Brak w ustawie o gospodarce nieruchomościami stawki opłaty za użytkowanie wieczyste dedykowanej ROD może wyglądać na problem techniczny. W rzeczywistości to luka, która może doprowadzić do szybkiej likwidacji ROD i to bez jakichkolwiek odszkodowań. Niedopatrzenie ustawodawcy zagraża każdemu ROD na gruncie w użytkowaniu wieczystym. Skala problemu jest olbrzymia – to ponad 650 000 rodzin działowców. Bez reakcji ustawodawcy w każdej chwili ogrody może objąć procedura prowadzącą do ekonomicznego upadku i ich faktycznej likwidacji. PZD apeluje do Premiera o pilna reakcję, jak dotychczas bez skutku.
Sytuacja jest tym bardziej bulwersująca, że użytkowanie wieczyste miało pierwotnie wzmacniać bezpieczeństwo prawne ogrodów – tak wynikało z uzasadnienia do ustawy z 1995r. Działkowców zachęcano do zawierania umów, wskazując, że prawo to będzie nieodpłatne i zapewni stabilność i bezpieczeństwo ogrodom. Z czasem ustawodawca dopuścił jednak pobieranie opłat, nie wprowadzając jednocześnie stawki dostosowanej do społecznego i niekomercyjnego charakteru ROD. Prawo, które miało chronić działkowców, stało się źródłem zagrożenia dla dalszego istnienia ogrodów.
Działkowcy już wpadają w lukę
Najlepiej pokazuje to przykład jednego z ROD w gminie Wieliczka. W 2026 r. burmistrz nałożył na ogród opłatę za użytkowanie wieczyste. PZD zaskarżył to rozstrzygnięcie, jednak SKO uznało je za prawidłowe. Sprawa ma jeszcze trafić do sądu, lecz niejednoznaczne przepisy działają na niekorzyść działkowców. Co się stanie, jeżeli ogród ostatecznie przegra?
ROD liczy około 60 działek. Ustalona opłata, po podzieleniu pomiędzy działkowców, oznacza wzrost opłaty ogrodowej o około 900 zł rocznie na każdą działkę. Warto podkreślić, że kwota jest pochodną rynkowej wartości nieruchomości w Wieliczce – w większych miastach stawki mogą być więc znacząco wyższe.
Dla wielu emerytów i rodzin o niższych dochodach dodatkowe 900 zł opłaty za działkę to wydatek trudny do udźwignięcia. Nic dziwnego, że w Wieliczce część działkowców już deklaruje, że jeżeli obciążenie się utrzyma, zrezygnuje z działki.
Spirala wzrostu opłat
Wtedy uruchamia się spirala, która może szybko doprowadzić do ekonomicznego załamania ogrodu. Jeżeli w pierwszym roku zrezygnuje 10 % działkowców, pozostaną 54 osoby. Rachunek ROD jednak nie zmaleje, więc obciążenie wzrośnie z 900 do 1000 zł na działkę.
W tej sytuacji w kolejnym roku można sobie wyobrazić odejście jeszcze większej grupy np. 15 % użytkowników, w ROD zostanie około 46 działkowców, a koszt wzrośnie do około 1170 zł. Jeżeli w następnie zrezygnuje kolejnych 30 %, to pozostaną około 32 osoby, na które przypadnie już blisko 1690 zł rocznie. Przy dalszym spadku liczby użytkowników, np. do 16 osób dodatkowe obciążenie wyniesie około 3375 zł na działkę. Czy ktoś zostanie w takim ROD?
Co ważne, powyższe wyliczenie obejmują wyłącznie koszt użytkowania wieczystego. Jego zapłata nie zwalnia ROD z finansowania energii na terenach wspólnych, odbioru odpadów, ubezpieczenia, remontów, konserwacji infrastruktury ani bieżącego zarządzania. Również te wydatki będą dzielone pomiędzy coraz mniejszą liczbę osób. Każda rezygnacja zwiększy zatem obciążenie pozostałych działkowców i może wywołać kolejne odejścia. Ogród może przestać funkcjonować, choć nikt formalnie go nie zlikwidował.
