Krajowy Zarząd PZD analizuje zapotrzebowanie na działki – potrzebne rozwiązania systemowe

Krajowy Zarząd PZD analizuje zapotrzebowanie na działki – potrzebne rozwiązania systemowe

W dniu 27 marca 2026 r. Krajowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców zapoznał się z materiałem dotyczącym zapotrzebowania na działki w rodzinnych ogrodach działkowych oraz dostępności terenów pod ich rozwój.

Przedstawione opracowanie stanowi efekt badania przeprowadzonego przez Jednostkę Krajową PZD przy udziale Okręgowych Zarządów oraz zarządów ROD. Analiza została oparta na ankietach obejmujących zarówno dane ilościowe, jak i informacje dotyczące czasu oczekiwania na działkę, skali zainteresowania, prowadzenia list osób oczekujących oraz możliwości pozyskiwania nowych terenów. Badanie objęło blisko 60% wszystkich ROD funkcjonujących w strukturach Związku, co pozwala na wyciągnięcie wniosków o charakterze ogólnokrajowym, przy jednoczesnym zachowaniu ostrożności w interpretacji wyników.

Z przeprowadzonej analizy wynika, że zapotrzebowanie na działki w ROD utrzymuje się na wysokim poziomie. W badanej próbie ROD wskazano potrzebę utworzenia blisko 4 tysięcy nowych działek rodzinnych, co należy traktować jako wartość odnoszącą się wyłącznie do objętej badaniem części ROD, a nie do pełnej skali zjawiska w kraju. Jednocześnie dane przekazane przez Okręgowe Zarządy wskazują na jeszcze wyższe zapotrzebowanie – blisko 13 tysięcy działek, co potwierdza, że problem ma charakter szerszy i systemowy. Należy przy tym zaznaczyć, że przedstawione dane obejmują jedynie część ROD, a rzeczywista skala zapotrzebowania – przy pełnym udziale wszystkich ROD – byłaby odpowiednio wyższa.

Analiza potwierdza również, że największe trudności w dostępie do działek występują w miastach średnich i dużych, gdzie dostępność gruntów jest ograniczona, a czas oczekiwania na działkę często przekracza rok. W praktyce oznacza to, że działki pojawiające się w obrocie są bardzo szybko zagospodarowywane przez kolejne osoby. Potwierdzają to także konkretne przykłady z terenu – jak w przypadku ROD „Milenijny” w Gnieźnie (OZ PZD w Poznaniu) gdzie 146 działek zostało rozdysponowane niemal natychmiast po uruchomieniu możliwości ich nabycia.

Jednocześnie wyniki badania jednoznacznie wskazują na istotne ograniczenia w zakresie możliwości rozwoju ROD. Okręgowe Zarządy PZD podkreślają brak dostępnych terenów, które mogłyby zostać przeznaczone pod zakładanie nowych ROD lub powiększanie istniejących. Problem ten jest szczególnie widoczny w dużych aglomeracjach miejskich i ma charakter trwały.

W związku z powyższym Krajowy Zarząd PZD podkreśla konieczność wypracowania rozwiązań systemowych umożliwiających zwiększenie dostępności gruntów pod rozwój ogrodnictwa działkowego. W szczególności istotne znaczenie ma stworzenie mechanizmów pozwalających na nieodpłatne przekazywanie gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na rzecz gmin, z przeznaczeniem pod odtwarzanie lub zakładanie nowych ROD.

Zaprezentowany materiał stanowi ważny element dalszych prac Krajowego Zarządu PZD nad inicjatywami legislacyjnymi, mającymi na celu dostosowanie funkcjonowania ROD do rosnących potrzeb społecznych.

 A. Grunt-Mejer

Wiersz Antoniego Gieczewskiego „Wiosna idzie nieśpiesznie”

Wiersz Antoniego Gieczewskiego „Wiosna idzie nieśpiesznie”

Wiosna pąkami liści, kwiatów nabrzmiała

Jakby już w pełnej krasie pokazać się chciała

        Ale gdyby to zrobiła

        Krótko by była

Ale flora wie

Że wiosna nie trwa doby dwie

        A miesiące trzy

        Więc ma czas by

Pąk który na gałęzi tkwi

Otwierał się powoli jak ciężkie drzwi

        Co byśmy mieli z wiosny

        Gdyby ten nastrój radosny

Trwał dni kilka

To by była przyjemności chwilka

        Dlatego wiosna się nie spieszy

        Każdego dnia czym innym oko cieszy

Cudownymi kwiatami

Nowymi kwietnymi rabatami

        Soczystą zielenią

        Barwami co się w słońcu mienią

Zawiązkami owoców na drzewie

Na krzewie

        Świergotem ptaków

        Urodą ozdobnych maków

Co dnia czym nas raczy

Każdego kolejnego dnia coś nasze oko zobaczy

        Wiosno zachwycaj nas całe trzy miesiące!

