kwi 3, 2024
Można by rzec krótko: pierwszoplanowa, istotna, ważna, decydująca, bowiem dotyczy nieruchomości na której działki użytkują miejscowi działkowcy, zarządzane przez członków danego zarządu ROD, a co do której gmina uchwala tzw. plan ogólny – wg maksymy „Nic o nas bez nas”.
Teraz szerzej:
Wprowadzone w 2023 roku przepisy wynikające ze zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w tym rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2023 roku w sprawie projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów, powoduje, że każda gmina powinna uchwalić tzw. plan ogólny do końca 2025 roku.
Dlatego obecnie tak bardzo ważne i zasadne w jest stałe i bieżące monitorowanie stron internetowych gmin, prasy lokalnej, obwieszczeń dotyczących przystępowania przez gminę do sporządzenia przedmiotowego planu ogólnego gdyż na ich podstawie będzie sporządzany plan miejscowy, który jest dokumentem prawa miejscowego i na jego podstawie będzie realizowana polityka przestrzenna miast i gmin i realizowana funkcja zabudowy.
Istota sprawy jest w tym, że jeżeli na etapie tworzenia planu ogólnego ogrody trafią do stref wykluczających je z planu miejscowego, to droga do likwidacji ROD i przejęcia go na cel komercyjny stanie się dużo krótsza i wygodniejsza, gdyż właściciel nieruchomości ( SP/gmina) nabywa prawo do likwidacji ogrodu.
Organy centralne PZD, od czasu przystąpienia przez ustawodawcę do zmiany przepisów planistycznych zwracały na to uwagę, co wielokrotnie wyrażał KZ i KR PZD w prezentowanych stanowiskach a także wystąpieniach do odpowiednich władz. Mimo szeregu apeli i wystąpień organów PZD na wszystkich szczeblach a także indywidualnych działkowców, znowelizowane przepisy obowiązują. Dotychczasowa wieloletnia praktyka także potwierdza fakt, że jeżeli ROD nie był ujęty w mpzp jako ZD to potencjalna jego likwidacja stała otworem. Dlatego tak ważna zawsze była polityka planistyczna miast i gmin wobec terenów ROD. Dziś sytuację tę zdaje się ułatwiać także ustawodawca.
Obecnie zarządy ROD winny ustalić swoją indywidualną sytuację planistyczną tzn. czy nieruchomość na której zlokalizowany jest ogród leży na terenie obowiązującego miejscowego planu miejscowego i posiada przeznaczenie ZD ( zieleń działkowa) – według ostatniego badania na koniec 2023 roku stan ten dotyczy jedynie około 40 % powierzchni ROD. Należy także pamiętać , że obowiązujące mpzp pozostają w mocy, ale tu ostrzeżenie, gdyż nie oznacza to że sytuacja nie może ulec zmianie i nie zostanie podjęta decyzja o przystąpieniu do zmiany mpzp.
Jeżeli natomiast brak jest obowiązującego mpzp, to tereny te na pewno zostaną objęte przygotowaniem planów ogólnych.
W takiej sytuacji to zarządy ROD, działkowcy, społeczność lokalna objęta przyszłym oddziaływaniem panu ogólnego winna włączyć się aktywnie w proces uchwalania planu ogólnego.
Bowiem stan rzeczy dotyczy ich samych i ich najbardziej dotknie a poza tym to oni mają największy wpływ na miejscowe działania gdyż tam żyją, pracują, uczą się, odpoczywają , uprawiają swoje kochane działki i mogą decydować o swoich małych ojczyznach i uwielbianych działkach. To z tą społecznością liczą się włodarze miast i gmin, gdyż ich reprezentują . Zatem już dziś jest czas aby szybko reagować na pojawiające się informacje, które mogą zagrażać przyszłości ROD, poprzez dokonywanie analiz projektów planów ogólnych i wyciąganie z nich wniosków. Niezbędne jest uczestniczenie w spotkaniach organizowanych w gminach z mieszkańcami, dyskusjach publicznych, ankietach itp. dotyczących projektowanych planów ogólnych.