Decyzja jednego urzędnika
Obecnie to, czy powyższy mechanizm zostanie uruchomiony wobec konkretnego ROD, zależy w praktyce od decyzji urzędnika w gminie albo starostwie. Jeden organ spróbuje uwzględnić społeczny charakter ogrodu, inny zastosuje stawkę jak dla nieruchomości komercyjnych – zwłaszcza że ma pretekst, obecnie ustawa de facto nakazuje mu obciążenie działkowców opłatą w najwyższym wymiarze. Bez jednoznacznej regulacji bezpieczeństwo setek tysięcy działkowców zależy więc od dobrej woli lokalnej administracji.
Na tym tle szczególnie gorzko brzmi odpowiedź rządu na interpelację poselską, zgodnie z którą skala problemu jest niewielka. Ile ROD ma stać się ofiarą luki prawnej, ilu działkowców musi zrezygnować i ile lokalnych społeczności ma stracić swoje ogrody, aby resort uznał problem za wart reakcji?
Nowelizacja nie powinna czekać
PZD proponuje rozwiązanie proste i racjonalne – wprowadzenie dla ROD dedykowanej stawki opłaty rocznej w wysokości 0,1 % wartości gruntu – to najniższa stawka stosowana obecnie w obrocie. Oznaczałoby to dostosowanie ich wysokości do społecznej funkcji ogrodów. Ponadto projekt zakłada wprowadzenie możliwości rezygnacji z pobierania opłat przez gminę/starostwo. Wykluczyłoby to sytuacje pojawiające się obecnie, gdzie urzędnicy, narzucając działkowcom opłaty, zasłaniają się brakiem przepisu umożliwiającego respektowanie zwolnienia, pomimo zapisania go w zawartych przed laty przez organizację działkowców w dobrej wierze umowach.
Dalszy brak reakcji ustawodawcy oznacza pozostawienie mechanizmu, który może w krótkim czasie doprowadzić do faktycznej likwidacji kolejnych ROD – potencjalnie zagraża to 650 000 rodzinom polskich działkowców. Skala problemu narasta z każdym dniem. Ostatnio, na liście „ofiar” luki w przepisach obok działkowców Wieliczki, Wołomina, Grudziądza, Krakowa i Torunia znaleźli się działkowcy z Lubonia pod Poznaniem, od których opłaty za użytkowanie wieczyste zażądał Starosta Poznański.
Na posiedzeniu w dniu 20 sierpnia 2026 r. Krajowy Zarząd PZD podjął uchwałę w sprawie podsumowania wykonania obowiązków związanych z organizacją i nadzorem nad walnymi zebraniami sprawozdawczymi w ROD w 2026 r. oraz określenia działań, które powinny usprawnić organizację kampanii walnych zebrań w 2027 r.
Podsumowanie było następstwem analizy przeprowadzonej przez Krajowy Zarząd PZD po podsumowaniu tegorocznej kampanii walnych zebrań w ROD na X posiedzeniu Krajowej Rady PZD w dniu 25 czerwca 2026 r. W związku z tym, iż na dzień podsumowania zebrania nie zostały przeprowadzone w 55 ogrodach, a niemal w niemal 200 nie uczestniczyli przedstawiciele zespołów OZ do obsługi walnych zebrań, Krajowy Zarząd PZD w dniu 9 lipca 2026 r. podjął uchwały zobowiązujące 20 Okręgowych Zarządów PZD do wyegzekwowania od zarządów ROD obowiązków statutowych związanych ze zwołaniem i przeprowadzeniem walnych zebrań oraz zapewnieniem udziału przedstawicieli okręgowych zarządów PZD w ich obsłudze.
Okręgowe Zarządy podejmowały działania w odniesieniu ROD, w których wystąpiły problemy statutowe. W zależności od sytuacji obejmowały one m.in. wyznaczanie terminów zaległych zebrań, powoływanie zarządów komisarycznych oraz bezpośredni nadzór nad przygotowaniem i przeprowadzeniem walnych zebrań. W przypadku ogrodów, które faktycznie nie funkcjonują podejmowane są działania zmierzające do uporządkowania ich sytuacji prawnej.
Krajowy Zarząd PZD zauważył jednak, że w odniesieniu do części okręgów, w których ROD nie odbyły się walne zebrania, to brak właściwego kontaktu OZ z zarządem ROD, a co za tym idzie, brak właściwego nadzoru nad zarządami ROD jest przyczyną niewykonania przez zarządy ROD obowiązku odbycia walnego zebrania we wskazanym w § 60 ust. 2 statutu PZD terminie.