        Zanim przyjdą dni gorące

I wiosenną zieleń

Zamienią w beż, czerwień!

Łódź, marzec 2026

Posiedzenie Krajowego Zarządu PZD w dniu 27 marca 2026 r.

Posiedzenie Krajowego Zarządu PZD w dniu 27 marca 2026 r.

Krajowy Zarząd PZD obradował w dniu 27 marca 2026 r. na szóstym w tym roku posiedzeniu. Obradom przewodniczył Prezes PZD Eugeniusz Kondracki. W posiedzeniu uczestniczyła przewodnicząca Krajowej Komisji Rewizyjnej PZD Maria Fojt.

Posiedzenie miało obszerny program, obejmujący szereg istotnych kwestii dla funkcjonowania Związku. Prace Krajowego Zarządu przebiegały sprawnie i merytorycznie – przyjęto stosowne uchwały oraz wytyczono kierunki dalszych działań.

Ocena przebiegu VIII posiedzenia Krajowej Rady PZD

Prezes Związku ocenił przygotowania i przebieg VIII posiedzenia Krajowej Rady PZD, które odbyło się 10 marca 2026 r., podkreślając, że należy je uznać za udane zarówno pod względem organizacyjnym, jak i merytorycznym. Krajowa Rada PZD wypełniła statutowe obowiązki sprawozdawcze, ale także podjęła wiele ważnych dla funkcjonowania Związku tematów. Członkowie Krajowego Zarząd PZD podzielili zdanie Prezesa o dobrym przygotowaniu posiedzenia KR, a w szczególności merytorycznych opracowań tematów i uchwał, które zostały podjęte na posiedzeniu.

Posiedzenia Okręgowych Rad PZD w I kwartale 2026 r.

Krajowy Zarząd zapoznał się z informacją na temat posiedzeń Okręgowych Rad PZD, którą przedstawiła Zofia Rut-Skórzyńska, Kierownik Wydz. Organizacyjnego JK PZD. Okręgowe Rady w I kwartale każdego roku mają do wykonania obowiązki statutowe związane ze sprawozdawczością: zatwierdzane jest roczne sprawozdanie  z działalności OZ, sprawozdanie finansowe okręgu, uchwalany jest roczny plan pracy i preliminarze okręgu.  Na większości posiedzeń poruszane były również ważne dla Związku i Okręgu tematy, m. in. aktualna sytuacja w PZD, zwiększenie dostępności gruntów pod ROD, Jubileusz 45-lecia PZD, walne zebrania w ROD w 2026 r. Prezes PZD podsumowując temat powiedział, że posiedzenia OR spełniły obowiązki statutowe, a omówienie aktualnych dla Związku tematów miało ogromne znacznie w związku z rozpoczynającymi się walnymi zebraniami w ROD, które będą obsługiwane również przez członków OR, którzy przedstawią informacje o działalności PZD członkom PZD na walnych zebraniach.

Stan organizacyjny PZD

Krajowy Zarząd PZD zapoznał się z podsumowaniem danych, które zostały przekazane przez Okręgowe Zarządy na temat stanu posiadania PZD w każdym z Okręgów, które przedstawiła Mariola Kobylińska, Kierownik Wydz. Gospodarki Gruntami. W tej sprawie Krajowy Zarząd podjął uchwałę z której wynika, że na dzień 31 grudnia 2025 roku Polski Związek Działkowców zarządza 4574 rodzinnymi ogrodami działkowymi , które zajmują powierzchnię 39 827, 6526 ha, na której zlokalizowanych jest 899 967 działek. Powierzchnia działek wynosi 31 730,9721 ha.

Zapotrzebowanie na działki w ROD. Badanie KZ na podstawie danych z OZ.

Krajowy Zarząd  PZD, w związku ze zgłoszeniem poprawek do projektu ustawy o rozwiązaniach służących zwiększeniu dostępności gruntów pod budownictwo mieszkaniowe, przeprowadził badanie zapotrzebowania na działki w ROD. Wyniki badania przedstawiła Aleksandra Grunt-Mejer z Wydziału Gospodarki Gruntami. Wynika z niego, że na 2691 ROD (59% wszystkich ROD) zgłoszono potrzebę utworzenia 12 232 działek. Zapotrzebowanie na działki dotyczy głównie średnich i dużych miast, w których występują ograniczenia w dostępie do gruntów. Badanie wykazało, że mimo znacznej ilości zmian na działkach rocznie (około 34 000) zapotrzebowanie nie jest zaspokajane, gdyż działki natychmiast są przejmowane przez inne osoby.

