Zgodnie z uchwałą nr 4/II/2019 Krajowej Rady PZD z dnia 29 listopada 2019 r., w sprawie Funduszu Amortyzacyjnego w Polskim Związku Działkowców  zasady funkcjonowania Funduszu Amortyzacyjnego miały zostać wdrożone w PZD do dnia 1 stycznia 2021 roku.

Rok 2020 miał być rokiem szerszej konsultacji wśród zarządów ROD i działkowców, kampanii informacyjnej w mediach związkowych i okresem na przygotowanie przejrzystych i niebudzących jakichkolwiek wątpliwości zasad funkcjonowania Funduszu. Ogrody działkowe są coraz starsze, większość z nich powstała w latach 80- tych, a więc wyposażenie tych ROD już dawno się zdekapitalizowało. Dlatego też Krajowa Rada PZD uznała za konieczne utworzenie odrębnego Funduszu, na którym będą gromadzone środki na odbudowanie przestarzałej infrastruktury, co przyczyni się nie tylko do lepszego wizerunku ROD i Związku wśród społeczności lokalnej i samorządowej, ale i będzie służyć przyszłym pokoleniom.

Jednakże podejmując taką decyzję nikt nie przypuszczał jakie zmiany nastąpią w 2020 roku, nie tylko w Polsce ale i na całym świecie. Obecnie walczymy o zdrowie nasze i naszych rodzin, o miejsca pracy i godne życie stosując się do nakładanych przez rząd nakazów i zaleceń. Problemy z odbywaniem walnych zebrań z uwagi na wprowadzone ograniczenia organizacji zebrań, uniemożliwiły właściwe rozpropagowanie tematu wśród działkowców. Ciągle zmieniające się przepisy prawa wymusiły na Związku skupienie się na innych aspektach prawnych zmierzających do wdrażania zasad funkcjonowania ROD i Związku w innej rzeczywistości. Ponadto, wielomiesięczna pandemia wprowadziła znaczne zmiany w życiu gospodarczym wielu działkowców i całego społeczeństwa. Również rok 2021 jest na chwilę obecną niepewny i trudno orzec, jak będą przebiegać zebrania w przyszłym roku.     

Dlatego też w dniu 3 grudnia br. Krajowa Rada PZD jednomyślnie podjęła uchwałę, w której postanowiono nie wdrażać Funduszu Amortyzacyjnego od 1 stycznia 2021 roku. Prace nad mechanizmami jego funkcjonowania będą dalej prowadzone, jednakże na dzień dzisiejszy nikt nie jest w stanie przewidzieć kiedy świat, a co za tym idzie działkowcy i ogrody, wrócą do normalności. Dlatego najlepszym rozwiązaniem było odroczenie terminu wprowadzenia zasad funkcjonowania Funduszu Amortyzacyjnego w Związku.

KRAJOWA RADA

POLSKIEGO ZWIĄZKU DZIAŁKOWCÓW

Warszawa, dnia 3 grudnia 2020 r.

Krajowa Rada PZD z uznaniem odnosi się do inicjatywy ustawodawczej w przedmiocie rozpoczęcia procesu legislacyjnego mającego na celu uchwalenie Ustawy o inwestycjach w zakresie przeciwdziałania skutkom suszy. Bezwzględnie konieczne są rozwiązania prawne , które będą przyczyniać się do zapobiegania negatywnym skutkom zmian klimatycznych – w tym w zakresie racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi. Proponowane przez Polski Związek Działkowców zmiany do w/w ustawy zawierają także propozycje zmian legislacyjnych  w ustawie Prawo Wodne, gdyż projekt ustawy o inwestycjach w zakresie przeciwdziałania skutkom suszy, przewiduje m.in. nowelizacje prawa wodnego.