Jednym z problemów, jakie zaistniały w tegorocznej kampanii była nieobecność przedstawicieli Okręgowych Zarządów na części walnych zebrań. Okręgi wskazywały, że wynikało to przede wszystkim z kumulacji zebrań w tych samych dniach, nakładania się terminów, ograniczonej liczby osób mogących obsługiwać zebrania, a także zdarzeń losowych oraz zbyt późnego przekazywania przez zarządy ROD informacji o terminach zebrań. Najczęściej wskazywanym przez okręgi rozwiązaniem tego problemu jest konieczność wzmocnienia systemu obsługi walnych zebrań poprzez zwiększenie liczebności zespołów do obsługi walnych zebrań i przygotowanych do obsługi. Okręgowe Zarządy planują także tworzenie systemu osób rezerwowych, które wyposażone w wiedzę merytoryczną będą mogły zastępować podstawowe osoby w obsłudze walnych zebrań.
Wnioski na 2027 rok
Doświadczenia z kampanii 2026 r. pozwoliły określić najważniejsze kierunki działań przed przyszłorocznymi walnymi zebraniami. Krajowy Zarząd PZD ujął je w uchwale nr 420/2026 w sprawie podsumowania wykonania uchwał KZ PZD dotyczących realizacji obowiązków związanych z walnymi zebraniami sprawozdawczymi w ROD w 2026 roku oraz określenia działań na rzecz usprawnienia organizacji i nadzoru nad walnymi zebraniami w 2027 roku.
Krajowy Zarząd PZD wskazał na potrzebę wcześniejszego planowania terminów zebrań i ich lepszej koordynacji przez Okręgowe Zarządy, tak aby ograniczyć ich kumulowanie się w tych samych dniach. Uznał, że konieczne jest zwiększenie liczebności zespołów obsługujących zebrania oraz stworzenie systemu zastępstw, który pozwoli na zapewnienie obsady również w przypadku choroby lub innych zdarzeń losowych.
Okręgi powinny również skuteczniej monitorować terminy zebrań przekazywane przez zarządy ROD oraz wcześniej identyfikować ogrody wymagające szczególnego wsparcia. Ważnym elementem przygotowań mają być szkolenia, narady i bezpośrednie wsparcie zarządów ROD w zakresie prawidłowego przygotowania i przeprowadzenia walnych zebrań
Krajowy Zarząd PZD zwrócił ponadto uwagę na potrzebę bieżącego analizowania dokumentacji z walnych zebrań, w szczególności pod kątem zgodności ich przebiegu i podejmowanych uchwał z obowiązującymi przepisami. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości powinny być podejmowane niezwłoczne decyzje w formie uchwał OZ zmierzające do eliminowania przypadków niezgodności z obowiązującymi przepisami.
Uchwała nr 420/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 20 sierpnia 2026 r. zakłada zatem wzmocnienie organizacji i nadzoru nad walnymi zebraniami – od wcześniejszego planowania kampanii, przez zapewnienie odpowiedniej obsady i przygotowania osób obsługujących zebrania, po bieżące monitorowanie ich przebiegu i dokumentacji. Szczególnym nadzorem mają być objęte ROD znajdujące się w trudnej sytuacji organizacyjnej lub statutowej.
Okręgowe Zarządy, na terenie których w ROD w bieżącym roku nadal nie odbyły się walne zebrania zobowiązane zostały do nawiązania pilnego kontaktu z zarządami ROD i kontynuowania działań zmierzających do przeprowadzenia walnego zebrania oraz do przedstawienia Krajowemu Zarządowi PZD informacji o podjętych działaniach i decyzjach.
Doświadczenia z tegorocznej kampanii zostaną wykorzystane do lepszego przygotowania Okręgowych Zarządów i zarządów ROD oraz zapewnienia sprawniejszej organizacji i obsługi walnych zebrań w 2027 r.
Nowe, bezpłatne wydawnictwa PZD – praktyczna wiedza dla każdego działkowca
Krajowy Zarząd PZD wydał kolejne bezpłatne broszury i plakaty dla działkowców. To praktyczne materiały, które pomagają lepiej planować, urządzać i pielęgnować działkę, a także korzystać z niej w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Warto sięgnąć po przygotowane wydawnictwa i wykorzystać zawartą w nich wiedzę w codziennej pracy na działce.