Krajowy Zarząd PZD w tej sprawie podjął uchwałę w sprawie oceny zapotrzebowania na działki w ROD oraz dostępności terenów, w której nie tylko podsumował wyniki badania, ale także wskazał konieczne działania prowadzące do dalszego rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, w tym te, które powinny realizować Okręgowe Zarządy, ale także i Krajowy Zarząd.

Informacja KZ w sprawie ilości ROD i ha w użytkowaniu wieczystym odpłatnym i wysokość odpłatności.

Z uwagi prowadzone przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii prace legislacyjne nad projektem ustawy służących zwiększeniu dostępności gruntów pod budownictwo mieszkaniowe, resort wystąpił do Krajowego Zarządu  o przekazanie danych dotyczących powierzchni gruntów oddanych odpłatnie w użytkowanie wieczyste i wysokość odpłatności, Krajowy Zarząd PZD przeprowadził badanie, z którego wynikami zapoznała członków KZ Aleksandra Grunt-Mejer z WGG. Ustalono, że w odpłatnym użytkowaniu wieczystym PZD pozostaje 181,8890 ha na terenie 16 Okręgów. Na tym terenie znajduje się 54 ROD i 5399 działek. Stawki odpłatności wynoszą 1% i 3% wartości nieruchomości. Z uwagi na termin przekazania wyników badania do Ministerstwa – 31 marca br. Krajowy Zarząd PZD zaakceptował treść odpowiedzi, która niezwłocznie po zakończeniu posiedzenia zostanie podpisana przez członków KZ i zawieziona do Ministerstwa Rozwoju i Technologii.

Wnioski OZ o dotacje, które nie spełniały wymogów Krajowego Zarządu

Krajowy Zarząd PZD udzielając wsparcia finansowego dla rodzinnych ogrodów działkowych w formie dotacji z Funduszu Rozwoju, Funduszu przeznaczonego na Budowę Siedzib dla zarządów ROD, z Funduszu na usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz pożyczek z Funduszu Samopomocowego rozpatruje wnioski składane przez OZ, które winny zaopiniować wniosek zarządu ROD oraz zweryfikować  dokumentację, która jest przekazywana z wnioskiem. Zdarzają się jednak wnioski, które zawierają braki formalne. Informację o takich sytuacjach w odniesieniu do każdego rodzaju wsparcia przez Krajowy Zarząd, przedstawiła Marta Lewandowska z WGG. Prezes PZD podsumowując temat powiedział, że OZ powinny bardziej skrupulatnie weryfikować wnioski składane przez zarządy ROD i usprawnić proces opiniowania wniosków, aby do Krajowego Zarządu trafiał kompletne i prawidłowe dokumenty. Ważnej jest także, że w przypadku, gdy Krajowy Zarząd prosi o uzupełnienie braków formalnych, niezwłocznie je uzupełniać, by możliwe było rozpatrzenie wniosku i przyznanie pomocy finansowej. Prezes PZD podkreślił, że Krajowy Zarząd PZD jest gotowy na wsparcie finansowe dla ROD, ale w tym procesie ważne jest właściwe procedowanie tych spraw na poziome Okręgów.

Likwidacje i regulacje prawne gruntów ROD

Krajowy Zarząd w ramach swoich kompetencji statutowych:

–       wyraził zgodę na likwidację prawną części ROD Elmont w Lublinie,

–       stwierdził likwidację prawną części ROD „Piastowski w Lublinie,

–       wyraził zgodę na likwidację prawną części ROD „Pionier” w Lublinie,

–       wyraził zgodę na wydanie na rzecz użytkownika wieczystego nieruchomości przynależnej do Rod Przyjaźń w Kowarach (Okręg Sudecki) o powierzchni 2,1090 ha

–       wyraził zgodę na dokonanie zmian w Rejestrze ROD w odniesieniu do:

a) ROD Kościuszki i Kosynierów Gdyńskich w Elblągu (zmiana dotyczyła skreślenia powierzchni 0,2185 ha)

b) ROD Małopolanin w Rzeszowie (skreślono działkę ewidencyjną o powierzchni 0.1271 ha

c) ROD Narcyz w Łomiankach (skreślono działkę ewidencyjną o powierzchni 0.0096 ha )

Krajowy Zarząd dokonał skreślenia z Rejestru ROD Dąbrowskiego w Warszawie, z uwagi na wyodrębnienie się ROD ze struktur PZD.

Jubileusz 45-lecia PZD

Prezes PZD omówił planowany program jubileuszu 45-lecia PZD informując, iż obchody rozpoczną się uroczystym posiedzeniem Krajowej Rady z udziałem Krajowej Komisji Rewizyjnej PZD w dniu rocznicy uchwalenia przez Sejm ustawy o Pracowniczych Ogrodach Działkowych. Na posiedzenie zaproszeni zostaną zasłużeni działacze, którzy uczestniczyli w powstawaniu Związku i ogrodów oraz byli świadkami jego rozwoju. Planowane jest też zorganizowanie wyjątkowo uroczystych Krajowych Dni Działkowca oraz szeregu uroczystości towarzyszących. Krajowy Zarząd PZD podjął uchwałę w sprawie programu Jubileuszu 45-lecia PZD.

