Inicjatywa PZD ws nowelizacji przepisów regulujących opłaty za użytkowanie wieczyste, którymi zaczęto obciążać działkowców, jest komentowana w mediach. W radiowej Trójce red. Piotr Łodej pyta radcę prawnego PZD o projekt ustawy i weryfikuje, czy bez nowelizacji działkowcom faktycznie grożą opłaty w tej wysokości?
Siła samorządności i bezpieczeństwo finansowe Polskiego Związku Działkowców
Polski Związek Działkowców od lat skutecznie wspiera rozwój Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Jednym z kluczowych elementów tego wsparcia jest pozyskiwanie środków zewnętrznych, inwestycje oraz modernizacja infrastruktury ogrodowej. Warto podkreślić, że wszelkiego rodzaju dotacje ze środków miast, gmin, budżetów obywatelskich, samorządów wojewódzkich, a także z funduszu krajowych i europejskich, pozostają w stałym zainteresowaniu PZD, a możliwości ubiegania się o dofinansowania są bieżąco monitorowane na wszystkich szczeblach struktur PZD.
Inicjatywa i procedura- zgodnie ze Statutem PZD
Zgodnie z obowiązującymi przepisami wewnątrzzwiązkowymi, a w szczególności z zapisami Statutu PZD, inicjatywa w zakresie wystąpienia o dotacje zewnętrzna leży po stronie Zarządu ROD.
Ubieganie się o dofinansowanie ze środków publicznych wymaga ścisłej współpracy z właściwym miejscowo Okręgowym Zarządem PZD. Pracownicy merytoryczni zatrudnieni w biurach OZ dysponują specjalistyczną wiedzą oraz wieloletnim doświadczeniem, które gwarantują wsparcie w prawidłowym przygotowaniu wniosków oraz ich zgodność z obowiązującymi regulacjami.
Dlaczego nie warto korzystać z usług podmiotów zewnętrznych?
Na rynku pojawiają się podmioty komercyjne oferujące odpłatne usługi związane z zarządzaniem ROD oraz związane z pozyskiwaniem dotacji dla ogrodów. Wieloletnie doświadczenie struktur PZD pokazuje, że nie ma potrzeby korzystania z płatnych usług firm zewnętrznych. Okręgowe Zarządy PZD dysponują wszelkimi informacjami dotyczącymi możliwości uzyskania zewnętrznego wsparcia finansowego. Najlepszym dowodem na skuteczność działań Polskiego Związku Działkowców jest rosnące z roku na rok wsparcie organów administracji publicznej. W 2025 r. z dotacji zewnętrznych skorzystało łącznie 947 rodzinnych ogrodów działkowych, które otrzymały środki w łącznej wysokości 21 290 932,28 zł. Natomiast tylko w pierwszym półroczu 2026 r. z zewnętrznej pomocy finansowej skorzystało już 798 ROD pozyskując 20 982 998,37 zł na modernizację infrastruktury ogrodowej.
Współpraca z komercyjnymi pośrednikami niesie ze sobą szereg poważnych zagrożeń:
Planowanie inwestycji i finansów ROD
Skuteczne i bezpieczne pozyskiwanie środków zewnętrznych wymaga przede wszystkim rzetelnego i wczesnego zaplanowania realizacji zamierzenia inwestycyjnego. Zarządy ROD we współpracy z Okręgowymi Zarządami powinny wnikliwie przeanalizować dostępne programy dotacyjne oraz środki, jakimi dysponują lokalne jednostki administracji samorządowej, dostosowując do nich harmonogram prac w ogrodzie. Ponadto wszelkie planowane źródła finansowania inwestycji muszą zostać bezwzględnie uwzględnione w preliminarzach finansowych ROD, które są przyjmowane w drodze uchwały przez walne zebranie członków PZD, co również wymaga odpowiedniego i wcześniejszego zaplanowania.
