27 kwietnia br. w sali konferencyjnej Poznańskiego Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych i Wolontariatu z przedstawicielami organizacji pozarządowych i społecznych spotkał się rzecznik Praw Obywatelskich dr Adam Bodnar na kolejnym spotkaniu konsultacyjnym poświęconym prawom obywatela , ich respektowaniu, problemach z realizacja i  praktykach dyskryminacyjnych. 

Spotkanie było też okazją do porozmawiania z Rzecznikiem o ogrodach działkowych i jego stosunku do nich i do stowarzyszeń ogrodowych zarządzających ogrodami. Pojawiło się bowiem szereg wystąpień Rzecznika do instytucji państwa, w których zawarte były kontrowersyjne stwierdzenia i wątpliwości, czy nawet zarzuty w stosunku do ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych , statutu stowarzyszenia ogrodowego PZD, czy tez problemów zamieszkiwania na ogrodach działkowych.  Nasze stowarzyszenie ogrodowe PZD na spotkaniu reprezentowali prezes OZ PZD Zdzisław Śliwa i wiceprezes OZ PZD Jerzy Kucznerowicz. Na sali pojawili się też przedstawiciele innych stowarzyszeń, będących w opozycji do PZD oraz Wielkopolskiego Stowarzyszenia Lokatorów. Prezes OZ PZD jako pierwszy podniósł w dyskusji problem stosunku Rzecznika do ogrodnictwa działkowego. Po krótkim wprowadzeniu w istotę problemu Z. Śliwa stwierdził że reprezentuje środowisko działkowców zrzeszonych w PZD, które w Okręgu obejmuje 296 rodzinnych ogrodów działkowych i ponad 50 tys. działkowców. W ostatnich dwóch latach korzystając z zapisów ustawy wyłączyło się ze naszego stowarzyszenia 15 ROD, które wybrały własną drogę dalszego funkcjonowania. Prezes OZ stwierdził również, że poznańskie środowisko działkowców boryka się z problemem zamieszkiwania na terenie ogrodów działkowych i budownictwa ponadnormatywnego. I w tym kontekście postawił Rzecznikowi 3 pytania. Po pierwsze, czy Rzecznik Praw Obywatelskich podejmuje działania na rzecz tych działkowców, którzy zamieszkali w ogrodach z przyczyn losowych,  mogące przyczynić się do szybszego uzyskania mieszkania socjalnego bądź komunalnego? Po drugie, czy Rzecznik w związku z postulatami małej grupy działkowców negującej zapisy ustawy o ROD widzi potrzebę ingerencji w uchwalone w 2013 r. prawo i jak ocenia obowiązującą ustawę? I po trzecie, czy Rzecznik Praw Obywatelskich bierze pod uwagę potrzebę ochrony praw tych działkowców, którzy korzystają z działek w sposób nie naruszający prawa, a na których wywierana jest presja przez osoby dążące do przekształcenia ogrodów działkowych w osiedla mieszkaniowe?

 Odpowiadając na tak postawione pytania dr Adam Bodnar   stwierdził, że poznał problemy ogrodnictwa działkowego między innymi poprzez fakt, że docierają do jego urzędu różnorodne, często sprzeczne stanowiska . Przypomniał, że spotkał się także z prezesem PZD p. Eugeniuszem Kondrackim, z którym omówił najważniejsze problemy stowarzyszenia PZD i ustawy o  ROD. Z satysfakcją odebraliśmy stwierdzenie Rzecznika , że  stoi na stanowisku utrzymania funkcji rekreacyjno-wypoczynkowej ogrodów działkowych i jest przeciwny przekształcaniu ogrodów  w osiedla mieszkaniowe, co musi prowadzić do degradacji ogrodów i środowiska naturalnego. Mieszkańcom ogrodów należy pomagać, by uzyskali mieszkania zastępcze i dużą role w tym zadaniu  muszą spełniać samorządy lokalne. Prezes Wielkopolskiego Stowarzyszenia Lokatorów stwierdziła w tym miejscu, że ich stowarzyszenie stara się pomagać takim ludziom i ustalono dodatkowe preferencje dla osób  z działek spełniających warunki ubiegania się o lokale zastępcze. Skierowała też postulat pod adresem zarządów ROD, by w każdym przypadku, gdy mieszkający na ogrodzie działkowiec zwracał się z wnioskiem o potwierdzenie zamieszkiwania w celu ubiegania się o lokal zastępczy takie potwierdzenie otrzymywał. Prezes OZ PZD potwierdził, że taka praktyka będzie stosowana. Swoją aktywność na spotkaniu  zaznaczyli także przedstawiciele SOD Forsycja. Ich pytania zmierzały w kierunku negowania zapisów ustawy, w czym celował zwłaszcza p. Odlaniecki- Poczobut , który kwestionował całą ustawę twierdząc , że jest to ustawa napisana przez PZD i jest niekonstytucyjna, a jako argument przywołał zapis art. 42, który odmawia odszkodowania za elementy wyposażenia działki wykonane niezgodnie z prawe.  W odpowiedzi Rzecznika usłyszał, że zapis nie narusza niczyich praw , a osoba która korzystała z działki w sposób niezgodny z prawem czerpała w ten sposób nieuzasadnione korzyści. Z kolei p. Zawadzki zakwestionował zapis ustawy stanowiący, ze infrastruktura ogrodu przeznaczona do wspólnego korzystania przez działkowców stanowi własność stowarzyszenia ogrodowego. Rzecznik odnosząc się do tak postawionego problemu stwierdził, że w innych stowarzyszeniach także mamy do czynienia z własnością stowarzyszenia i że to nie narusza praw jego członków. Odnosząc się do pytania prezes OZ PZD poinformował Rzecznika, że nieprawdziwe jest twierdzenie p. Zawadzkiego, że środki z likwidacji części ogrodu trafiają w PZD do centrali w Warszawie lecz że pozostają na Funduszu Rozwoju ROD i służą budowie nowej infrastruktury w tym ROD lub w innym, najczęściej odtwarzanym,  do którego będą przeniesieni działkowcy ze zlikwidowanego ogrodu.

Można stwierdzić, że poznańskie spotkanie z Rzecznikiem  było rzeczową dyskusją także o ogrodach działkowych i można z satysfakcją odnotować, że Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na stanowisku utrzymania w ogrodach działkowych ich funkcji zgodnie z ustawą o ROD.

dr Zdzisław Śliwa
prezes OZ PZD (uczestnik spotkania)