Zielona wiedza w teorii i praktyce. Za nami owocne szkolenie dla nowych działkowców w Zabrzu 

sie 4, 2026

W dniach 28-29 lipca Ośrodek Działalności Oświatowej w Zabrzu stał się centrum ogrodniczej edukacji. W dwudniowym szkoleniu wzięło udział aż 48 nowych działkowców z Zabrza, Gliwic oraz Mysłowic. Intensywny program pozwolił uczestnikom zdobyć kompletną wiedzę niezbędną do prawidłowego i satysfakcjonującego prowadzenia własnego ogródka.

Panel dr inż. Zenona Rożenka – wiedza połączona z pasją

Podczas dwudniowego szkolenia, jeden z kluczowych paneli poprowadził dr inż. Zenon Rożenek. Wykład ten spotkał się z ogromnym zainteresowaniem uczestników, stanowiąc fundament teoretyczny i praktyczny dla nowych działkowców.

Dr inż. Zenon Rożenek – absolwent AGH w Krakowie, autor wielu artykułów z zakresu nowoczesnej technologii. W wolnym czasie poszukiwacz źródeł powstania tego, co nas otacza. Działkowiec w strukturach Polskiego Związku Działkowców, Prezes Zarządu R.O.D „Róża” w Zabrzu, od kilku lat także wykładowca/prowadzący jeden z paneli szkoleniowych dla nowych działkowców. Osoba, która łączy wysokie kompetencje merytoryczne z odpowiednimi cechami osobowościowymi. Jego praca wykracza poza zwykłe przekazywanie wiedzy, opierając się na budowaniu relacji i wspieraniu wszechstronnego rozwoju działkowca jak i całego ruchu związkowego. Skuteczny zarządzający ogrodem, osoba potrafiąca rozmawiać z ludźmi, wyróżniająca się zaangażowaniem, sprawiedliwością i dobrą organizacją pracy.

Tajniki uprawy i ochrony roślin: Panele mgr inż. Justyny Zachacz

Druga, niezwykle obszerna część szkolenia, prowadzona przez Justynę Zachacz, była dedykowana czystej praktyce ogrodniczej, biologii roślin oraz pielęgnacji gleby.

• Nowoczesna uprawa warzyw i ziół na działce
• Uprawa drzew i krzewów owocowych
• Agrotechnika gleb i nawożenie roślin ogrodniczych
• Ochrona roślin

Szkolenie w Ośrodku Działalności Oświatowej w Zabrzu zakończyło się pełnym sukcesem. Wszyscy uczestnicy opuścili salę wykładową bogatsi o wiedzę teoretyczną, praktyczne triki oraz cenne kontakty z doświadczonymi praktykami. Nowym działkowcom z Zabrza, Gliwic i Mysłowic życzymy samych ogrodniczych sukcesów i pięknej pogody.

Kierownik Ośrodka Działalności Oświatowej w Zabrzu – Patrycja Szewczyk

Informacja z narady – Reforma struktur terenowych PZD

sie 3, 2026

Jednym z kluczowych tematów narady Prezesów Okręgów i Dyrektorów Biur Okręgów, która odbyła się 29 lipca 2026 r., była reforma struktur terenowych PZD. Wprowadzenia do zagadnienia dokonał Prezes PZD Eugeniusz Kondracki, natomiast zasady prawne, przyjęty tryb postępowania i podjęte uchwały omówił radca prawny Tomasz Terlecki. Referujący przedstawili zarówno przyczyny reformy, jak i jej najważniejsze założenia oraz planowane etapy wdrażania.

Przypomniano, że proces reformy został zainicjowany przez Krajowy Zjazd Delegatów, który nakazał przeprowadzenie restrukturyzacji jednostek okręgowych PZD. Celem reformy jest dostosowanie struktury Związku do aktualnych potrzeb ROD i działkowców oraz tworzenie jednostek zdolnych do sprawnej i pełnej realizacji zadań statutowych. Prezes PZD podkreślił, że podstawowym kryterium oceny nie może być samo formalne utrzymywanie dotychczasowych struktur, lecz ich rzeczywista stabilność finansowa, potencjał kadrowy, sprawność organizacyjna i zdolność zapewnienia profesjonalnej pomocy prawnej, gruntowej, finansowej, inwestycyjnej i szkoleniowej.