Bezpieczeństwo i wsparcie w ramach PZD
PZD tworzy samorządną i samopomocową wspólnotę. Zarządy ROD mogą w każdej chwili liczyć na pełne, bezpłatne wsparcie ze strony Okręgowych Zarządów oraz Krajowego Zarządu PZD na każdym etapie ubiegania się o środki finansowe – od momentu narodzenia się pomysłu, poprzez przygotowanie dokumentacji, aż po rozliczenie dotacji.
Zachęcamy wszystkie Zarządy ROD do bezpośredniego kontaktu z właściwym miejscowo Okręgowym Zarządem PZD w przypadku planowania inwestycji i zainteresowania pozyskaniem środków zarówno z funduszy związkowych, jak i zewnętrznych źródeł finansowania.
Działając w strukturach Związku, dbamy wspólnie o rozwój naszych ogrodów, pełną transparentność działań oraz najwyższe standardy bezpieczeństwa danych.
Przygotowała:
Marta Lewandowska
st. insp. ds. terenowo- prawnych
WGG KR PZD
14.08.2026 r.
Na posiedzeniu w dniu 12 sierpnia 2026 roku Krajowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców podjął uchwały dotyczące udzielenia wsparcia finansowego dla podległych jednostek organizacyjnych.
Środki te, w formie bezzwrotnych dotacji oraz niskooprocentowanych pożyczek przeznaczone zostaną na realizację zadań inwestycyjnych oraz remontowych w rodzinnych ogrodach działkowych. Realizacja tych przedsięwzięć przyczyni się do podniesienia standardu technicznego infrastruktury ogrodowej.
Szczegółowy podział przyznanych funduszy przedstawia się następująco:
Dotacje z Funduszu Rozwoju ROD przekazano dla:
Dotacje z Funduszu Budowy Siedzib dla Zarządów ROD przekazano dla:
Pożyczki z Funduszu Samopomocowego przyznano dla:
Przekazane środki – w rekordowej kwocie 1 631 750,00 zł – to bezprecedensowe wsparcie udzielone przez Krajowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców. Fundusze te stanowią wyraz polityki rozwojowej Związku, napędzając rozwój ROD poprzez modernizację infrastruktury technicznej i dążenie do stałego podnoszenia komfortu wszystkich działkowców.
Przygotowała:
Marta Lewandowska
st. insp. ds. terenowo- prawnych
WGG KR PZD
12.08.2026 r.
W dniu 29 lipca 2026 r. w Warszawie odbyło się X posiedzenie Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców, któremu przewodniczył Prezes PZD Eugeniusz Kondracki. W obradach uczestniczyła Przewodnicząca Krajowej Komisji Rewizyjnej PZD Maria Fojt oraz prezesi okręgów PZD niebędący członkami Krajowej Rady.
Obrady rozpoczęły się od przyjęcia porządku posiedzenia, stwierdzenia prawomocności obrad przez Prezesa Związku oraz wyboru Komisji Uchwał i Wniosków.
W części poświęconej sprawom organizacyjnym Krajowa Rada podjęła uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu członka Krajowej Rady PZD – Prezesa Okręgu PZD w Legnicy Pana Jerzego Anulewicza, w związku ze złożoną przez niego rezygnacją z pełnionej funkcji.
Wprowadzenia do poszczególnych punktów porządku obrad oraz ich podsumowania dokonywał Prezes PZD Eugeniusz Kondracki, zwracając uwagę na najważniejsze kwestie związane z omawianymi zagadnieniami.
Jednym z głównych punktów posiedzenia była reforma struktur terenowych PZD. Temat przedstawił r.pr. Tomasz Terlecki – zastępca dyrektora Biura Prawnego JK PZD. Krajowa Rada podjęła dziewięć uchwał dotyczących zmian organizacyjnych obejmujących sześć Okręgów PZD. Celem reformy jest dostosowanie struktury organizacyjnej Związku do aktualnych potrzeb oraz stworzenie silnych organizacyjnie, kadrowo i finansowo jednostek, zdolnych do skutecznego wykonywania zadań statutowych i zapewnienia sprawnej obsługi rodzinnych ogrodów działkowych oraz działkowców.