Wprowadzenie tych zmian jest istotne dla działkowców oraz funkcjonowania rodzinnych ogrodów działkowych, wręcz są one spełnieniem ich oczekiwań. Do Krajowej Rady PZD od dłuższego czasu napływają głosy działkowców i zarządów ROD, z których wyraźnie wynika, że problemem jest niejednolita wykładnia Prawa Wodnego, stosowana przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.

Polski Związek Działkowców dostrzegając te głosy podjął szereg działań mających na celu zmianę krzywdzących przepisów, m.in. poprzez dążenie do traktowania celu poboru wody w ROD jako celu rolniczego, wskutek czego działkowcy ponosiliby znacznie niższe opłaty.

Krajowa Rada PZD podczas posiedzenia w dniu 3 grudnia 2020 r. dokonała omówienia istotnej dla funkcjonowania rodzinnych ogrodów działkowych problematyki związanej z zapisami Ustawy Prawo Wodne.

Wynikiem działań Krajowej Rady PZD, a także potwierdzeniem przyjętych przez nią kierunków postępowania są także ostatnie korzystne dla PZD i działkowców wyroki NSA, w których Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko PZD, wskazując, że działalność ogrodnicza, a zatem warzywnictwo, sadownictwo, uprawa ziół czy kwiatów mieści się w kategorii działalności rolniczej. Można mówić powoli o kształtowaniu się linii orzeczniczej w tym zakresie, co daje nadzieje, że kolejne toczące się przed NSA postępowania również będą zakończone z korzyścią dla ROD.

Działkowcy oraz Zarządy ROD wyrażają swoje poparcie dla proponowanych zmian w projekcie ustawy o inwestycjach w zakresie przeciwdziałania skutkom suszy nadsyłając do Resortu swoje stanowiska i opinie.

Krajowa Rada PZD pragnie zwrócić uwagę wszystkim organom PZD oraz działkowcom, którzy pragną zająć jeszcze stanowisko w tej sprawie, iż Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Wiślanej, które do tej pory było odpowiedzialne za prowadzenie projektu u.p.s.s. zostało rozwiązane Rozporządzeniem Rady Ministrów w dniu 7.10.2020 r. Kierowanie pracami nad projektem powierzone zostało Ministerstwu Infrastruktury. W związku z powyższym wszelkie dalsze wystąpienia prosimy kierować właśnie do tej jednostki pod adres ul. Tytusa Chałubińskiego 4/6, 00-928 Warszawa.

Krajowa Rada PZD

Warszawa, 3.12.2020 r.

W celu ustalenia stanu wdrożenia w ROD ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o otrzymaniu czystości i porządku w gminach, która zmieniła system gospodarowania odpadami komunalnymi w ROD oraz w celu wypracowania rozwiązań prawnych mających na celu pomoc ROD i działkowcom w licznych problemach związanych z wywozem śmieci, w dniu 3 grudnia b.r. KR PZD zapoznała się z obszernym raportem dotyczącym wywozu odpadów komunalnych na dzień 23.08.2020 r. w 4308 ROD, które wzięły udział w badaniu, dokonała oceny sytuacji „śmieciowej” w ROD i przyjęła uchwałę nr 4/VII/2020 w sprawie oceny funkcjonowania w ROD zmienionych zasad gospodarowania odpadami komunalnymi.

Z oceny funkcjonowania w ROD zmienionych zasad gospodarowania odpadami komunalnymi, którą przyjęła KR PZD wynika, że:

• W ROD obowiązywały (i obowiązują) 3 systemy gospodarowania odpadami komunalnymi tj. prywatny (48%), ogólny gminny (37%) oraz ryczałtowy (11%). W 4% ROD zwolnione były z obowiązku zapewnienia wywozu odpadów komunalnych,
• W stosunku do 80 % ROD został wprowadzony przez miasto/gminę obowiązek w zakresie segregacji odpadów,
• W największych miastach obowiązywały (i obowiązują) różne systemy gospodarowania odpadami komunalnymi,
• Proces wdrażania w ROD zmienionych zasad przebiega dobrze. Co do zasady rady miast i gminy podejmują uchwały dotyczące śmieci zgodnie z prawem. Czasami tylko wprowadzają stawki opłat przekraczające maksymalne, czy też włączają ROD do systemu gminnego bez zgody zarządów ROD.
• W ROD występuje duży problem z segregacją odpadów, zwłaszcza w dużych ogrodach. Działkowcy nie chcą segregować odpadów lub robią to w niewłaściwy sposób. Do pojemników ogrodowych trafia ogromna ilość odpadów zielonych. Ta sytuacja powoli poprawia się. Duże znaczenie mają działania edukacyjne zarządów ROD, przy wsparciu Okręgów PZD, inwestowanie w monitoring czy budowa wiat śmietnikowych.
• W zdecydowanej większości ROD wzrosły opłaty za wywóz odpadów (od kilku do nawet 700%). Spowodowane jest to ogólnym wzrostem opłat związanym z sytuacją społeczno-gospodarczą, ale i zwiększoną ilością odpadów wyrzucanych przez działkowców (m.in. w związku z większą liczbą użytkowników na działkach) oraz kosztami związanymi z zatrudnianiem osób do segregowania odpadów, w celu uniknięcia wysokich kar za brak segregacji.
• Nie ma systemu, który byłby lepiej oceniany przez ROD i działkowców. Każdy z systemów ma swoje zalety i wady. Najwięcej niezadowolenia budzą jednak wysokie opłaty za wywóz odpadów w systemie prywatnym. Firmy wywozowe narzucają ROD bardzo wysokie stawki, które ROD zmuszone są przyjąć – ze względu na częsty brak innych firm, z którymi mogłyby zawrzeć umowy. Dużym problemem jest sytuacja, kiedy żadna z prywatnych firm nie jest zainteresowana wywozem śmieci z terenu ROD albo oferuje wywóz śmieci tylko zmieszanych (co powoduje wyższe opłaty).
• Zarządy ROD we współpracy z Okręgami bardzo angażują się w działania związane z wdrożeniem zmienionych zasad gospodarowania odpadami komunalnymi w ROD, jak również w poprawę sytuacji śmieciowej w ROD. Ich działania skupiają się przede wszystkim na pokazaniu działkowcom znaczenia segregacji odpadów i poinstruowaniu ich – jak właściwie segregować (poprzez materiały edukacyjne, narady, szkolenia). Podejmowane są również działania mające na celu wypracowanie korzystnych zasad gospodarowania odpadami komunalnymi w przepisach miejscowych (poprzez spotkania i wystąpienia do urzędów miast i gmin).

W związku z ww. sytuacją „śmieciową” w ROD, KR PZD przyjęła dla zarządów ROD we współpracy z Okręgami PZD m.in. takie zadania jak:

• monitorowanie przepisów miejscowych, aby były one uchwalane/zmieniane  zgodnie z prawem i korzyścią dla ROD i działkowców, a w razie potrzeby interweniowanie. Dotyczy to w szczególności: włączenia/wyłączenia ROD z systemu gminnego, maksymalnych stawek opłat, konieczności uzyskiwania odpowiednich zgód, ustalenia momentu obowiązkowej segregacji odpadów.
• podjęcie działań mających na celu usankcjonowanie w przepisach miejscowych zwolnienia ROD z obowiązku zapewnienia wywozu odpadów – tam gdzie miasta/gminy na mocy zwyczaju nie wymagają od ROD posiadania umowy na wywóz odpadów,
• negocjowanie z prywatnymi podmiotami odbierającymi odpady komunalne korzystnych warunków umów – nie tylko w zakresie ceny,
• kontynuowanie działań edukacyjnych, w tym związanych z segregacją odpadów, wyposażania ROD w odpowiednia urządzenia i infrastrukturę oraz w sposób bardziej zdecydowany egzekwowanie od działkowców obowiązku w zakresie segregacji odpadów oraz posiadania kompostowników,
• realizowanie w szerszym zakresie uchwały KR PZD nr 7/III/2020 z 9.06.2020 r., która zawiera szczegółowe zadania dla zarządów ROD i Okręgów związane z gospodarką odpadami komunalnymi na terenie ROD.