Uczestnikom przedstawiono trzy mechanizmy reformy. Pierwszy polega na wewnętrznej reorganizacji istniejącego okręgu poprzez zastąpienie delegatur lub dotychczasowego scentralizowanego modelu jednostkami rejonowymi. Drugi przewiduje likwidację okręgu, utworzenie na jego obszarze jednostki rejonowej i włączenie jej do silniejszego okręgu. Trzeci obejmuje połączenie dwóch okręgów tego samego szczebla i utworzenie jednego nowego okręgu. Zaznaczono, że wybór rozwiązania zależy od sytuacji konkretnego terenu i musi być poprzedzony analizami oraz konsultacjami.

W tym kontekście omówiono pięć uchwał podjętych 28 lipca 2026 r. przez Krajowy Zarząd PZD. Dotyczyły one wskazania Okręgu w Częstochowie do likwidacji i przekształcenia w rejon, przygotowania reorganizacji wewnętrznej Okręgu Śląskiego i Okręgu Mazowieckiego, a także rozpoczęcia prac przygotowawczych do utworzenia Okręgu Lubuskiego oraz Okręgu Kujawsko-Pomorskiego. Wyjaśniono, że uchwały dotyczące połączenia okręgów rozpoczynają etap analityczny i konsultacyjny, ale nie przesądzają jeszcze siedzib nowych okręgów, organizacji ich biur ani ewentualnego tworzenia jednostek rejonowych.

Szczególną uwagę poświęcono dziewięciu uchwałom Krajowej Rady PZD przyjętym 29 lipca 2026 r. Tworzą one trzy spójne pakiety dotyczące Częstochowy, Elbląga i Słupska. Każdy pakiet obejmuje likwidację dotychczasowego okręgu, powołanie w jego miejsce jednostki rejonowej oraz odpowiednie rozszerzenie obszaru działania okręgu przejmującego: Śląskiego, Warmińsko-Mazurskiego albo Pomorskiego. Nowe rozwiązania mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. i zapewnić połączenie lokalnej dostępności obsługi ze specjalistycznym zapleczem większych, stabilniejszych jednostek.

Podczas narady omówiono również dalszy tryb wdrażania uchwał Krajowej Rady. Obejmie on w szczególności inwentaryzację majątku i dokumentacji, uporządkowanie spraw finansowych i zobowiązań, zabezpieczenie prowadzonych postępowań, wykonanie czynności organizacyjnych oraz właściwe uregulowanie sytuacji pracowników. Podkreślono konieczność ścisłej współpracy zainteresowanych okręgów z Biurem Jednostki Krajowej, prowadzenia rzetelnej komunikacji z ROD oraz zachowania ciągłości wszystkich spraw i bieżącej pomocy dla ogrodów i działkowców.

Podsumowując temat, Prezes PZD zapowiedział kontynuowanie reformy i podejmowanie prac dotyczących kolejnych okręgów. Każde dalsze rozstrzygnięcie ma być przygotowywane indywidualnie, na podstawie wiarygodnych danych, konsultacji i oceny lokalnych potrzeb. Podkreślono, że reforma nie służy ograniczaniu obecności PZD w terenie, lecz budowaniu sprawniejszych struktur, które będą bliżej ROD, a zarazem otrzymają odpowiednio silne zaplecze do skutecznej realizacji zadań Związku.

T. Terlecki

Realizacja szkoleń dla nowych działkowców w Okręgach PZD

sie 3, 2026

Obecnie we wszystkich Okręgach trwają obowiązkowe szkolenia dla nowych działkowców. Krajowy Zarząd PZD w ubiegłym roku przyjął szereg regulacji dotyczących działalności oświatowej w Związku, w tym program badania realizacji zadań oświatowych OZ PZD. Dotychczas badania zostały przeprowadzone w 11 okręgach. Analiza ich wyników pozwoliła wskazać kilka najistotniejszych obszarów, na które należy zwrócić szczególną uwagę podczas organizacji szkoleń. Informacja w tej sprawie została przedstawiona przez gł. specjalistę ds. ogrodniczych JK PZD podczas narady dyrektorów biur Okręgów w dniu 29 lipca br.