Jednym z najważniejszych punktów obrad było przedstawienie sporządzonego przez Magdalenę Kondracką raportu „Rodzinne Ogrody Działkowe w polityce klimatycznej państwa”. Dokument wskazuje potencjał rodzinnych ogrodów działkowych jako ważnego elementu krajowego systemu zieleni oraz ich znaczenie dla ochrony m.in. bioróżnorodności, retencji wód opadowych, poprawy jakości środowiska i adaptacji miast do zmian klimatu. Krajowa Rada przyjęła Stanowisko w sprawie roli rodzinnych ogrodów działkowych w realizacji krajowej polityki odbudowy zasobów przyrodniczych i adaptacji do zmian klimatu oraz Uchwałę w sprawie przyjęcia kierunków działań Polskiego Związku Działkowców dotyczących udziału rodzinnych ogrodów działkowych w krajowej polityce odbudowy zasobów przyrodniczych i adaptacji do zmian klimatu wyznaczającą kierunki dalszych działań zmierzających do wykorzystania potencjału ROD w polityce klimatycznej państwa, w tym w zakresie odbudowy zasobów przyrodniczych i adaptacji do zmian klimatu poprzez m.in. pozyskiwanie środków zewnętrznych na rozwój ogrodów i realizację przedsięwzięć proekologicznych.
Podczas posiedzenia r.pr. Bartłomiej Piech – Dyrektor Biura Prawnego Jednostki Krajowej PZD – przedstawił projekt założeń ogólnopolskiej kampanii społecznej na rzecz przyjęcia ustawy dotyczącej gruntów pod nowe i odtwarzane rodzinne ogrody działkowe oraz zasad naliczania opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntów zajmowanych przez ROD. Podkreślił, że inicjatywa ta ma istotne znaczenie dla przyszłości ogrodnictwa działkowego w Polsce. Następnie Krajowa Rada PZD podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia założeń ogólnopolskiej kampanii społecznej. Jej celem jest uzyskanie szerokiego poparcia społecznego dla rozwiązań legislacyjnych przygotowanych przez Polski Związek Działkowców, które mają stworzyć warunki do zakładania nowych i odtwarzania zlikwidowanych rodzinnych ogrodów działkowych oraz zapewnić sprawiedliwe zasady ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntów zajmowanych przez ROD. Kampania będzie realizowana z udziałem wszystkich struktur PZD, we współpracy z samorządami, parlamentarzystami oraz lokalnymi społecznościami.
W dalszej części obrad Krajowa Rada zajęła się konkursami krajowymi. Prezes Związku poinformował, iż konkursy zostały rozstrzygnięte a laureaci zostaną ogłoszeni podczas obchodów tegorocznych Krajowych Dni Działkowca. Ponadto Krajowa Rada podjęła uchwałę w sprawie nadania sztandaru ROD „Róża” w Piekarach Śląskich oraz zarejestrowała Regulamin Okręgowej Rady PZD w Legnicy.
Na zakończenie posiedzenia Prezes PZD podziękował za owocną i merytoryczną pracę i dokonał podsumowania obrad stwierdzając, iż Krajowa Rada podjęła wszystkie uchwały przewidziane porządkiem obrad, wyznaczając kierunki dalszych działań Polskiego Związku Działkowców w obszarze organizacyjnym, legislacyjnym
i programowym.
Joanna Jędrzejewska
Jednostka Krajowa PZD
Krajowy Zarząd PZD w dniu 28 lipca 2026 r. obradował na 14 w tym roku posiedzeniu pod przewodnictwem Prezesa PZD Eugeniusza Kondrackiego. W posiedzeniu uczestniczyła tradycyjnie Przewodnicząca Krajowej Komisji Rewizyjnej PZD Maria Fojt.
