kwi 9, 2020
KOMUNIKAT
Krajowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców
z dnia 7 kwietnia 2020 r.
w sprawie przenoszenia prawa do działki w ROD
podczas obowiązującego stanu epidemii
W związku z licznymi zapytaniami w sprawie nabywania (przenoszenia)
praw do działek na terenie ROD podczas obowiązywania na terenie Państwa
stanu epidemii, a także wobec rosnącego zapotrzebowania na działki, o
czym informują zarządy ROD, Krajowy Zarząd PZD informuje, że w tym
zakresie w dalszym ciągu obowiązują zasady określone przede wszystkim w
ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych. Skuteczne nabycie
(przeniesienie) prawa do działki uwarunkowane jest zatem spełnieniem
wszystkich ustawowych warunków, które zostały ustanowione zwłaszcza w
art. 41 ustawy o ROD. W obecnej sytuacji realizacja wymogów określonych w
tym przepisie może być jednak utrudniona ze względu na restrykcje
wprowadzone przez Radę Ministrów, a zwłaszcza ograniczenia związane z
przemieszczaniem się obywateli.
Dlatego też w powyższym kontekście należy przypomnieć, że zasadniczym
warunkiem przeniesienia prawa do działki jest zawarcie umowy pomiędzy
działkowcem a pełnoletnią osobą fizyczną (art. 41 ust. 1 zd. 1). Taka
umowa obejmuje nie tylko oświadczenie o przeniesieniu, ale również
powinna regulować kwestię rozliczenia stron za znajdujące się na działce
nasadzenia, urządzenia i obiekty stanowiące własność działkowca (art.
42 ust. 2). W świetle obowiązujących ograniczeń dokonanie powyższych
ustaleń nie powinno nastręczać nadmiernych problemów. Podobnie rzecz się
ma ze sporządzeniem oraz podpisaniem takiej umowy. Kwestie te mogą być
bowiem załatwione bez osobistego kontaktu pomiędzy stronami.
Jednakże dla ważności przeniesienia umowy kluczowe
znaczenie ma szczególna forma omawianej umowy. Ustawa wymaga, aby była
zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art.
41 ust. 1 zd. 2). Nie oznacza to, że wymagana jest w tym przypadku forma
aktu notarialnego. Chodzi tylko o to, aby autentyczność podpisów stron w
umowie zostały urzędowe poświadczone przez notariusza. Niezachowanie
tej formy spowoduje nieważność umowy. A zatem jej zawarcie np. jedynie w
formie pisemnej będzie traktowane tak, jakby w ogóle nie doszło do
przeniesienia praw do działki. Jak zatem widać spełnienie przedmiotowego
warunku w obecnej sytuacji może być trudniejsze od samego zawarcia
(podpisania) umowy. Może się bowiem wiązać z pewnymi ograniczeniami w
pracy kancelarii notarialnych. Dlatego też przed podpisaniem umowy
należy skontaktować się z odpowiednim notariuszem i ustalić ewentualny
sposób załatwienia sprawy w zakresie poświadczenia podpisów stron.
Spełnienie powyższych wymogów oznacza, że umowa będzie ważna, lecz
jej skuteczność będzie zawieszona do czasu zatwierdzenia umowy przez
odpowiedni organ Związku (art. 41 ust. 2). W tym celu należy złożyć do
właściwego zarządu ROD wniosek o zatwierdzenie przeniesienia praw do
działki z załączoną umową. Od chwili złożenia tego wniosku Związek
będzie miał 2 miesiące na złożenie oświadczenia w przedmiocie
zatwierdzenia, które powinno przyjąć formę uchwały zarządu ROD. Jeżeli
zaś w tym terminie nie zapadnie żadna uchwała, to przeniesienie praw do
działki będzie uważane za zatwierdzone (art. 41 ust. 3).
W kontekście trwającego stanu epidemii realizacja powyższej procedury
powinna uwzględniać obowiązujące obostrzenia. Z tego względu należy
brać pod uwagę w omawianym zakresie szczególne zasady określone w
uchwale nr 71/2020 Krajowego Zarządu PZD z dnia 27 marca 2020 r. w
sprawie szczególnych zasad funkcjonowania struktur PZD w związku z
ogłoszonym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanem epidemii.