Program szkolenia podstawowego dla nowych działkowców

Jedną z naistotniejszych kwestii w realizacji szkoleń jest stosowanie programu szkolenia podstawowego dla nowych działkowców przyjętego przez Krajowy Zarząd PZD. Dotyczy to zarówno zakresu tematycznego, jak i czasu przeznaczonego na realizację poszczególnych zagadnień. Program szkolenia obejmuje nie tylko zagadnienia prawne oraz dotyczące zagospodarowania i modernizacji działki, ale również szeroki zakres wiedzy ogrodniczej, obejmujący m.in. warzywnictwo, sadownictwo, ochronę roślin, nawożenie i agrotechnikę gleb. Są to podstawowe informacje niezbędne do prawidłowego użytkowania działki zgodnie z zasadami sztuki ogrodniczej, przepisami obowiązującymi w PZD oraz z poszanowaniem środowiska naturalnego.

Program szkolenia został przyjęty po to, aby zapewnić wszystkim nowym działkowcom niezbędną wiedzę – niezależnie od okręgu i miejsca odbywania szkolenia – oraz jednakowy poziom przygotowania merytorycznego, dlatego jego stosowanie jest konieczne.

Podczas narady podkreślono, że do JK coraz częściej wpływają skargi dotyczące nieprawidłowego zachowania czy też zagospodarowania działki przez nowych działkowców. Przykładem jest m.in. nieodpowiedzialne stosowanie środków ochrony roślin czy naruszanie zasad współżycia społecznego. Fakt ten potwierdza słuszność wprowadzenia obowiązkowych szkoleń w Statucie PZD.

Dobór wykładowców

Zgodnie z uchwałami KZ PZD dotyczącymi zadań oświatowych dla OZ oraz uchwałą w sprawie wynagradzania wykładowców i kierowników szkoleń, do prowadzenia szkoleń należy angażować wykwalifikowanych wykładowców, posiadających wykształcenie i doświadczenie w poszczególnych obszarach tematycznych objętych programem szkolenia. Przedmiotową uchwałą Krajowy Zarząd PZD zdecydował także o znaczącym podwyższeniu stawek wynagrodzeń dla wykładowców, aby umożliwić Okręgom pozyskiwanie wysokiej klasy specjalistów. Jednocześnie przypomniano, że w części prawnej szkolenia Związek dysponuje własną kadrą specjalistów – radcami prawnymi oraz inspektorami ds. terenowo-prawnych zatrudnionymi w biurach Okręgów, posiadającycmi niezbędną wiedzę i kwalifikacje.

Dobrym przykładem realizacji zaleceń przyjmowanych przez KZ jest Okręg Wrocławski, gdzie w szkoleniach regularnie uczestniczą wykładowcy Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Pokazuje to, że przy odpowiedniej organizacji możliwe jest zapewnienie wysokiego poziomu merytorycznego szkoleń oraz wysokiej frekwencji uczestników. Wyniki badań wskazują na to, że warto prowadzić bieżący nadzór nad jakością prowadzonych zajęć oraz weryfikować kompetencje wykładowców i ich umiejętności przekazywania wiedzy. Czynniki te mają bowiem bezpośredni wpływ na zainteresowanie uczestników szkoleniami oraz ich efektywność.