Reforma strukturalna Związku
Krajowy Zarząd PZD kontynuował prace nad reformą struktury Związku realizując w ten sposób decyzję Krajowego Zjazdu Delegatów PZD z grudnia 2024 r. oraz szereg uchwał Krajowej Rady PZD w tym zakresie. Prezes PZD podkreślił, że wszystkie planowane zmiany będą poprzedzone szczegółowymi analizami dotyczącymi działalności statutowej, sytuacji finansowej, gospodarki gruntami oraz zatrudnienia. Prezes PZD przedstawił także założenia funkcjonowania przyszłych rejonów, które zgodnie z przepisami statutu PZD, mają posiadać własne organy, a także biuro oraz zaplecze administracyjne. Jednocześnie uzgodniono, że nie wszystkie okręgi zostaną objęte reformą, a w przypadku części z nich nie przewiduje się zmian organizacyjnych.
Krajowy Zarząd zaakceptował ponadto 9 projektów uchwał Krajowej Rady realizujących reformę i skierował je pod obrady KR PZD w dniu 29 lipca 2026 r.
Raport pt. „ROD w polityce klimatycznej państwa”
Krajowy Zarząd PZD zapoznał się z raportem pt. „ROD w polityce klimatycznej państwa”, który zakłada możliwość włączenia rodzinnych ogrodów działkowych do realizacji krajowego planu odbudowy przyrody oraz wykorzystania tego procesu do pozyskiwania środków zewnętrznych, w szczególności z programów Unii Europejskiej. W dyskusji Krajowy Zarząd uznał, że PZD dysponuje potencjałem wynikającym ze sprawdzonej struktury organizacyjnej oraz dużej liczby ogrodów, co umożliwi realizację projektów z korzyścią dla działkowców. Pokreślono, że uwzględnienie ogrodów działkowych w krajowym planie odbudowy przyrody pozwoliłoby PZD występować jako partner administracji publicznej, a nie jedynie beneficjent programów dotacyjnych.
W dyskusji zaakcentowano, że rodzinne ogrody działkowe odgrywają istotną rolę w ochronie bioróżnorodności, retencji wód, ograniczaniu zjawiska miejskich wysp ciepła oraz gospodarce odpadami poprzez kompostowanie. Wskazano również, że raport stanowi podstawę do dalszych działań zmierzających do wzmocnienia pozycji PZD w polityce klimatycznej i środowiskowej państwa. Krajowy Zarząd pozytywnie ocenił przedstawione kierunki działań oraz zdecydował o skierowaniu raportu wraz z projektami uchwał i stanowiska pod obrady Krajowej Rady PZD.
Program działań Związku w sprawie nowelizacji dwóch ustaw
Kolejnym tematem był projekt programu działań PZD w sprawie nowelizacji dwóch ustaw. Krajowy Zarząd PZD zapoznał się z założeniami kampanii informacyjnej dotyczącej problemu opłat za użytkowanie wieczyste rodzinnych ogrodów działkowych. Uznał, że dotychczasowe działania nie przyniosły oczekiwanych efektów, a zarówno zaangażowanie administracji rządowej, jak i aktywność zarządów ROD i okręgów były niewystarczające. Przedstawiony dokument określił cele kampanii, której zadaniem jest budowanie ponadpartyjnego poparcia dla zmian legislacyjnych oraz zwiększenie świadomości społecznej i politycznej dotyczącej rodzinnych ogrodów działkowych. Podkreślono również potrzebę intensyfikacji działań na rzecz zmian przepisów oraz ochrony interesów działkowców i PZD w zakresie opłat za użytkowanie wieczyste. Projekt uchwały w tym zakresie oraz szczegółowe założenia kampanii informacyjnej Krajowy Zarząd PZD przekazał pod obrady X posiedzenia Krajowej Rady PZD.