Plakat „Woda oszczędnie, czyli jak?”
Coraz częstsze susze sprawiają, że każda kropla wody na działce ma znaczenie. Plakat podpowiada, kiedy i jak podlewać rośliny oraz ile wody potrzebują. Wskazuje także gatunki, które wymagają większej ilości wody, oraz przedstawia praktyczne sposoby na jej oszczędzanie.
Broszura „Trawy ozdobne na działkę”
Trawy ozdobne to efektowne i stosunkowo łatwe w uprawie rośliny, które mogą być ciekawym elementem wielu ogrodowych aranżacji. Broszura przedstawia ich najważniejsze zalety, pokazuje, jak wykorzystać je w różnych stylach, oraz prezentuje cenne gatunki i odmiany. Czytelnicy znajdą również najważniejsze zasady uprawy i pielęgnacji traw oraz praktyczny kalendarz prac.
Broszura „Działka dla rodziny”
To szczególnie przydatny poradnik dla nowych działkowców, którzy dopiero urządzają swoje działki, ale również dla osób planujących ich modernizację. Broszura prowadzi przez kolejne etapy prac – od inwentaryzacji terenu, przez wybór odpowiednich form uprawy i wyposażenia, aż po dekoracyjne wykończenie przestrzeni. Podpowiada, jak krok po kroku zaplanować funkcjonalną działkę, dopasowaną do potrzeb i preferencji jej użytkowników, a jednocześnie uniknąć naruszenia obowiązujących przepisów.
Zachęcamy wszystkich działkowców do korzystania z przygotowanych materiałów! Broszury są dostępne w zarządach ROD, natomiast plakat można znaleźć na tablicach informacyjnych w ROD.
Na posiedzeniu w dniu 20 sierpnia 2026 roku Krajowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców podjął uchwały dotyczące udzielenia wsparcia finansowego dla podległych jednostek organizacyjnych.
Środki te, w formie bezzwrotnych dotacji oraz niskooprocentowanych pożyczek przeznaczone zostaną na realizację zadań inwestycyjnych oraz remontowych w rodzinnych ogrodach działkowych. Realizacja tych przedsięwzięć przyczyni się do podniesienia standardu technicznego infrastruktury ogrodowej.
Szczegółowy podział przyznanych funduszy przedstawia się następująco:
Dotacje z Funduszu Rozwoju ROD przekazano dla:
ROD „Stokrotka” w Poznaniu z obszaru działania OZ PZD w Poznaniu w wysokości 20.000,00 zł na realizację zadania polegającego na wymianie instalacji elektrycznej;
ROD im. Ks. Józefa w Krakowie z obszaru działania OZ Małopolskiego PZD w Krakowie w wysokości 22.500,00 zł na realizację zadania polegającego na remoncie świetlicy domu działkowca;
ROD „Kalinka” w Tarnowie z obszaru działania OZ Małopolskiego PZD w Krakowie w wysokości 5.000,00 zł na realizację zadania polegającego na modernizacji sieci elektrycznej;
ROD „Malwa” w Nowym Sączu” z obszaru działania OZ Małopolskiego PZD w Krakowie w wysokości 11.250,00 zł na realizację zadania polegającego na modernizacji ogrodzenia w sektorach 1,2 i 3;
ROD im. Twardowskiego w Krakowie z obszaru działania OZ Małopolskiego PZD w Krakowiew wysokości 4.000,00 zł na realizację zadania polegającego na modernizacji ogrodzenia zewnętrznego ROD;
Pożyczki z Funduszu Samopomocowego przyznano dla:
ROD „Stokrotka” w Poznaniu z obszaru działania OZ PZD w Poznaniu w wysokości 186.300,00 zł na realizację zadania polegającego na wymianie instalacji elektrycznej;
ROD „Relaks” w Jarocinie z obszaru działania OZ PZD w Kaliszu w wysokości 85.000,00 zł na realizację zadania polegającego na Budowie wewnętrznej sieci wodociągowej;
ROD „Maki” w Justynowie z obszaru działania OZ Łódzkiego PZD w Łodzi w wysokości 200.000,00 zł na realizację zadania polegającego na budowie sieci wodociągowej i przyłącza wodno- kanalizacyjnego;
Przekazane środki w kwocie 533.050,00 zł to wsparcie udzielone przez Krajowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców, stanowiące wyraz polityki rozwojowej Związku.
