W zeszłym roku członkowie Delegatury Rejonowej w Zabrzu rozpoczęli rozmowy z Radą Miasta o możliwości udzielenia dotacji celowej na dofinansowanie zadań związanych z rozwojem Rodzinnych Ogrodów Działkowych, a w szczególności na budowę i modernizację infrastruktury ogrodowej.

W trybie online w miesiącu lutym br. projekt uchwały pojawił się w porządku obrad sesji Rady Miasta, w spotkaniu uczestniczył Przewodniczący Delegatury Rejonowej Pan Leszek Bucki udzielając wszelkich odpowiedzi na zadawane pytania przez Radnych. Projekt uchwały został zaakceptowany i przyjęty bez głosu sprzeciwu, umożliwi on dofinansowanie do 50 tys. zł. dla ogrodu raz na dwa lata.

Również zorganizowane zostało posiedzenie online Komisji Ekologii z udziałem Prezesów ROD, gdzie przedstawiono możliwy obszar poprawienia infrastruktury na terenie ogrodów. W marcu Rada Miasta przyjęła zmianę w budżecie Miasta, by umożliwić finansowanie zgłoszonych projektów.

Decyzją Pani Prezydent zostanie powołana komisja, która oceni m.in. zasadność projektu oraz proporcjonalny wkład własny ROD. Wnioski będzie można składać od 1 do 30 kwietnia.

Jest to ogromne wsparcie, które może w znaczny sposób poprawić infrastrukturę ROD i wdrożyć nowe ekologiczne rozwiązania.

Dzięki temu mieszkańcy miast nie posiadający działek będą mogli z bliska zapoznać się z przyrodą jak i pozytywnymi aspektami możliwości czynnego wypoczynku na działce.

Zapraszamy społeczność lokalną do odwiedzania naszych ogrodów.

opracował: Piotr Witkowski

Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził stanowisko PZD. Ustalając opłaty wodne ogrodom pobierającym wodę z własnych ujęć, Wody Polskie stosowały przepisy wadliwie. Efektem było obciążanie ROD zawyżonymi opłatami w okresie 2018-2020r.

Ostrożne szacunki wskazują, że rachunki ROD zawyżono o przeszło 3 000 000zł. ROD mogą domagać się zwrotu tych pieniędzy. Aby odzyskać środki zarząd ROD musi wszcząć postępowania o zwrot nadpłaty. W załączeniu przedstawiamy wzory wniosków, którymi można się posłużyć.

Który wniosek dla ROD – co decyduje?

            O tym, który wniosek będzie właściwy dla ROD zadecyduje kilka czynników. Po pierwsze znaczenie będzie miał rodzaj opłaty, którą chcemy odzyskać – stała, zmienna, podwyższona. Po drugie, czy woda pobierana przez ROD zaliczana jest do wód powierzchniowych, czy podziemnych. Przygotowano 6 wzorów wniosków. W sytuacji typowej (1 studnia) ROD powinien wykorzystać dwa formularze. Co należy ustalić, by wybrać i wypełnić wnioski.

            Opłata stała, opłata zmienna, opłata podwyższona

Każdy ROD płacił dwa rodzaje opłat wodnych, opłatę stałą i opłatę zmienną. Ponadto, w niektórych przypadkach, opłata może przybrać postać tzw. opłaty podwyższonej.

            „Opłata wodna stała” jest swego rodzaju opłatą ryczałtową. W uproszczeniu można powiedzieć, że jej wysokość jest uzależniona od mocy pompy, z której korzysta ROD dokonując poboru wody. Jest ustalana  raz w roku.

            „Opłata wodna zmienna”, to opłata, której wysokość jest ustalana w oparciu o liczbę m3 faktycznie pobranej wody. Opłata zmienna jest ustalana raz na kwartał.

            „Opłata podwyższona” – to swoista kara nakładana w przypadku poboru wody przez podmiot nieposiadający pozwolenia wodnoprawnego lub w sposób niezgodny z pozwoleniem, np. przekroczył dopuszczalną ilości pobranej wody. Opłata podwyższona jest ustalana za każdy kwartał, w którym zaistniał nielegalny pobór.  