Wnioski o dotacje powodziowe
Krajowy Zarząd rozpatrzył wnioski Okręgowego Zarządu Opolskiego o udzielenie pomocy finansowej dla rodzinnych ogrodów działkowych poszkodowanych w wyniku powodzi. Wnioski zostały zweryfikowane przez powołany zespół, który przeprowadził wizję lokalną oraz analizę kosztorysów. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, że zakres zgłoszonych prac oraz wysokość wnioskowanych środków znacząco przekraczają rzeczywisty zakres szkód powodziowych i obejmują również inwestycje niezwiązane z usuwaniem skutków powodzi, podczas gdy środki przeznaczone na pomoc powodziową mogą być wykorzystywane wyłącznie na usuwanie skutków powodzi, a nie na finansowanie modernizacji lub rozbudowy infrastruktury ogrodowej. Stąd też Krajowy Zarząd zobowiązał OZ Opolski do ponownego opracowania wniosków z uwzględnieniem wyłącznie rzeczywistych szkód powstałych w wyniku powodzi. Po przedstawieniu skorygowanych wniosków sprawa zostanie ponownie rozpatrzona przez Krajowy Zarząd.
Wnioski zarządów ROD o dotacje
Krajowy Zarząd PZD w ramach swoich kompetencji statutowych rozpatrzył wnioski o dotacje z Funduszu Rozwoju i zdecydował o przyznaniu dotacji zarządom:
Z Funduszu Budowy Siedzib dla Zarządów ROD Krajowy Zarząd przyznał dotację zarządowi ROD „Stary Las” w Lublinie.
Wnioski o pożyczki
Krajowy Zarząd PZD po rozpatrzeniu wniosków zarządów ROD pozytywnie zaopiniowanych przez okręgowe zarządy PZD zadecydował o udzieleniu pożyczek z Funduszu Samopomocowego dla zarządu:
1) ROD „Stary Las” w Lublinie na budowę domu działkowca;
2) ROD „Bystrzyca” w Lublinie na kontynuowanie elektryfikacji ogrodu;
3) ROD „Brzezina” w Łodzi na modernizację domu działkowca.
Likwidacje i regulacje prawne gruntów ROD
Krajowy Zarząd PZD ponadto wyraził zgodę na:
Dokonał również skreślenia ROD „Matejki” w Wyszkowie w związku z wyodrębnieniem na podstawie ustawy o ROD.
Rozstrzygnięcie konkursów krajowych
Krajowy Zarząd PZD zapoznał się z wynikami lustracji zgłoszeń ROD i działek indywidualnych do konkursów krajowych: „Najlepszy ROD Roku 2026” oraz „Najpiękniejsza Działka Roku 2026” w kategorii „działka uprawowo-rekreacyjna” oraz „ozdobno-rekreacyjna”, jak również rekomendacjami przedstawionymi przez zespół ds. rozstrzygnięcia konkursów krajowych i podjął w tych sprawach 3 uchwały. Zgodnie z postanowieniami tych uchwał, jak również uchwał w sprawie ogłoszenia tych konkursów krajowych, wyniki konkursu zostaną ogłoszone podczas Krajowych Dni Działkowca 2026.
Krajowe Dni Działkowca
Prezes PZD przedstawił informację o pracach związanych z organizacją tegorocznych Krajowych Dni Działkowca. Poinformował, że biuro KZ PZD jest zaawansowane w organizacji i wkrótce zostaną wystosowane zaproszenia na tę uroczystość.
Wydawnictwa
Krajowy Zarząd PZD zdecydował również o wydaniu plakatu pt. Zadbaj o bioróżnorodność, który będzie przeznaczony do wywieszenia na tablicach informacyjnych w ROD, o wydaniu broszury „Jak odnieść sukces w uprawie borówki”, o wydruku plakatu „Krajowe Dni Działkowca 2026”.
