W czerwcowym wydaniu „Mojego Ogródka” znajdziecie wszystkie ważne informacje o bieżących pracach ogrodniczych, a także cały pakiet inspiracji, praktycznych porad i przepisów na udany sezon na działce.

Koniecznie zajrzyjcie ma nasz portal www.mojogrodek.pl do zakładki rozkład jazdy https://bit.ly/3gO1cnV , w którym znajdziecie aktualne informacje o nadchodzących wydarzeniach – spotkaniach na żywo z ekspertami, czyli live (w każdy czwartek) i webinarach. Jeśli macie problem, zadawajcie pytania – nasi eksperci na nie odpowiedzą!

W najnowszym „Moim Ogródku” czeka na Was letni temat miesiąca „Hortensje w ogrodzie”, czyli praktyczny przewodnik po gatunkach tych spektakularnych roślin, porady pielęgnacyjne a także wskazówki aranżacyjne w ogrodzie.

Szczególnie polecamy artykuły:

• Francuski warzywnik – To już ostatnia odsłona cyklu „Pyszny warzywnik”, tym razem proponujemy zagospodarowanie grządek warzywami i ziołami typowymi dla wyśmienitej kuchni francuskiej. Tylko u nas, znajdziecie takie wyjątkowe zestawiania i pomysły na oryginalny warzywnik.

• Czerwcowe strzyżenie i prowadzenie – Nadchodzi dobry czas na cięcie krzewów o liściach sezonowych i zimozielonych, przycinanie roślin po kwitnieniu, a także formowanie, prowadzenie pnączy. Radzimy jak wykonać te zabiegi, by pozytywnie wpływały na pokrój,  kondycję i kwitnienie. 

• Warzywa do cienia – Większość warzyw wymaga do wzrostu i plonowania stanowiska słonecznego, ale niektóre poradzą sobie w zacienieniu. Aby dobrze wykorzystać miejsca na działce o wystawie północnej, nieco osłonięte drzewami, przy ogrodzeniu, należy wybrać odpowiednie gatunki warzyw. Podpowiadamy co uprawiać, by cieszyć się udanymi plonami z tych trudnych miejsc.

• Truskawkowe szaleństwo – Czerwiec to doskonały moment, aby zbierać truskawki i cieszyć się ich smakiem oraz soczystością. Są atrakcyjne, słodkie, aromatyczne, o wszechstronnym zastosowaniu. Jak i kiedy zbierać te pyszne owoce? Jakie odmiany są najlepsze na działkę?

• TOP 10 warzyw na trudne czasy – Wszystko drożeje! Nawet przy dobrym zagospodarowaniu warzywnika trzeba dokupić warzyw na codzienne potrzeby. Taki okres jest teraz w wielu gospodarstwach domowych, kiedy do szczytu zbiorów mamy jeszcze kilka tygodni. Sprawdźcie, które warzywa są najzdrowsze i warto je kupować. 

• Ogród w stylu whimsical – Aby stworzyć aranżację ogrodową wpisującą się w trend whimsical wystarczy trochę kreatywności, odrobina pracy i szczypta szaleństwa. Ten nowatorski styl architektoniczny wymyka się sztampowej modzie projektantów i wnosi powiew świeżości. Radzimy jak stworzyć taki oryginalny magiczny ogródek.

• 6 pomysłów na wodę Lato w tym roku ma być gorące. Warto dla ochłody i błogiego relaksu zaplanować na tarasie atrakcyjny element wodny. Nie potrzeba do tego dużo miejsca. Można skorzystać z gotowych rozwiązań albo wykonać modne elementy wodne samodzielnie przy użyciu materiałów z recyclingu. Sprawdźcie, jak zrealizować pomysł na wodę na tarasie.

• Jak pozbyć się kreta – Kret, mimo że jest zwierzęciem owadożernym i odżywia się szkodnikami, nie jest mile widziany na naszych działkach. Najwyższy czas wypłoszyć nieproszonego gościa. Poznajcie profilaktykę i skuteczne metody na wyproszenie kreta.

Media wciąż donoszą o pożarach wybuchających w ogrodach działkowych. Chociaż przyczyny bywają różne, to najczęściej są one wynikiem ludzkiej lekkomyślności i nieprzestrzegania regulaminu ROD. PZD przypomina, że stosowanie się do przepisów obowiązujących w ogrodach może zapobiec nie tylko stratom materialnym, ale też ludzkim tragediom.