               Opłata stała – w całości do zwrotu (wzory WP1 lub WP 2)  

Co do zasady, ROD nie muszą płacić opłat stałych. Zatem całość wpłat z tytułu opłaty stałej powinna być uznana za nadpłatę. Dlatego każdy ROD, który zapłacił opłatę stałą, powinien złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty (zwrot opłaty stałej w całości). Wybierając wniosek musimy tylko ustalić, czy ROD ma ujęcie wody powierzchniowej (stosujemy wniosek – wzór WP 1), czy podziemnej (wniosek – wzór WP2).

Wypełniając wniosek wpisujemy jako nadpłatę całą kwotę, którą ROD w danym roku wpłacił z tytułu opłat stałych.

Opłata zmienna – woda powierzchniowa, czy podziemna (wzory – WP3 lub WP4)

Jeżeli chodzi o opłatę zmienną, sytuacja jest bardziej zróżnicowana.

Wody powierzchniowe (wzór WP3)

Co do zasady, pobór wody powierzchniowej przez ROD jest zwolniony z opłaty zmiennej. W takim przypadku, wypełniając wniosek (wzór WP 3) jako nadpłatę wpisujemy całą kwotę, którą ROD uiścił za dany kwartał z tytułu opłat zmiennych za pobór wód powierzchniowych.

Wody podziemne (wzór WP4)

Inaczej jest w przypadku ROD dokonujących poboru wód podziemnych. W takim przypadku ROD nie korzystają bowiem ze zwolnienia z opłaty zmiennej. Nadpłata będzie wynikała z zastosowania przez Wody Polskie niewłaściwych, zawyżonych stawek. Mianowicie, Wody Polskie rozliczając pobór wód podziemnych stosowały wobec ROD stawkę 0,115 zł/m3 wody (określoną § 5 pkt 36 rozporządzenia ws. opłat za usługi wodne), a powinny 0,05 zł/m3 (§ 5 pkt 39 rozporządzenia ws. opłat za usługi wodne).

Ustalenie kwoty nadpłaty jest stosunkowo proste. Możemy go dokonać w dwojaki sposób.

Jeżeli mamy dostęp do informacji nt. ilości m3 pobranej wody, którą Wody Polskie przyjmowały ustalając opłaty za poszczególne kwartały, to liczbę m3 mnożymy przez stawkę 0,05 zł i przez dodatkowe współczynniki (są one zależne od sposobu uzdatniania pobieranej wody). Informacja o dodatkowych współczynnikach jest zawarta w informacji kwartalnej przesyłanej przez Wody Polskie.  Otrzymany wynik będzie odpowiadał prawidłowo wyliczonej kwocie opłaty zmiennej (wpisujemy ją w pkt B wzoru WP4). Kwotę tę odejmujemy od kwoty wpłaconej do Wód Polskich (wpisywaną w pkt A wzoru WP4). Różnica będzie stanowiła kwotę nadpłaty (wpisujemy ją w pkt C wzoru WP4).

Drugi sposób wymaga mniejszej ilości danych. Wystarczy znać kwotę uiszczoną za dany kwartał przez ROD tytułem opłaty zmiennej i przeprowadzić 3 proste obliczenia.

1. Opłaconą za dany kwartał przez ROD kwotę opłaty zmiennej (wpisywaną w pkt A wzoru WP4) należy podzielić przez 0,115 zł.
2. Wynik dzielenia należy pomnożyć przez 0,05 zł (wynik mnożenia wpisujemy w pkt B wzoru WP4)
3. Od kwoty opłaconej za dany kwartał przez ROD opłaty zmiennej należy odjąć kwotę odpowiadającą wynikowi mnożenia. Różnica będzie stanowiła nadpłatę (różnicę wpisujemy w pkt C wzoru WP4)

Przykład:

 ROD za I kwartał 2018r. zapłacił 5 000 zł tytułem opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych (kwota 5000zł wpisywana w pkt A wzoru WP4)

5000 zł   ÷   0,115 zł = 43 478,26

43 478,26   ×   0,05 zł = 2 173,91 zł (kwota wpisywana w pkt B wzoru WP4)

5000zł – 2 173,91 zł = 2 826,08 zł (kwota wpisywana w pkt C wzoru WP4)

Kwota nadpłaty za I kwartał 2018r. to 2 826 zł *

* końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych

Opłaty podwyższone (wzory WP5 lub WP 6)

            Sporadycznie, ale mogło się zdarzyć, że ROD został obciążony opłatą podwyższoną. Ponieważ ustalenie tych opłat odbywa się w sposób analogiczny, jak opłat zmiennych, z tego tytułu również mogły zaistnieć nadpłaty.  Zasady i procedura ich zwrotu będą analogiczne, jak w przypadku opłat zmiennych.