Nie przegapcie najnowszego, wrześniowego numeru „Działkowca”, który dostępny jest już w sprzedaży! W tym największym na rynku piśmie ogrodniczym znaleźć można wiele praktycznych inspiracji dotyczących nowoczesnego zagospodarowania działki. Będą też wieści z ogrodów oraz wiele innych, aktualnych tematów, w sam raz na rozpoczynający się jesienny szczyt prac na działkach!
● Własne owoce to jeden z największych atutów działki – zdrowe, smaczne i dostępne przez wiele miesięcy. Podpowiadamy, dlaczego warto sadzić drzewa, krzewy i pnącza owocowe oraz jak dobierać gatunki i odmiany, aby uzyskać obfite plony od wiosny aż do przymrozków. Pokazujemy, ile owoców można zebrać z popularnych gatunków, które z nich zaczynają plonować najszybciej i jakie „superowoce” szczególnie warto uprawiać. Przedstawiamy także ich walory zdrowotne, możliwości przetwarzania oraz ozdobne i praktyczne funkcje roślin sadowniczych na działce.
● W rubryce „Prawo w ROD” podajemy wyjaśnienia najważniejszych i aktualnych kwestii prawnych związanych z użytkowaniem działki i członkostwem w Związku. W tym numerze przedstawiamy: „Przypominamy o zakazie wynajmu działek i zwężania alejek”, „Jedna osoba – jedna działka”, „Likwidacja ogrodu”.
● Podpowiadamy, co można zrobić jeszcze we wrześniu, aby działka stała się dla owadów zapylających cennym miejscem żerowania i schronienia. Jakie późno kwitnące byliny warto dosadzić? Dlaczego lepiej ograniczyć koszenie trawnika i jesienne porządki? Gdzie ustawić poidełko i co pozostawić na rabatach do wiosny? Pokazujemy proste działania, które nie wymagają przebudowy ogrodu, a pomogą stworzyć przyjazną przestrzeń dla zapylaczy aż do jesieni.
● Chcecie być na bieżąco? Czytajcie „Wiadomości”! „Tylko w działkowcu” znajdziecie aktualne informacje nt. wydarzeń w Związku i w ogrodach! W tym numerze: „X posiedzenie Krajowej Rady PZD, ROD jako partner polityki klimatycznej państwa”, „Stanowisko KR PZD w sprawie roli ROD w realizacji krajowej polityki odbudowy zasobów przyrodniczych i adaptacji do zmian klimatu”, „Narada prezesów i dyrektorów biur okręgów PZD”, „Luka w ustawie zagraża połowie ROD”, „Rekordowe wsparcie PZD dla ogrodów”.
● Nawożenie „na wyczucie” może prowadzić zarówno do niedoborów, jak i szkodliwego przenawożenia roślin. Analiza gleby pozwala sprawdzić jej odczyn oraz zasobność w najważniejsze składniki pokarmowe i na tej podstawie precyzyjnie zaplanować nawożenie. Wyjaśniamy, dlaczego warto wykonać badanie jesienią, jak prawidłowo pobrać i przygotować reprezentatywną próbkę oraz gdzie przekazać ją do analizy. Podpowiadamy również, jak odczytać wyniki dotyczące pH, fosforu, potasu i magnezu oraz wykorzystać je w praktyce. To prosty sposób na zdrowsze rośliny, lepsze plony i mniejsze wydatki na nawozy.
Poza tym w numerze m.in.:
● Rady na czasie – przesadzanie starszych roślin.
● Minikiwi na działce.
● Jak aranżować podwyższone rabaty?
● Najlepsze róże użytkowe – na płatki i owoce.
● Pomysły na ogrodowe obrzeża.
● Relacje z działek i ogrodów.
● Polecamy pyszne i prozdrowotne przetwory z bakłażana.
A oprócz tego porady ogrodnicze, gotowe propozycje nasadzeń, artykuły o uprawie, pielęgnacji, ochronie roślin oraz wiele innych interesujących tematów!
Pamiętaj! „Działkowiec” to nie tylko cenna wiedza i klucz do sukcesu w uprawie działki, to również recepta na zdrowy styl życia!
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. AkceptujPolityka Prywatności
Polityka Prywatności
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