Niestety nie udało się uniknąć tragedii w ROD w Wejherowie, gdzie w płomieniach śmierć poniósł mężczyzna. Strażacy badają przyczyny pożaru. Wiadomo jednak, że pomoc przyszła zbyt późno, gdyż strażacy mieli utrudniony dojazd do działki, na której znajdowała się altana. Pokazuje to jak ważny może być – bagatelizowany czasem – par. 34 Regulaminu ROD zabraniający zwężania alejek ogrodowych np. przez sadzenie drzew i krzewów. W przypadku pożaru altany w Chodzieży strażacy ustalili, że prawdopodobną przyczyną było zaprószenie ognia z kominka. Na szczęście nikt nie zginął. Jednak wiele wskazuje na to, że w obu opisanych sytuacjach altany były zamieszkiwane, czego zabrania obowiązujące prawo.

Z kolei w Jasienicy paliło się składowisko odpadów zielonych, a w Kędzierzynie-Koźlu strażaków wezwano do płonących suchych gałęzi. Tylko dzięki szybkiemu zgłoszeniu pożaru na telefon alarmowy, ogień nie przeniósł się na altany. Niestety mniej szczęścia miał działkowiec z Chodzieży. Jego altana zapaliła się na skutek wypalania odpadów roślinnych, czego zabrania regulamin ROD. W Piekarach Śląskich pożar objął aż dwa budynki. Akcja gaśnicza w jednym z bytomskich ogrodów nie należała do łatwych. Strażacy otrzymali wezwanie do pożaru altany, ale ogień tak szybko się rozprzestrzeniał, że gasić musieli aż trzy altany. W akcji uczestniczyło 11 zastępów straży. Tu także okazało się, że dojazd był utrudniony i linie gaśnicze musiały być prowadzone na odległość 400 metrów! Szczęśliwie w zdarzeniu nikt nie ucierpiał.

Te przykładowe sytuacje pokazują, jak ważne jest stosowanie się przez użytkowników działek w ROD do przepisów znajdujących się w regulaminie rodzinnych ogrodów działkowych.

PZD apeluje także o sąsiedzką czujność – szybkie zgłoszenie niepokojącej sytuacji, może zapobiec pożarowi lub znacznie ograniczyć jego zasięg.

LS

Zgodnie z ustawą o ROD z 2013 roku rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi m.in. zaspokajaniu potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych. Niestety niektórzy użytkownicy działek w ROD zapominają o tym i budują całoroczne altany o powierzchni przekraczającej dopuszczalną. Jedni w nich mieszkają,  inni  wynajmują je latem turystom. W każdym z takich przypadków łamane jest prawo, co niekorzystnie wpływa na wizerunek PZD i ogrodnictwa działkowego w Polsce.

Przyjęta przez Sejm blisko 9 lat temu – dzięki wysiłkom PZD i jego członków – ustawa o ROD docenia rolę społeczną rodzinnych ogrodów działkowych. Akcentuje, że służą one zaspakajaniu socjalnych, wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczności lokalnych, a szczególnie tych osób, których sytuacja materialna wymaga wsparcia, czyli rodzin z dziećmi, emerytów, rencistów i osób niepełnosprawnych. Korzystanie z działki w ROD umożliwia tym grupom na prowadzenie aktywnego i zdrowego trybu życia, m.in. poprzez prowadzenie upraw ogrodniczych (art. 3 ustawy), co jednocześnie sprzyja poprawie ich warunków socjalnych. Możliwość korzystania z działki w ROD stanowi zatem rodzaj pomocy dla rodzin i osób w trudniejszej sytuacji życiowej. A prowadzenie naturalnych upraw warzyw, owoców i ziół – a nie jedynie wypielęgnowanego trawnika – dodatkowo kształtuje zdrowe otoczenie człowieka i wpisuje się w tak ważne obecnie działania ratujące nasze naturalne środowisko.

 W sprzeczności z przepisami

Aby wymienione cele mogły być realizowane zarówno sama ustawa, jak i regulamin ROD zawierają przepisy, które – dla wspólnego dobra  –  jasno określają prawa i obowiązki użytkowników działek oraz zasady gospodarowania w ROD.  Niestety nie wszyscy ich przestrzegają.

Na działkach w ROD powstają budynki o powierzchni przewyższającej dopuszczalną. Bez trudu można znaleźć oferty sprzedaży takich domów na portalach internetowych. Mają po 50, 70, a nawet powyżej 100 m2. Często znajdują się na nich dodatkowe budynki gospodarcze, garaże.