W przypadku podwyższonej opłaty za pobór wody powierzchniowej, wydaje się za zasadne przyjęcie, że opłaty takie w całości należy traktować jako nienależne. W konsekwencji, wypełniając wniosek (wzór – WP 5), jako kwotę nadpłaty wskazać należy pełną kwotę wpłaconą przez ROD z tego tytułu.

W przypadku podwyższonej opłaty za pobór wody podziemnej (wzór – WP 6),  należy dokonać obliczenia – analogicznego jak w przypadku opłaty zmiennej. Wyliczając opłatę podwyższoną Wody Polskie zastosowały bowiem niewłaściwą stawkę 0,115 zł/m3, podczas gdy powinno to być 0,05zł/m3. Aby ustalić kwotę nadpłaty należy:

1 Kwotę uiszczonej przez ROD opłaty podwyższonej podzielić przez 0,115zł.

2. Wynik dzielenia należy następnie pomnożyć przez 0,05zł.

3 Od kwoty uiszczonej przez ROD z tytułu opłaty podwyższonej należy odjąć wynik mnożenia. Różnica będzie odpowiadała kwocie nadpłaty.

            Podsumowanie

Generalne zasady przy wyborze wniosku:

1. Ustalić, czy mamy do czynienia z poborem wody powierzchniowej, czy podziemnej.
2. ROD dokonujący poboru wód powierzchniowych  – wszystkie kwoty uiszczone na rzecz Wód Polskich wykazuje jako nadpłaty (wzory WP1 i WP3)
3. ROD dokonujący poboru wód podziemnych

a)      kwoty uiszczone na rzecz Wód Polskich tytułem opłat stałych wykazuje jako nadpłaty (wzór WP 2),

b)      kwoty uiszczone na rzecz Wód Polskich tytułem opłat zmiennych były zawyżone, dlatego po dokonaniu wyliczenia (wg powyższych zasad) różnicę wykazuje jako nadpłatę (wzór WP 4).

1. W przypadku opłat podwyższonych ustalamy, czy dotyczy poboru wód powierzchniowych – całość opłaty wykazujemy jako nadpłatę (wzór WP5), czy wód podziemnych –  nadpłatą jest tylko cześć opłaty (wzór WP6)

Pobierz wzór wniosku

WP1 – Wniosek o zwrot nadpłaconej opłaty stałej za pobór wody powierzchniowej

WP2 – Wniosek o zwrot nadpłaconej opłaty stałej za pobór wody podziemnej

WP3 – Wniosek o zwrot nadpłaconej opłaty zmiennej za pobór wody powierzchniowej

WP4 – Wniosek o zwrot nadpłaconej opłaty zmiennej za pobór wody podziemnej

WP5 – Wniosek o zwrot nadpłaconej podwyższonej opłaty zmiennej za pobór wody powierzchniowej

WP6 – Wniosek o zwrot nadpłaconej podwyższonej opłaty zmiennej za pobór wody podziemnej

W dniu 25 marca br. na zdalnym posiedzeniu obradował Krajowy Zarząd PZD, któremu przewodniczył Prezes Związku Eugeniusz Kondracki. W posiedzeniu udział wzięła również Przewodnicząca Krajowej Komisji Rewizyjnej PZD Maria Fojt. Prezes PZD na początku posiedzenia przekazał bardzo złe informacje o stanie zachorowań na COVID-19 i zgonów w dniu 25 marca br. i zaapelował o odpowiedzialne zachowanie oraz przestrzeganie regulacji wewnątrzzwiązkowych oraz obowiązujących w kraju obostrzeń, aby ochronić ludzi pracujących na rzecz działkowców przed zarażeniem oraz zminimalizować ryzyko paraliżu pracy jednostek PZD.