Przed opracowaniem planu ogólnego prezydenta/burmistrza/wójta ogłasza, że można zgłaszać wnioski- czas na takie wnioski to minimum 21 dni. Następnie gdy wyłożony zostaje projekt planu ogólnego jest czas minimum 28 dni na tzw. konsultacje społeczne. Jest to bardzo ważny etap dla zarządów ROD, Kolegiów Prezesów, działkowców i samej społeczności lokalnej, gdyż jedynie masowe zaangażowanie będzie miało tu znaczenie . Nieodzowne są kontakty z radnymi , gdyż to oni podejmują decyzje i uchwalają plan ogólny.
Warto jednak w każdym przypadku podjąć działania wyprzedzające poprzez zainteresowanie sytuacją ROD prezydentów/ burmistrzów/wójtów.
Obecnie jest czas odbywających się walnych zebrań w ROD, wiec należy wykorzystać tę sytuację i zaznajomić o indywidualnej sytuacji ROD uczestniczących w tym gremium działkowców. Bowiem oddolny ruch masowy, przekonany za : „Być lub być zlikwidowanym”, w tym solidaryzm społeczny ma duże znaczenie dla sprawy, a także zwiększa szanse na dotarcie do radnych, które na tym etapie może okazać się najważniejszym działaniem.
W ROD, których problem dotknie, gdyż będzie objęty przygotowaniem planu ogólnego warto powołać komisję problemową zajmująca się tym tematem , w skład której mogą wejść nie tylko członkowie zarządu ROD, ale i działkowcy danego ROD, tworząc tzw. „lobby nad zachowaniem istnienia ROD”.
To jest dobre działanie dla siebie, dla swoich, to rozszerza krąg osób zainteresowanych pozostawieniem i trwaniem ogrodu. Nikt tego lepiej nie zrobi niż oni. Do takich działań z praktyki wiemy, że często dołączają się mieszkańcy danego miasta czy gminy, niekoniecznie mający działkę w ROD, gdyż doceniają rolę ogrodów.
Zarządy ROD, kolegia prezesów ROD, OZ PZD odgrywają istotną rolę na etapie monitorowania urzędowych ogłoszeń a następnie przy mobilizacji i wspieraniu działań działkowców. Jedynie wspólna lokalna inicjatywa może zagwarantować powodzenie. Warto także uprzednio przygotować się do takich działań, jeszcze przed ogłoszeniem do przystąpienia do prac nad planem ogólnym poprzez: wywieszenie ogłoszeń na terenie każdego ROD o jego sytuacji planistycznej, natychmiast poinformować działkowców gdy już nastąpi przystąpienie do prac, przygotowanie wzorów dokumentów zarówno dla ROD jaki i indywidualnych działkowców. Bowiem jedynie aktywne uczestnictwo na szczeblu lokalnym w procesie planowania przestrzennego i wpływ na lokalnych decydentów może stanowić istotę obrony ROD przed przyszłą ich likwidacją. Sprawa jest poważna i zadanie duże gdyż może dotyczyć ponad pół miliona działkowców.
KZ i KR PZD od lat zwraca się i zachęca do takich działań, gdyż tam gdzie ich zabrakło w latach ubiegłych sytuacja nie jest zadawalająca np. Warszawa Łódź, Gdańsk, Szczecin, Kraków, Rzeszów, Katowice.
Obecnie został wprowadzony przez ustawodawcę zakreślony termin: który zobowiązuje gminy do przyjęcia do końca 2025 roku planów ogólnych, wiec działania będą mega przyspieszone więc i reakcja ze strony zarządów ROD, kolegiów Prezesów ROD, działkowców i społeczności lokalnej musi być mega wyczulona i nastawiona na zdecydowane pełne działanie, z uprzednim przygotowaniem a nie po omacku, z ustalonymi kierunkami działań, że znajomością prawa i potencjalnych zagrożeń.
Wszyscy musimy mieć pełną świadomość, że chodzi o przyszłość istnienia ROD i możliwość uprawiania działki przez indywidualnego działkowca’ – – „Nic o nas bez nas”.
MK