Zgodnie z tą uchwałą, na czas trwania stanu epidemii wszystkie organy i
struktury PZD utrzymują ciągłość funkcjonowania, kontynuując realizację
statutowych zadań, przy bezwzględnym uwzględnieniu konieczności
przestrzegania obowiązujących ograniczeń i obostrzeń, a zwłaszcza zakazu
organizacji zebrań. Dlatego organy PZD, a w tym zarządy ROD, realizują
statutowe zadania przede wszystkim w formie pracy zdalnej. Dotyczy to w
szczególności rozpatrywanie wniosków o zatwierdzenie umowy przeniesienia
prawa do działki. Ze względu na maksymalne ograniczenie kontaktów
bezpośrednich, takie wnioski powinny być kierowane do zarządu poprzez
pocztę tradycyjną. W tym celu organy ROD mają obowiązek podać do
wiadomości działkowców oraz zainteresowanych odpowiednie adresy i
kontakty zapewniające sprawną komunikację, w szczególności poprzez
odpowiedni komunikat na stronie internetowej ROD lub okręgu.
Skierowany w powyższy sposób wniosek o zatwierdzenie umowy
przeniesienia prawa do działki podlega rozpatrzeniu przez zarząd ROD. W
obecnej sytuacji – z uwagi na zakaz organizacji zebrań – wszystkie
organy PZD pracują w trybie tzw. pracy zdalnej, a zwłaszcza przy
wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej. W taki sposób powinny
być załatwiane wszystkie sprawy wymagające stosownej decyzji wydawanej w
formie uchwały, w tym również kwestia dotyczące zbywania działek.
Zasadniczo sprawy te są załatwiane pozytywnie, chyba że zachodzą
odpowiednie przeszkody. Ustawa pozwala bowiem odmówić zatwierdzenia, ale
tylko z ważnych powodów. Stąd też uchwała o odmowie musi być
uzasadniona i mieć formę pisemną pod rygorem nieważności (art. 41 ust.
4). Odmowa jest również możliwa, gdyby był inny kandydat oczekujący na
działkę, który wówczas miałby obowiązek zapłacić ustalone wynagrodzenie
ustępującemu działkowcowi w terminie 2 tygodni. Jeśli tego nie uczyni,
nastąpi automatyczne zatwierdzenie przeniesienia praw do działki na
wskazaną przez działkowca osobę (art. 41 ust. 5). Należy zauważyć, że
stowarzyszenie ogrodowe (zarząd ROD) nie może wskazać – w powyższym
trybie – kandydata do przejęcia działki, jeżeli umowa o przeniesieniu
praw do działki została zawarta pomiędzy działkowcem a jego osobą bliską
(np. synem). Wówczas odmowa zatwierdzenia będzie możliwa tylko z
ważnych powodów (art. 41 ust. 6). Pamiętać przy tym należy, że odmowa
może być zaskarżona do sądu przez każdą ze stron umowy, natomiast
orzeczenie sądu o bezpodstawności odmowy zastępuje zatwierdzenie
przeniesienia praw do działki (art. 41 ust. 7). Z tych względów
przedmiotowe sprawy powinny być szczególne starannie zbadane.
Jak z powyższego wynika, trwający obecnie stan epidemii nie wyklucza
możliwości przenoszenia praw do działek w ROD, choć z pewnością utrudnia
taki obrót. Wynika to z wielu obostrzeń wprowadzonych przez władze
centralne, które mogą nawet uniemożliwić dokonanie przedmiotowych
transakcji. Stąd też wszystkie osoby zainteresowane powinny na obecnym
etapie przeprowadzić uprzednie rozeznanie dotyczące
realnych możliwości spełnienia wszystkich warunków koniecznych do zbycia
(nabycia) działki w ROD. W przypadku istotnych utrudnień należałoby
poważnie rozważyć, w miarę możliwości, przełożenia transakcji do czasu
ustabilizowania się sytuacji.
KRAJOWY ZARZĄD
POLSKIEGO ZWIĄZKU DZIAŁKOWCÓW
Więcej informacji praktycznych o zbywaniu (nabywaniu) działek znajduje się na stronie internetowej www.pzd.pl w zakładce „Prawo” → „Działkowcy Pytają” → „Przeniesienie prawa do działki”