Krajowy Zarząd PZD ocenił sprawozdania finansowe za 2020 rok i preliminarze finansowe na 2021 rok okręgów PZD, które przedstawiła Główna Księgowa JK PZD Mirosława Marks. Krajowy Zarząd PZD przyjął sprawozdania finansowe i preliminarze Okręgu w Częstochowie, Kaliszu, Legnicy, Opolskiego, Podkarpackiego, w Słupsku, Sudeckiego i w Zielonej Górze.

Mariola Kobylińska, Kierownik Wydziału Gospodarki Gruntami JK PZD, przedstawiła stan posiadania PZD.  Krajowy Zarząd PZD przyjął uchwałę w tej sprawie.  Na dzień 31 grudnia 2020 r. Polski Związek Działkowców zarządza 4 601 ROD. Ogrody te zajmują powierzchnię 40 186,7652 ha. Liczba działek w ROD wynosi 905 900. Duże zainteresowanie działkami w roku 2020 również ma odzwierciedlenie w podsumowaniu stanu posiadania, bowiem o 18 ha wzrosła powierzchnia użytkowanych działek.

(Więcej na ten temat w Komunikacie KZ z dnia 25 marca br. w sprawie stanu posiadania PZD na dzień 31 grudnia 2020 r.)

Następnie Pani Mariola Kobylińska zdała Krajowemu Zarządowi relację z narady inspektorów ds.  terenowo-prawnych i inwestycji zatrudnionych w okręgach PZD, która w formie zdalnej odbyła się w dniu 23 marca br.  Zainteresowanie naradą było duże, wzięło w niej udział 59 osób, również niektórych prezesów i dyrektorów biur okręgów.  Omówiono tematy likwidacji ROD, realizacji inwestycji i remontów w ROD w związku z epidemią,  dotacje ze środków zewnętrznych w 2020, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, regulacji prawnej gruntów ROD oraz przebiegu inwestycji przez nieruchomości, na których zlokalizowane są ROD. Prezes podsumowując pochwalił uczestników narady, którzy aktywnie uczestniczyli w omawianiu prezentowanych tematów dzieląc się doświadczeniami z prowadzonych w okręgu spraw.

(więcej na temat narady w Komunikacie Krajowego Zarządu PZD z dnia 24 marca 2021 roku w związku z naradą w zakresie spraw Gospodarki Gruntami z udziałem pracowników zatrudnionym w Okręgach na stanowisku inspektorów ds. terenowo – prawnych oraz inspektorów ds. inwestycji)

Kolejnym podjętym tematem były likwidacje i regulacje prawne gruntów ROD. Przyjęte przez Krajowy Zarząd PZD uchwały dotyczyły ROD „Pod 3 lipami” we Wrocławiu, ROD „Podzamcze” w Otmuchowie (Okręg Opolski), ROD „Górka” w Szypliszkach (Okręg Podlaski), ROD „Wolność” w Bielawie (Okręg Sudecki). Krajowy Zarząd PZD przyznał również pożyczkę z Funduszu Samopomocowego dla ROD „Żuraw” w Piotrkowicach (Okręg Mazowiecki) na remont hydroforni.

R. pr. Monika Pilzak z Biura Prawnego JK PZD przedstawiła informacje na temat obowiązujących regulacji oraz skali likwidacji prawnych ROD w latach 2018-2020. Podkreśliła, że łącznie w latach 2018-2020 likwidacji prawnej uległa powierzchnia 5,5012 ha i liczba działek rodzinnych – 154. Likwidacje prawne ROD w ww. latach związane były z roszczeniami osób fizycznych i prawnych posiadających tytuł prawny do gruntu ROD. Wskazała, że dużym problemem przy likwidacjach prawnych ROD jest brak możliwości uzyskania odszkodowania dla PZD i działkowców za pozostawiony majątek na likwidowanej części ROD. Jest to spowodowane tym, że w wielu sprawach nie ma możliwości zastosowania art. 25 ustawy o ROD, a postępowania administracyjne, w których jest możliwość zastosowania art. 26 ustawy o ROD są obecnie w toku. Natomiast właściciele/użytkownicy wieczyści nieruchomości nie są zainteresowani dobrowolną wypłatą odszkodowań dla PZD i działkowców na podstawie porozumień (chociaż godzą się w nich na zrzeczenie wobec PZD i działkowców roszczeń z tytułu bezumownego korzystania).