Organizacja szkoleń

Badania wykazały, że istotne znaczenie dla zapewnienia zadowalającej frekwencji na szkoleniach ma sposób ich organizacji. Szkolenia powinny być planowane z odpowiednim wyprzedzeniem. Harmonogramy należy publikować na stronach internetowych okręgów oraz przekazywać wszystkim zarządom ROD wraz z zobowiązaniem do kierowania nowych działkowców na szkolenia. Niezbędne jest również zacieśnienie współpracy pomiędzy okręgami i zarządami ROD w zakresie promocji szkoleń. To właśnie zarządy ROD, jako pierwsze mające kontakt z nowymi działkowcami, w największym stopniu wpływają na ich podejście do obowiązku odbycia szkolenia. Nie bez znaczenia jest także zachowanie uroczystego charakteru zakończenia szkolenia i przekazanie świadectwa ukończenia szkolenia przez przedstawiciela Okręgowego Zarządu.

Dystrybucja literatury

Ostatnim zagadnieniem poruszonym na naradzie była dystrybucja wydawnictw Związkowych. KZ co roku wydaje szereg broszur i plakatów poświęconych tematom ogrodniczym. Ponadto, każdy nowy działkowiec otrzymuje roczną prenumeratę miesięcznika „działkowiec”. Zwrócono uwagę na fakt, że powinny one sprawnie docierać do nowych działkowców, gdyż stanowią ważne źródło rzetelnej wiedzy dla osób dopiero rozpoczynających użytkowanie działki.

Wnioskiem płynącym z narady oraz analizy wyników badań oświatowych było uznanie za zasadne kontynuowania badań w kolejnych okręgach. Celem tego procesu jest stałe doskonalenie działań edukacyjnych, tak aby były one jak najbardziej efektywne i przynosiły możliwie największe korzyści zarówno działkowcom, jak i rodzinnym ogrodom działkowym.

Ewelina Skarzyńska

Ponad 20,9 mln zł dla ROD. To efekt aktywności PZD i samorządów

sie 3, 2026

798 rodzinnych ogrodów działkowych otrzymało w pierwszym półroczu 2026 roku aż 20 982 998,37 zł wsparcia ze środków zewnętrznych. Pomoc przekazały 164 miasta, gminy i samorządy województw. To najlepszy dowód na to, że tam, gdzie Polski Związek Działkowców konsekwentnie współpracuje z samorządami, pojawiają się realne pieniądze na rozwój ogrodów.

Przyjęta przez Krajowy Zarząd PZD uchwała nr 323/2026 z dnia 9  lipca 2026 r. pokazuje, że wsparcie samorządów dla ROD nie jest jednorazowym zjawiskiem. To trwały trend, który z roku na rok obejmuje coraz więcej ROD i coraz wyższe kwoty.

W 2023 r. dofinansowanie otrzymało 845 ROD na łączną kwotę ponad 16,3 mln zł. W 2024 r. wsparcie wzrosło do ponad 20,2 mln zł i objęło 889 ogrodów, natomiast w 2025 r. z pomocy skorzystało już 955 ROD, które otrzymały ponad 20,4 mln zł. Tegoroczny wynik – niemal 21 mln zł już po pierwszym półroczu -pozwala przypuszczać, że rok 2026 będzie rekordowy.

Środki przekazane przez 164 jednostki samorządu terytorialnego finansują przede wszystkim inwestycje, które bezpośrednio poprawiają funkcjonowanie ROD: budowę i modernizację sieci wodociągowych i energetycznych, remonty dróg, parkingów i ogrodzeń, budowę placów zabaw, domów działkowca czy zakup sprzętu do utrzymania terenów zielonych.

Sukces nie bierze się z przypadku

Analiza pokazuje również coś jeszcze – tam, gdzie od lat aktywnie działają Okręgowe Zarządy PZD, Zarządy ROD, Kolegia Prezesów oraz sami działkowcy, środki zewnętrzne trafiają do ROD regularnie. Dotyczy to nie tylko dotacji z budżetów gmin i miast, ale również programów prowadzonych przez samorządy województw.

Dlatego Krajowy Zarząd PZD wskazuje, że konieczne jest dalsze zwiększanie aktywności całej organizacji. Oznacza to przede wszystkim systematyczne rozmowy z władzami samorządowymi, udział w konsultacjach, przedstawianie potrzeb rodzinnych ogrodów działkowych radnym i włodarzom miast oraz konsekwentne przypominanie o możliwościach wynikających z art. 17 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, który umożliwia gminom udzielanie dotacji celowych dla ROD.