Podczas posiedzenia omówiono ponadto sprawę jednego z problematycznych ROD w Warszawie, wyniki badania przeprowadzonego w ramach nadzoru KZ w jednym z Okręgów.

Posiedzenie zakończyło się złożeniem życzeń świątecznych zarówno przez Prezesa członkom Krajowego Zarządu, jak również członków KZ – Prezesowi PZD.

Zofia Rut-Skórzyńska

Biuro Krajowego Zarządu PZD

Komunikat Krajowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców z dnia 27 marca 2026 r. w sprawie stanu posiadania PZD na dzień 31 grudnia 2025 r. 

Komunikat Krajowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców z dnia 27 marca 2026 r. w sprawie stanu posiadania PZD na dzień 31 grudnia 2025 r. 

Na posiedzeniu w dniu 27 marca 2026 roku Krajowy Zarząd PZD podjął uchwałę w sprawie przyjęcia aktualnego stanu posiadania ogrodów zrzeszonych w PZD.

Został on ustalony na podstawie danych przekazanych przez 26 OZ PZD. Na dzień 31 grudnia 2025 r. Polski Związek Działkowców zarządza 4 564 ROD. Ogrody te zajmują powierzchnię 39 827,6526 ha (w użytkowaniu wieczystym 24 755,5943 ha, w użytkowaniu 14 993,2631 ha oraz we własności 78,7952 ha). Liczba działek w ROD wynosi 899 967.

Zmiana w stosunku do roku ubiegłego nastąpiła w odniesieniu do ilości ROD – zmniejszenie o 11, w odniesieniu do powierzchni ROD – zmniejszenie o 37,2576 ha.

Przeprowadzona analiza stanu posiadania wykazała, że na zachodzące zmiany w ilości ogrodów wpłynęły połączenia mniejszych ogrodów głównie na terenie Okręgu Śląskiego, Toruńsko – Włocławskiego oraz OZ PZD w Zielonej Górze oraz likwidacje ROD, podobnie sytuacja wygląda w przypadku zmiany powierzchni ROD.

Likwidacje części ROD mające wpływ na stan posiadania PZD są efektem przede wszystkim likwidacji dokonywanych na cel publiczny, a także tych przeprowadzanych na podstawie specustaw – w szczególności drogowej.

Związek rozumie konieczność likwidacji ROD, w związku z realizacją celów publicznych, jednakże jako organizacja skupiająca działkowców, zobowiązany jest nie tylko do ich reprezentacji ale także do ich obrony. Dlatego też, w swych działaniach dążymy do ograniczenia likwidacji ROD, a kiedy nie ma już innej drogi dbamy aby wszyscy działkowcy otrzymali należne im odszkodowania i działki zamienne.

Na niektórych terenach w kraju zdarzają się likwidacje związane ze zwrotem terenów wyłącznie niezagospodarowanych na rzecz właściciela, tj. Skarbu Państwa, czy też gminy, gdzie PZD nie realizuje celu jakim jest prowadzenie rodzinnych ogrodów działkowych. Jednakże są to najczęściej mało atrakcyjne tereny, gdzie nie ma zainteresowania działkami, gdyż społeczność wykorzystuje własne tereny wokół domów jednorodzinnych lub są to obszary wiejskie.

W zeszłym roku zarejestrowano nowy ROD „Milenijny” w Gnieźnie, który został wyposażony w nowoczesną infrastrukturę i jest dedykowany dla mieszkańców Gniezna. Ogród powstał dzięki wspólnej współpracy i zaangażowaniu PZD i władz miasta Gniezna. Nowy ROD zgodnie z uchwałą Okręgowej Rady PZD w Poznaniu nosi nazwę „Milenijny” i zajmuje obszar 5,7592 ha. Na tym terenie 146 gnieźnieńskich rodzin, zacznie swoją przygodę z ogrodnictwem działkowym, będzie zagospodarowywać działki, uczyć nowe pokolenie miłości do ogrodnictwa,  uzupełniać swoje budżety pozyskując plony z własnych ekologicznych  upraw warzyw i owoców.

Powyższe dane są bardzo ważne dla Związku i przekazywane do Głównego Urzędu Statystycznego, a także publikowane corocznie w Biuletynie Informacyjnym PZD, dzięki czemu całe społeczeństwo na czele z władzami są zorientowane w sytuacji PZD.

KRAJOWY ZARZĄD

POLSKIEGO ZWIĄZKU DZIAŁKOWCÓW

Warszawa, dnia 27 marca 2026 r.