Druga połowa maja oraz przełom maja i czerwca w tym roku, kiedy mamy zimną wiosnę, to czas rozpoczęcia uprawy w ogrodach ogórków, cukinii, dyń i innych warzyw z rodziny dyniowatych. Ogórek siewny to jednoroczna roślina z rodziny dyniowatych, która w zależności od odmiany może być uprawiana w szklarni lub w przydomowych ogródkach bądź na działkach. Pierwsze z nich mają gładką skórkę i są dłuższe, zaś drugie są krótsze, twardsze, z nierówną, prążkowaną skórką. Ogórki ogrodowe są również bardziej odporne na czynniki zewnętrzne, w tym niską temperaturę. U mnie sprawdziła się odmiana F 1 Ikar, Izyd, które posiadają pełną odporność na choroby. W ubiegłym roku jeszcze we wrześniu zbierałam ostatnie plony.
Można je uprawiać różnymi metodami. Tradycyjnie uprawia się je tak, aby płożyły się po ziemi, jednakże możliwa jest także uprawa ogórka na sznurkach, uprawa ogórków na siatce w doniczce, uprawa w skrzynce, beczce, tunelach czy w workach. Przez ostatnie dwa lata uprawiałam ogórki na siatce ogrodzeniowej, przyciętej na szerokość grządki.
Ogórki uprawiane na podporach pną się w górę, a tym samym zajmują zdecydowanie mniej miejsca. Oszczędność przestrzeni jest naprawdę znacząca! Szczególnie znaczenie ma to w przypadku ograniczonej ilości miejsca do uprawy – z niewielkiej powierzchni gruntu można uzyskać obfite plony.
Ogórki gruntowe lubią dużą ilość światła. Lepsze nasłonecznienie sprawia, że ogórki lepiej owocują. W przypadku uprawy ogórków na gruncie dużo trudniej o dobre nasłonecznienie, ogórki uprawiane na siatce, podporach dają dużo obfitsze plony.
Oprócz dużej ilości światła ogórki lubią również dużą ilość wody i trzeba je dość często podlewać. Ogórki rosnące pionowo łatwiej podlewać bezpośrednio przy korzeniach, bez konieczności lania wody na rozłożone pędy i liście. Podlewanie jest efektywniejsze, a zużycie wody zdecydowanie mniejsze.
Uprawa ogórków na siatce to także sposób na zabezpieczenie roślin przed chorobami. Na liściach po podlewaniu czy deszczu nie zalega, bowiem woda, w której łatwiej dochodzi do rozwoju chorób grzybowych.
Sadzenie: rozsadę umieszczaj wzdłuż ogrodzenia w odstępach około 20-30 cm. Przed przesadzaniem dobrze jest wszystkie sadzonki dokładnie podlać. Do uprawy ogórków na siatce warto wybrać żyzną, przepuszczalną i próchniczą ziemię z dużą ilością składników mineralnych, o odczynie 6,5-7,0 pH. Na grządkach przygotowujemy dołki takiej wielkości, żeby zmieściła się w nich cała bryła korzeniowa, z zapasem na dodatkowe zagłębienie rośliny z miejscem na sporą dawkę kompostu, czy też żyznego podłoża, bo ogórki i inne warzywa dyniowate to niezwykłe żarłoki i tylko odpowiednio odżywiane i regularnie podlewane będą plonować obficie przez cały sezon. Warto zacząć, więc już od samego początku, żeby też pomóc im tą dodatkową dawką żyznego podłoża, kompostu, do którego możemy dodać obornik granulowany. Każdy kompost to czarne złoto ogrodnika, poprawia strukturę i napowietrzenie gleby, użyźnia ją i wzbogaca w substancje odżywcze, a także pobudza życie biologiczne gleby, co sprzyja zdrowiu, wzrostowi i plonowaniu naszych roślin. Kompost mieszamy lekko z ziemią w dołku i umieszczamy w nim sadzonkę. Jeżeli w doniczce mamy dwie rośliny lub więcej i chcemy posadzić je wszystkie, to traktujemy taką sadzonkę, jako całość, nie rozdzielamy jej, tylko całą bryłę korzeniową umieszczamy w ziemi, żeby jej nie uszkodzić. Traktujemy ogórki tak, jakby były wysiane gnizadowo, nie pojedynczo czy rzędowo. Jeżeli uznamy, że w naszym „gnieździe” jest za dużo roślin, to usuwamy jedynie część nadziemną tych nadprogramowych. Ogórki mają wrażliwy na uszkodzenia system korzeniowy, który długo się regeneruje, ale jeżeli zrobimy to delikatnie i sprawnie, szybko wznowią wegetację. Początkowo warto pomóc młodym pędom owijać się wokół drutów lub oczek siatki, aby ułatwić wąsom czepnym wspinaczkę.
Na podporach łatwiej jest prowadzić zbiór – nie trzeba się nadmiernie schylać ani szukać ogórków wśród liści. Ponadto owoce nie leżą nigdy na ziemi, dzięki czemu nie ulegają zapiaszczeniu. Unika się też ich przypadkowego rozdeptania, co zdarza się w uprawie ogórków bez podpór. Na początku przy wysadzeniu zwróćmy uwagę na ochronę warzyw dyniowatych przed ślimakami, jeżeli pojawiają się one w naszym ogrodzie.
Dlaczego ogórki gorzknieją?
Za gorzknienie ogórków odpowiedzialna jest kukurbitacyna. To organiczny związek chemiczny, który występuje nie tylko w tym warzywie, ale także w około 90 gatunkach roślin z rodziny dyniowatych, np. cukiniach i dyniach. Jednak najczęściej gorzkie są ogórki. Kukurbitacynie przypisuje się naturalne właściwości ochronne przed szkodnikami, np. przędziorkami.
Nowe odmiany ogórków są selekcjonowane m.in. pod kątem braku goryczki w owocach. Dlatego, jeśli oznaczone są symbolem F1, zwykle zachowują słodki smak, nawet, jeśli ogórek nie ma sprzyjających warunków do wzrostu. Do gorzknienia przyczyniają się, bowiem nie tylko genetyczne predyspozycje, ale także inne czynniki, np. susza i brak potasu w glebie. Im bardziej dojrzałe są owoce ogórków, tym więcej mogą zawierać gorzkiej kukurbitacyny. Dlatego należy zbierać owoce młode, niewyrośnięte. Wtedy goryczki w nich nie czuć, nawet, jeśli dana odmiana jest podatna na gorzknienie. Młode owoce są nie tylko lepsze w smaku, ale też mają chrupki miąższ oraz miękkie, drobniejsze nasiona. Takie ogórki bardziej nadają się do sałatek oraz na przetwory.
Irena Fijałkowska
Bibliografia:
Wiadomości z internetu