Nie przegapić żadnego konkursu

Coraz więcej samorządów ogłasza konkursy na dofinansowanie inwestycji w rodzinnych ogrodach działkowych. Często terminy składania wniosków są krótkie, dlatego niezwykle ważne jest bieżące monitorowanie stron internetowych urzędów miast, gmin, starostw i urzędów marszałkowskich.

Dobrym przykładem w ostatnich dniach ogłoszony przez Miasto Leszno konkurs na rozwój rodzinnych ogrodów działkowych. Nabór trwa jedynie 30 dni od dnia ogłoszenia. Takich programów będzie pojawiało się coraz więcej i tylko szybka reakcja pozwoli wykorzystać dostępne środki.

Dlatego Zarządy ROD powinny z odpowiednim wyprzedzeniem przygotowywać zadania inwestycyjne, analizować potrzeby ogrodu oraz podejmować niezbędne uchwały walnych zebrań. Brak wcześniejszego przygotowania dokumentacji często uniemożliwia złożenie wniosku, nawet gdy środki są dostępne.

Największy potencjał jest w naszych strukturach

Dotychczasowe wyniki pokazują jednoznacznie, że Polski Związek Działkowców posiada potencjał do skutecznego pozyskiwania środków zewnętrznych własnymi siłami.

Zaangażowanie Zarządów ROD, pracowników biur okręgów oraz Jednostki Krajowej pozwala skutecznie wyszukiwać programy pomocowe, informować ROD o naborach oraz przygotowywać wnioski o dofinansowanie. Nie ma potrzeby korzystania z usług zewnętrznych firm czy pośredników oferujących odpłatne pozyskiwanie dotacji. Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że dobrze zorganizowana współpraca wewnątrz struktur PZD przynosi wymierne efekty. Dlatego też zaangażowanie kierownica biura OZ PZD, Prezesów, Dyrektorów oraz podległego personelu w tym: inspektorów ds. inwestycji,  inspektorów ds. terenowo-prawnych i instruktorów ogrodniczych ma bardzo duże znaczenie i przynosi wymierne efekty. Ich wiedza połączona z doświadczeniem i zaangażowaniem aktywu społecznego Związku sprzyja wzajemnym dobrym relacjom i tworzeniu na rzecz ROD właściwych wniosków o pozyskanie środków.

Każdy może mieć wpływ na kolejne miliony

Krajowy Zarząd PZD zachęca wszystkie jednostki organizacyjne Związku do dalszego zwiększania aktywności.

Okręgowe Zarządy powinny rozwijać współpracę z samorządami i regularnie podejmować temat potrzeb ROD podczas spotkań z władzami lokalnymi. Zarządy ROD i kolegia prezesów powinny aktywnie poszukiwać możliwości finansowania, monitorować ogłaszane konkursy oraz utrzymywać stały kontakt z samorządami.

Zadbaj o wizerunek PZD i swojego ROD

Nie mniej ważne jest budowanie dobrego wizerunku rodzinnych ogrodów działkowych oraz udział w konsultacjach programów współpracy jednostek samorządu terytorialnego z organizacjami pozarządowymi. Każda gmina, powiat i województwo ma obowiązek uchwalania takich programów, dlatego obecność i aktywność przedstawicieli PZD już na etapie ich tworzenia może przełożyć się na powstawanie nowych programów wsparcia dla ROD. Otwieranie się ROD na potrzeby samorządów, owocuje się otwieraniem się samorządów na potrzeby PZD i Działkowców. Tradycja PZD, doświadczenie i wiarygodność związku to ogromny potencjał i wymierny wkład w realizacje zadań

Dotychczasowe ponad 20,9 mln zł pokazuje, że samorządy chcą inwestować w rodzinne ogrody działkowe. Teraz kluczowe jest, aby żaden konkurs, żadna możliwość uzyskania dotacji i żaden program wsparcia nie został przeoczony. To od aktywności całej organizacji zależy, ile środków trafi do ROD w kolejnych latach.

 MK