Tymczasem, to jakie warunki powinna spełniać altana dokładnie określa art. 2 ustawy o ROD. Zgodnie z nim altana jest to budynek rekreacyjno-wypoczynkowy o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. Jednocześnie art. 13 ustawy wskazuje, że  na terenie działki nie może znajdować się altana niespełniająca wymagań określonych w art. 2. Natomiast zakaz zamieszkiwania na działce w rodzinnym ogrodzie zapisany jest w art. 12  ustawy. Z doświadczeń PZD  wynika, że w zdecydowanej większości przypadków ponadnormatywne altany służą do całorocznego zamieszkiwania.

Inną – niezgodną z prawem – praktyką jest wynajmowanie  altan działkowych, (najczęściej właśnie takich o ponadnormatywnej powierzchni)  turystom podczas wakacji. Tu także należy przywołać  art.12 ustawy, który mówi, że na terenie działki obowiązuje zakaz prowadzenia działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej.

Obie opisane wyżej sytuacje kłócą się dodatkowo z zapisanym także w art. 3 ustawy celu funkcjonowania ROD, jakim jest podnoszenie standardów ekologicznych otoczenia. Nie sprzyjają temu choćby odpady powstające podczas całorocznego zamieszkiwana. Dodatkowo podnosi to koszty za wywóz śmieci, a płacą za to pozostali, przestrzegający prawa działkowcy.

Nie możemy być obojętni

Szczegółowe wymogi dotyczące zagospodarowania działki w rodzinnym ogrodzie i dopuszczalnych na niej urządzeń znajdują się w Regulaminie ROD, m.in. zabrania on stawiania na działce wszelkiego rodzaju dodatkowych pomieszczeń gospodarczych. Także z Regulaminu wynika, że działkowiec ma obowiązek zawiadomić na piśmie zarząd ROD o planowanej budowie lub przebudowie (powierzchni, usytuowaniu), a zarząd ROD w imieniu PZD sprawuje nadzór nad inwestycją, m.in. sprawdza, czy jest zgodna z zawiadomieniem.  Jeśli stwierdzi, że budynek narusza zasady dotyczące altan powinien nakazać działkowcowi wstrzymanie budowy i usunięcie nieprawidłowości, a nawet rozebranie budynku.

Polski Związek Działkowców apeluje do zarządów ROD oraz samych działkowców o monitorowanie, czy przestrzegany jest Regulamin ROD, w tym par. 44 i 45 dotyczące budowy oraz powierzchni altany, par. 7 zakazujący zamieszkiwania na działce w ROD i par.6 mówiący, że na działce w ROD obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej oraz wynajmowania jej.

Nieprzestrzeganie znajdujących się w Ustawie o ROD oraz w regulaminie ROD przepisów psuje wizerunek Związku oraz rodzinnych ogrodów działkowych w opinii społecznej.

Skutki łamania prawa

Warto też pamiętać, że zgodnie z Ustawą o ROD (art. 42) w razie wygaśnięcia prawa do działki, działkowcowi nie przysługuje wynagrodzenie za nasadzenia, urządzenia i obiekty wykonane niezgodnie z prawem. Odszkodowanie za ponadnormatywną altanę nie przysługuje także w przypadku likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego (art.26).

Pandemia spowodowała wzrost zainteresowania działkami w ROD. Zwiększyły się też ich ceny. Sięgają kilkudziesięciu tysięcy złotych, a te z ponadnormatywnymi altanami przekraczają nawet 200 tys. zł. Wydaje się, że jest to atrakcyjna cena za możliwość cieszenia się własnym ogrodem i domem. Należy jednak pamiętać, że potencjalny nabywca nie kupuje ziemi – zostanie jedynie jej dzierżawcą. A w przypadku nabycia działki z np. ponadnormatywną  altaną wymienione wyżej konsekwencje spadają na nowego użytkownika działki.

Jak bezpiecznie kupić działkę w ROD?

Dlatego, aby bezpiecznie i zgodnie z prawem mieć możliwość użytkowania działki w ROD najlepiej skorzystać z informacji zawartych na stronie Polskiego Związku Działkowców (www.pzd.pl). Znajdują się na niej m.in. wskazówki, w jaki sposób nabyć działkę od osoby trzeciej, od zarządu ROD, czy  po śmierci działkowca. Dostępne są też porady prawne dotyczące m.in. spraw związanych z zagospodarowaniem działki oraz funkcjonowaniem ROD. W zakładce Prawo zostały również zamieszczone najważniejsze akty prawne: ustawa o ROD, statut PZD i regulamin ROD. 