Kolejne posiedzenie Krajowego Zarządu przewidziane jest w pierwszej połowie sierpnia br.
Zofia Rut-Skórzyńska
Biuro Krajowego Zarządu PZD
Rodzinne ogródki działkowe to już nie tylko kawałek ziemi, lecz pisana przez wiele pokoleń historia, która każdego dnia zapisuje nowe karty, tworząc niesamowite miejsca na mapach polskich miast. Zielone oazy, które mają kluczowe znaczenie dla jakości życia mieszkańców poprzez zapewnienie odpowiedniej jakości flory tak bardzo potrzebnej nam w codziennym życiu. Ciężka praca działkowców przekłada się nie tylko na ich kawałek ziemi, ale również ma szerokie znaczenie w aglomeracjach miejskich.
Historia polskiego ogrodnictwa ma bardzo głębokie korzenie, które sięgają aż średniowiecza. To właśnie wtedy na przyklasztornych terenach powstawały pierwsze zielniki zapoczątkowane w XII i XIII wieku przez Cystersów a ich dalsza transformacja przez założenia dworskie poprzez bogaty rozwój podczas zaborów do obecnych miejskich działek stanowi niesamowitą podróż w czasie. W ewolucji tej ważną rolę odgrywają Ogrody Działkowe których początki sięgają XIX wieku a pierwsze takie założenia powstały w Grudziądzu i Koźminie Wielkopolskim.
Szybki rozwój i bardzo duże zapotrzebowanie na miejskie oazy zieleni, które w późniejszych czasach przyjęły nazwę Rodzinnych Ogrodów Działkowych, wymusiło uporządkowanie kwestii formalnych w zarządzaniu coraz większym majątkiem na terenie Polski. Powstanie w 1981 roku stowarzyszenia pod nazwą Polski Związek Działkowców dało wyłączne prawo do zakładania i prowadzenia pracowniczych ogrodów działkowych, pozwoliło na ujednolicenie procedur związanych z gospodarowaniem terenu, zarządzaniem majątkiem ogrodów a, co najważniejsze, dało prawne i materialne zabezpieczenie dla ciągle rozwijających się terenów zielonych, które zostały zamienione na ogrody działkowe. Założenia były jasne – ogródek miał służyć do uprawy warzyw i odpoczynku po ciężkim dniu w pracy w zakładach przemysłowych.
Początkowo liczba dostępnych działek nie wystarczała na pokrycie zapotrzebowania społeczeństwa a przydział stawał się luksusem, o którym wiele rodzin marzyło. Często to zakłady starały się stworzyć ogród z miejscem dla swoich pracowników.
Oczekiwania a rzeczywistość
Obecnie PZD zrzesza jako stowarzyszenie blisko 5000 Ogrodów i dysponuje terenem ok. 40 tysięcy hektarów. Tak rozbita powierzchnia, bo trzeba mieć na uwadze, że Ogrody znajdują się terenie całej Polski, wymaga dobrze zorganizowanych metod zarządzania, jasnych i klarownych wytycznych, dla zarządów ogrodów, które odpowiadają za to wszystko. Nie jest łatwo zrzeszać tyle jednostek oddalonych od siebie mając na uwadze roszczeniowość pokolenia, które obecnie wchodzi w dorosłość. Często zapomina się o pojęciu dzierżawy terenu, które często jest interpretowane jako prawo własności a przecież są oddzielne pojęcia, nie mające nic ze sobą wspólnego – a wszystko reguluje kodeks cywilny. Właściwe zrozumienie podpisywanej umowy praw do działki oraz zapoznanie się regulaminem PZD który to jest użytkownikiem terenu pozwoli w przyszłości uniknąć sporów wynikających chociażby z nieprzestrzegania owego regulaminu. Nie da się zarządzać tak wielką strukturą bez jasnych wytycznych dla dzierżawców. Pomocne w tym wszystkim stało się podzielenie struktur na mniejsze Okręgi oraz stworzenie OFK, które zajmują się finansami poszczególnych ogrodów.