R. Pr. Bartłomiej Piech, Dyrektor Biura Prawnego JK PZD przedstawił temat rozliczeń z Wodami Polskimi z tytułu opłat za wodę w ROD w kraju na podstawie informacji przekazanych z Okręgów. Ten temat jest monitorowany przez Krajowy Zarząd odkąd w 2020 roku zapadało szereg wyroków NSA w sprawach sporów między PZD a Wodami Polskimi, które rozstrzygnęły ostatecznie kwestię stosowania przepisów prawa wodnego w zakresie poboru wody na potrzeby ROD. W ramach przeprowadzonego przez OZ na zlecenie KZ PZD badania, ROD przekazały informacje wykazujące nadpłatę w kwocie 3 000 000 zł. Jednak należy przyjąć, że łączna kwota możliwych do odzyskania środków jest nawet wyższa. Ponieważ wnioski o zwrot nadpłaty mają składać poszczególne ROD Krajowy Zarząd PZD przyjął opracowane przez prawników PZD wzory wniosków o zwrot nadpłaconej opłaty wodnej oraz informację na temat sposobu procedowania tych spraw. Zobowiązał również zarządy ROD odprowadzające opłaty wodne do weryfikacji dotychczasowych rozliczeń z Wodami Polskimi i w przypadku stwierdzenia nadpłaty – złożenia wniosków o jej zwrot.

Prezes rozpoczynając kolejny temat – informacja na temat realizacji Otwartego Programu Rozwoju Społecznego ROD – pochwalił ogrody działkowe, które mimo panującej epidemii prowadziły działalność społeczną, współpracując ze szkołami i przedszkolami organizując lekcje przyrody, warsztaty z sadzenia i pielęgnowania roślin a także wykorzystywania plonów. Prowadzone były również zajęcia dla osób niepełnosprawnych, seniorów, ogrody otwarte, działki społeczne, udostępniano infrastukturę ogrodową lokalnej społeczności oraz współpracowano przy projektach gminnych. Temat szczegółowo omówiła Anna Mioduszewska z Wydz. Prezydialnego JK PZD. Wskazała, że przykłady działalności społecznej, wskazują, że tam, gdzie jest ona prowadzona, spotyka się z dużym zainteresowaniem i zaangażowaniem uczestników. Uczestnicy chętnie korzystają z możliwości integracji, edukacji, przestrzeni i infrastruktury ROD. Podsumowując Prezes pozytywnie ocenił działalność zarządów ROD w społecznym rozwoju ROD. Warta docenienia jest kreatywność zarządów ROD, które oferują często bardzo atrakcyjne działania z własnej inicjatywy. Tym bardziej należy podziękować tym ROD za aktywność, że w 2020 roku pandemia utrudniła, a nawet częściowo uniemożliwiła realizację działań społecznych.

Krajowy Zarząd PZD zapoznał się z  informacją na temat funkcjonowania biur okręgów PZD w ostatnim tygodniu w związku ze stanem epidemii, którą przedstawiła Monika Pawlińska, st. Inspektor ds. kadr i administracji. W związku z aktualnymi dramatycznymi informacjami na temat sytuacji epidemicznej Prezes PZD uczulił na konieczność bezwzględnego przestrzegania zasad reżimu sanitarnego w szczególności poprzez ograniczenie do niezbędnego minimum bezpośrednich kontaktów między pracownikami, zachowywanie bezpiecznego dystansu społecznego, zakrywanie ust i nosa, dezynfekowanie rąk itp. W celu zapewnienia nieprzerwanej pracy biur i działania struktur Związku w obliczu gwałtownego wzrostu zakażeń należy przede wszystkim przywrócić ograniczenie w ilości pracowników przebywających jednocześnie w biurze. Wszyscy członkowie KZ wyrazili również troskę o członków zarządów ROD i działkowców, którzy z uwagi na wiosenną aurę skorzystają z okazji, by rozpocząć prace na działce. Krajowy Zarząd PZD przyjął Apel do działkowców w tej sprawie.

Na koniec Prezes złożył członkom Krajowego Zarządu najlepsze życzenia z okazji Świąt Wielkanocnych, co zostało przez nich odwzajemnione wobec Prezesa.

Zofia Rut-Skórzyńska