 LS

W dniu 10 maja br., Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podpisała umowę z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w sprawie przeznaczenia środków w wysokości 50 mln zł na granty dla rodzinnych ogrodów działkowych, które będą realizowały zadania w ramach projektu „Rozwój zielonej infrastruktury poprzez wsparcie ogrodów działkowych”. Dokument ten ma stanowić podstawę dla realizacji przez ARiMR programu grantów na rzecz inwestycji realizowanych w rodzinnych ogrodów działkowych. Należy podkreślić, że informacje medialne, z których wynika, że „dotacje” miałyby trafiać bezpośrednio do działkowców nie znajdują pokrycia w faktach. Z dokumentów, do których dostęp uzyskał PZD wynika, że granty mają być kierowane do ogrodów, a nie indywidualnych działkowców. Jest to konsekwencja rozwiązań przyjętych w programie unijnym, z którego mają być finansowane dotacje.

Jednocześnie Krajowy Zarząd PZD informuje, że od kilku miesięcy prowadził rozmowy z ARiMR w sprawie opracowania założeń do projektu, który ma umożliwić  wykorzystanie środków z funduszy unijnych na inwestycje w ROD. W „Aktualnościach Związkowych” nr 6/2022, który dotrze do Zarządów ROD ok. 20 maja br., zamieściliśmy na ten temat obszerną informację przeznaczoną dla Zarządów ROD. Ogrody, które wezmą udział w konkursie grantowym, po ogłoszeniu go przez ARiMR, będą mogły ubiegać się o środki na zadania inwestycyjne wyszczególnione w Regulaminie konkursu. W „Aktualnościach Związkowych” zamieszczono Wykaz rodzajów inwestycji możliwych do finansowania z grantów udzielanych w ramach projektu ARiMR.

Z dokumentów przedstawionych do opiniowania PZD wynikało, że ROD uczestnicząc w konkursie będzie mógł otrzymać grant w wysokości do 100 tys. zł (zasada ogólna). Minimum 50% wartości grantu powinno być przeznaczone na zadania stricte proekologiczne i prośrodowiskowe, zaś maksymalnie 30% grantu na zadania typowo inwestycyjne, dotyczące rozwoju infrastruktury technicznej w ogrodach.  Ponadto do 10% grantu może służyć sfinansowaniu przygotowania dokumentacji technicznej zadań a 10% na zarządzanie realizacją zadań.  

Krajowy Zarząd PZD uważa, że środki zadeklarowane w programie – łącznie ok 50 mln zł – mogą w wyraźny sposób przyczynić się do rozwoju infrastruktury zielonej i infrastruktury technicznej w ROD. Stąd też PZD czyni starania by przygotować ROD do udziału w konkursie.

Tak jak wspomniano kształt programu określi ARiMR. Z informacji uzyskanych przez PZD wynika, że w Agencji trwają jeszcze prace nad dokumentami. To w nich ostatecznie zostaną określone warunki i tryb w jakim odbędzie się konkurs grantowy. Ogłoszenie konkursu nastąpi najprawdopodobniej przed 1 czerwca br. Dopiero wówczas ROD będą mogły składać wnioski o przyznanie grantu, które będą rozpatrywane przez oddziały regionalne ARiMR w rundach miesięcznych.

Nad dokumentami do projektu KZ PZD współpracował z ARiMR poprzez konsultacje, zgłaszanie poprawek i propozycji zapisów. Dokumentacja ta jest dosyć skomplikowana, ponieważ musi odpowiadać wymogom dokumentów unijnych. Dlatego w PZD trwają już przygotowania do działań, które mają pozwolić na wsparcie ROD w procesie ubiegania się o granty.

KZ PZD planuje organizację szkoleń dla wyznaczonych pracowników z Okręgów. Po ogłoszeniu konkursu grantowego przez ARiMR KZ PZD powoła w Okręgach pełnomocników, którzy będą umocowani do podpisywania wniosków o przyznanie grantu, umów o powierzenie grantu i innych dokumentów konkursu, jak również opiekunów dla wniosków składanych przez ROD. Szczegółowe zadania pełnomocników i opiekunów zostaną określone w uchwale KZ PZD oraz w szczegółowych wytycznych. OZ PZD będą przez cały czas trwania konkursu grantowego ściśle współpracowały oraz udzielały wszechstronnej pomocy Zarządom ROD na każdy etapie tj. pozyskiwania finansowania, realizacji zadań oraz rozliczania projektu.

Aktualnie trwają ostatnie uzgodnienia pomiędzy ARiMR a KZ PZD dotyczące formalnych kwestii związanych z uczestnictwem PZD – ROD w konkursie. Od ich wyników uzależnione są warunki na jakich ROD miałyby uczestniczyć w konkursie. Jeżeli ustalenia te przyniosą pozytywny finał do końca maja PZD powinien być gotowy na udział w konkursie.

Krajowy Zarząd

Polskiego Związku Działkowców

Warszawa, dnia 11 maja 2022r.