Nikt nie lubi ograniczeń, ale trzeba jasno ponownie podkreślić, że rola dzierżawcy jest bardzo wymagająca. Do nas należy, to co na gruncie, który dostajemy do swojej dyspozycji i oczywiście pod pewnymi obostrzeniami. Nie możemy sobie pozwolić na wszystko, co pragnęlibyśmy mieć na tym kawałku. Jasno to określa regulamin PZD, który jest sukcesywnie zmieniany i dostosowywany do nowych uwarunkowań i oczekiwań społecznych. Musimy pamiętać, co nam wolno a co nie, a zbiór ograniczeń i pozwoleń jest całkiem obszerny. Nie ma jednak co się zniechęcać – po uważnym zapoznaniu się z tym dokumentem warto zacząć przygodę z działką w taki sposób, by była ona dla nas wymarzonym miejscem do spędzaniu wolnego czasu.
Obecnie trwają prace nad aktualizacją regulaminu tak, by dostosować go do obecnych potrzeb dzierżawców terenu. Dokument ten wymaga aktualizacji w obecnych czasach a opinia prezesów ogrodów ma tutaj kluczową rolę. Trzeba również wziąć pod uwagę trwające prace nad zagospodarowaniem przestrzennym miast oraz możliwości gmin, jeśli chodzi o pozyskanie nowych terenów dla PZD. Zapotrzebowanie na działki jest bardzo duże w szczególności w dużych aglomeracjach, gdzie działka staje się zieloną wyspą w miejskiej dżungli, tak bardzo potrzebną do regeneracji organizmu. Cena za prawa do działki nadal pozostaje kwestią indywidualną, ale od czasów pandemii widać znaczący jej wzrost. Warto tutaj podkreślić, że płacimy za prawo dzierżawy a nie akt własności oraz zaapelować o rozwagę przy podejmowaniu decyzji zakupowej.
Zagrożenia ze strony miast
O ile ze strony Ogrodów nie ma zagrożenia dla miast i gmin. Wręcz przeciwnie – dostrzegalne są same zalety. O tyle z drugiej strony ciągle pojawiają się obawy o utrzymanie obecnych miejsc zwanych popularnie RODOS. Postępujący rozwój miast sprawił, że obszary zabudowy miejskiej dotarły już dawno do terenów, które jeszcze kilkanaście lat temu były daleko od zainteresowania deweloperów. Coraz bardziej popularne są dzielnice mieszkaniowe otoczone zielenią. Ta metamorfoza przestrzeni miejskiej stała bardzo dużym zagrożeniem dla terenów PZD.
Można śmiało użyć stwierdzenia, że Ogrody coraz bardziej otaczane są przez agresywne procesy urbanizacyjne. Urbaniści zapominają o potrzebie istnienia terenów zielonych. Miejsca zajmowane przez Ogrody często są dla deweloperów bardzo cenną lokalizacją a dla miast nowe osiedla to czysty zysk. Gdy liczy się tylko pieniądz, często zapomina się o samych mieszkańcach i odbiera się im to co tworzyły całe pokolenia.
Ważna jest tutaj współpraca na szczeblu Prezesów poszczególnych ogrodów, którzy przy wsparciu swoich Okręgów ze struktur PZD są w stanie utrzymać dobre relacja z włodarzami miast czy gmin a to procentuje chociażby w rozmowach o zagospodarowaniu przestrzennym czy ochronie terenów, na którym już istnieją nasze ogródki działkowe.
Nie można też zamykać się jako Ogród. Jego zadaniem jest między innymi działalność oświatowa. To doskonały sposób, by poprawić relacje z lokalnymi społecznościami. Możemy to robić, chociażby zapraszając na swój teren uczniów lokalnych szkół.