Natomiast Krajowa Rada PZD  zwróciła się do Krajowego Zarządu PZD o rozważenie stworzenia rozwiązań prawnych umożliwiających otrzymywanie przez ROD dofinansowania zadań, związanych z założeniem monitoringu, fotopułapek oraz zamykanych wiat śmietnikowych; przygotowanie propozycji do regulaminu w zakresie obowiązkowej segregacji odpadów przez działkowców, zlecenia badania dotyczącego stanu zagospodarowania działek w zakresie kompostowników i wypracowanie stosownych rozwiązań prawnych; dalsze monitorowanie ewentualnych zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak również dokonanie głębszej analizy kosztów wywozu śmieci z terenów ROD w przypadku systemu prywatnego i wypracowanie odpowiednich wniosków i rozwiązań.

Krajowa Rada PZD

Warszawa, dnia 4 grudnia 2020 r.

Do Krajowej Rady PZD docierają sygnały o ograniczeniach wprowadzanych w uchwałach rad gmin w sprawie przeprowadzania na terenach gmin konsultacji społecznych w formie budżetów obywatelskich, które uniemożliwiają zgłaszanie projektów realizowanych na terenach ROD. Z uwagi na powyższe, na posiedzeniu w dniu 3 grudnia 2020 r., członkowie Krajowej Rady PZD zapoznali się z przedstawionym materiałem.

Z przekazanych informacji wynika, iż okręgi w Częstochowie, w Elblągu, w Gorzowie Wlkp., w Legnicy, Łódzki, Małopolski, Mazowiecki, Opolski, Podlaski, w Poznaniu, Sudecki, w Szczecinie, Śląski i Świętokrzyski zgłosiły ograniczenia uniemożliwiające uczestniczenie w budżetach obywatelskich ogrodom działkowym wynikające z uchwał rad gmin. Najczęstszymi ograniczeniami są: brak posiadania tytułu prawnego do dysponowania gruntem ROD przez gminy, brak możliwości zarządzania terenem ROD, brak ogólnodostępności, otrzymywanie dotacji celowych, brak możliwości realizacji zadań, które nie są zadaniami własnymi gminy.

Jednakże argumenty przedstawiane przez gminy nie są poparte żadnym przepisem prawa, a niekiedy nawet nie wynikają z uchwał, a wewnętrznych regulaminów. Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym stanowi jakie wymagania winny być określone w projekcie budżetu obywatelskiego. Powyższe regulacje nie obejmują jednak możliwości wprowadzania ograniczeń przedmiotowych m.in. w zakresie posiadania tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością, czy podmiotowych, eliminując pośrednio niektórych działkowców (mieszkańców), jako zgłaszających projekty. Zarówno sądy administracyjne jak i organy administracji publicznej, które nadzorują zgodność z prawem podejmowanych przez rady gmin uchwał, wskazują, iż gminy nie mogą w swych uchwałach wprowadzać takich ograniczeń. Wobec tego winny być eliminowane z obrotu prawnego. W uchwałach określających zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, nie można umieszczać przepisów, które odmiennie niż ustawa kształtowałyby zakres przedmiotowy propozycji zadań lub ograniczałyby go. Ustawodawca wprost określił, co może być w przypadku budżetu obywatelskiego przedmiotem konsultacji i rada nie może ingerować w tę sferę.

Krajowa Rada PZD uznała, iż działania podejmowane przez okręgi są niewystarczające i nie przynoszą rezultatów. Nie są wdrażane żadne działania prawne, które zmierzałyby do zmiany niekorzystnych dla ROD zapisów. Nie można bowiem dopuszczać do sytuacji, w której rady gmin co roku powielają niekorzystne dla ROD przepisy, które zarazem są sprzeczne z przepisami powszechnie obowiązującymi.

Z uwagi na powyższe, Krajowa Rada PZD przyjęła uchwałę w sprawie budżetów obywatelskich, w której nie tylko zwróciła uwagę na przedmiotowy problem, ale i wskazała jakie działania winny zostać podjęte przez wszystkie okręgi, aby nie dopuszczać do wprowadzania ograniczeń dla ROD w uchwałach.

Krajowa Rada PZD wskazuje, iż okręgi winny każdorazowo analizować uchwały rad gmin, celem ustalenia czy zawierają ograniczenia uniemożliwiające zgłaszanie projektów realizowanych na terenach ROD, oraz niezwłocznie podejmować działania zmierzające do ich eliminacji. Niezbędne w tym zakresie jest włączanie do pracy inspektorów ds. terenowo – prawnych oraz radców prawnych zatrudnionych w okręgach.

Krajowa Rada PZD stwierdza, iż niezmiernie ważne jest podnoszenie tematu budżetów obywatelskich wśród działkowców, zarządów ROD i kolegiów prezesów, aby upowszechniać taką formę pomocy dla ROD, a także wśród samorządów, celem wskazania potrzeb rodzinnych ogrodów działkowych, oraz możliwości prawnych, dzięki którym wsparcie rodzinnych ogrodów działkowych i ich zadań staje się realne.

Realizacja projektów obywatelskich na terenach ROD jest możliwa w świetle przepisów powszechnie obowiązujących. Zatem jako Związek musimy podejmować działania, aby było to wykonalne również w praktyce z korzyścią dla ROD, działkowców i społeczeństwa.

KRAJOWA RADA POLSKIEGO ZWIĄZKU DZIAŁKOWCÓW

Warszawa, dnia 3 grudnia 2020 r.

Obecny czas pandemii jest trudny dla całego społeczeństwa. Jednakże jest to również właściwy moment, aby zadbać o rozwój ROD, gdyż w większości dużych i średnich miast występuje znaczny wzrost zapotrzebowania na działki w ROD, który nie może być zaspokojony przez Związek z uwagi na brak terenów.

Dlatego też na posiedzeniu Krajowej Rady PZD, które odbyło się w dniu 3 grudnia 2020 roku, członkowie po raz kolejny omawiali przedmiotowy temat.

Przeanalizowano efekty przesłanych w lipcu br. przez Krajową Radę PZD pism do ministerstw, marszałków województw, przewodniczących sejmików, prezydentów i burmistrzów. Łącznie wystosowano 64 indywidualnych pism, z czego uzyskano 36 odpowiedzi. Większość samorządów i władz państwowych docenia działania Polskiego Związku Działkowców oraz rolę rodzinnych ogrodów działkowców w zakresie realizowanych funkcji rekreacyjnych, ekologicznych i zdrowotnych. Jednocześnie z wielu odpowiedzi wynika, iż nie posiadają oni terenów, które mogłyby zostać przeznaczone pod nowe ROD, bądź wskazują, iż przeznaczanie gruntów na określone cele nie leży w ich kompetencji. Były również odpowiedzi, które dają nadzieję na utworzenie nowych ROD.

Członkowie KR PZD zapoznali się również z materiałem dotyczącym „Aktywności Związku w zakresie rozwoju ROD” opracowanym na podstawie informacji przekazanych przez okręgi. Informacje były zbierane z uwagi na uchwałę nr 1/V/2020 Krajowej Rady PZD z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie wzrostu zapotrzebowania na działki w ROD, która zawiera szereg działań, które winny zostać podjęte przez wszystkie struktury Związku, aby urzeczywistnić rozwój ROD.