Nowe możliwości
Dzisiejsze czasy pozwalają Rodzinnym Ogrodom Działkowym na nowo stać się atrakcyjnymi terenami i alternatywą dla własnego kawałka ziemi. Trzeba mieć jednak na uwadze, że oczekiwania społeczeństwa są zupełnie inne niż 45 lat temu i stawiają one przed PZD nie lada wyzwanie. Pojawiają się alternatywy do zarządzania ogrodami które kuszą dużymi możliwościami, lecz tak naprawdę są biznesem, który ma przynosić dochody.
Po co szukać czegoś co mamy pod ręką od wielu lat z dużym doświadczeniem i jeszcze większymi możliwości. Od chęci ludzi posiadających działki zależy najbardziej to, jak będzie wyglądało to miejsce. Jest bardzo dużo ambitnych i zaradnych zarządów ogrodów które działają w ten sposób, by ich ogródki rozwijamy się zgodnie z obecnymi potrzebami. Integracja społeczności jaką są działkowcy i wyrobienie w nich współodpowiedzialności za ROD, w którym mają działki, nie jest łatwym zadaniem. Trzeba być cierpliwym z dużą dozą spokoju podczas organizacji pracy. Nie można zamykać się, skupiając się wyłącznie na potrzebach własnych czy PZD. Otwartość w działaniach i jasne zasady pozwolą zbliżyć się do ludzi i uzyskać zaufanie społeczne, które dość mocno została nadszarpnięte, gdy spojrzymy przez pryzmat wydarzeń w Polsce czy na świecie. Dajmy sobie i im czas na zbudowanie relacji i pokazanie, że stare może również być na czasie.
Doskonałą okazją do poznania oczekiwań działkowców są imprezy organizowane przez zarządy. Czy to Dni Działkowca, czy wycieczki autokarowe, warsztaty ogrodnicze lub kulinarne, lub też szkolenia.
Warto tutaj pamiętać o nowych pokoleniach, które wchodzą dopiero do ogrodów i tak naprawdę muszą się wszystkiego nauczyć. Pierwszą styczność z PZD mają podczas szkoleń organizowanych przez okręgi. To tam poznają regulamin, zagadnienia prawne oraz możliwości jakie ma dzierżawca. Później przechodzą pod opiekę zarządów.
Kolejną możliwością, która zapewnia rozwój są lokalne dofinasowania. Coraz częściej miasta przeznaczają część swojego budżetu właśnie na ogrody działkowe. Dostrzegają ich potencjał oraz znaczenie na swoim terenie, ale także potrzebę koniecznych zmian.
Łączy nas nie tylko działka
Łączy nas nie tylko działka, ale również historia które pisze się przez wiele lat. Jest to doświadczenia poparte sukcesami i porażkami, uczeniem się na błędach oraz wsłuchiwaniem się w potrzeby członków stowarzyszenia. Wiele lat tradycji, pokoleń i zmieniających się potrzeb. Wszystko mamy pod jednym sztandarem Polskiego Związku Działkowców. Ważne by ta wiedza i ciężka praca wielu ludzi nie poszła na marne. To nowe pokolenia będą kontynuować piękną tradycję polskiego ogrodnictwa, gdy zostaną wysłuchane. Nie możemy bazować na stereotypach czy dawno przyjętych zasadach. Zmieniają się ludzie, zmieniają się ich potrzeby, zmienia się świat i cały czas zmienia się PZD.
Autor: Piotr Gębicki; Prezes ROD „Lotnia” w Aleksandrowie Łódzkim.
* Utworzony w 1985 roku Rodzinny Ogród Działkowy „Lotnia” składa się 168 działek, zajmujących łączna powierzchnię blisko sześciu hektarów (9536 m2), będących w użytkowaniu wieczystym przez Polski Związek Działkowców.
(artykuł zredagowany – PZD.pl)