Większość okręgów podejmuje aktywne działania w temacie rozwoju ROD, angażuje kolegia prezesów, członków okręgowych zarządów PZD, okręgowych rad PZD i działkowców, inicjuje spotkania z władzami samorządowymi, przedstawia własne propozycje terenów sprzyjających rozwojowi ROD i na bieżąco monitoruje sytuację. Efektów tych działań jeszcze nie ma, jednakże wynika to z faktu, iż rozwój ROD jest programem długofalowym, którego nie sposób zrealizować w ciągu krótkiego okresu, nawet przy zaangażowaniu struktur PZD. Część okręgów wskazało już konkretne tereny, na których mogą powstać nowe ROD, bądź, które można przyłączyć do obecnie istniejących ROD. Takimi okręgami są m.in.: Bydgoszcz, Elbląg, Koszalin, Lublin, Łódzki, Małopolski, Mazowiecki, Piła, Podlaski, Poznań, Śląski i Toruńsko-Włocławski.

Okręgi również zgłaszały problemy, z którymi spotykają się podejmując działania. W wielu ogrodach problemem jest słabe zagospodarowanie ROD i brak środków na poprawę istniejącej bądź budowę nowej infrastruktury. Dlatego też część okręgów skupia się na działaniach zmierzających do pozyskania środków dla ROD, aby zwiększyć zainteresowanie mieszkańców. Są również okręgi, które wskazują, iż mimo podjętych działań z uwagi na brak w zasobach gminnych odpowiednich terenów dla ROD, nie będzie możliwości utworzenia nowych ogrodów w niektórych miejscowościach, w których okręgi widzą taką potrzebę.

W części okręgach temat był prezentowany na posiedzeniach okręgowych rad, które powoływały komisje do spraw rozwoju ROD, oraz przyjmowały apele do władz samorządowych i wojewódzkich w sprawie włączenia się do wspierania rozwoju ROD.

Zebrane informacje pokazały jedocześnie, iż nie wszystkie okręgi podjęły zadania wyznaczone uchwałą KR PZD z dnia 23 lipca br. Brak aktywności w temacie zaspokajania zapotrzebowania na działki w ROD, nie może być tłumaczony panującą pandemią, gdyż działania wielu okręgów pokazują, iż nawet w tak trudnym okresie można i należy działać.

Z uwagi na powyższe, w dniu 3 grudnia br. Krajowa Rada PZD podjęła uchwałę w sprawie aktywności Związku w zakresie rozwoju ROD, w której zobowiązała okręgi w których nie odbyły się jeszcze okręgowe rady PZD, aby na najbliższych posiedzeniach dokonały oceny sytuacji i wypracowały zadania i mechanizmy adekwatne do możliwości i potrzeb występujących na terenie działania okręgu, powołały Komisje Rozwoju ROD, oraz podjęły apele.

Krajowa Rada PZD uznała, iż należy kontynuować podejmowane działania dotyczące aktywizacji delegatur, kolegiów prezesów i zarządów ROD w zakresie utrzymywania stałej współpracy z samorządami. Konieczne jest inicjowanie działań, które doprowadzą do przyjmowania przez rady miast kierunków zmierzających do rozwoju ROD.

Okręgi winny włączać się także w tworzenie bądź aktualizację studium i mpzp i wnioskować o utrzymanie lub wpisanie funkcji zieleni działkowej dla istniejących ROD, jak i przeznaczanie nowych terenów pod ROD.

Należy także w dalszym ciągu podejmować działania w zakresie pozyskiwania środków zewnętrznych na remonty i inwestycje w ROD, w tym dotacje gminne i środki w ramach budżetów obywatelskich, tak aby istniejące ogrody także mogły się rozwijać.

Krajowa Rada PZD uznaje, iż realizacja nałożonych zobowiązań z pewnością przyczyni się do realizacji Otwartego Programu Rozwoju ROD.

KRAJOWA RADA
POLSKIEGO ZWIĄZKU DZIAŁKOWCÓW

Warszawa, dnia 3 grudnia 2020 r.