Relacja ze szkolenia dla działkowców w Brynku

Relacja ze szkolenia dla działkowców w Brynku

Szkolenie dla działkowców w Brynku, które odbyło się w dniu 10.10.2026r. pod hasłem „Barwy Jesieni” stało się wyjątkową okazją do zdobycia zaawansowanej wiedzy w otoczeniu malowniczych, jesiennych krajobrazów. Spotkanie zostało zorganizowane przez Kierownika Szkolenia, panią Ewę Neuman, a część warsztatową oraz terenową poprowadził ceniony nauczyciel przedmiotów zawodowych z tutejszego Technikum Leśnego, pan Janusz Banaś.

Wydarzenie, które miało miejsce na terenie Nadleśnictwa Brynek oraz w przyrodniczych przestrzeniach Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych, przyciągnęło licznych, doświadczonych pasjonatów ogrodnictwa z Rodzinnych Ogrodów Działkowych (ROD). Program szkolenia objął w całości cztery kluczowe aspekty optymalnego zarządzania i aranżacji przestrzeni ogrodowej w okresie jesiennym:

Szczegółowy program i zagadnienia szkolenia

  • Barwy jesieni w parkach i ogrodach (liście i owoce)

      Pan Janusz Banaś wprowadził uczestników w tajniki przebarwiania się liści oraz walorów dekoracyjnych owoców trwałych. Działkowcy dowiedzieli się, jak naturalne procesy fizjologiczne roślin wpływają na estetykę krajobrazu oraz które gatunki krzewów i drzew najpiękniej mienią się odcieniami czerwieni, złota i purpury, stając się wizytówką ogrodu w październiku.

  • Drzewa, krzewy i byliny ozdobne do uprawy w ogrodach działkowych

      Podczas prelekcji szczegółowo omówiono dobór gatunkowy roślin idealnych do specyfiki Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Skupiono się na roślinach wieloletnich i ozdobnych, które charakteryzują się wysoką mrozoodpornością, łatwością w pielęgnacji oraz atrakcyjnym wyglądem poza głównym sezonem wegetacyjnym.

  • Kompostowanie liści i innych materiałów organicznych

      Niezwykle ważny, ekologiczny aspekt spotkania dotyczył prawidłowego zagospodarowania odpadów zielonych. Uczestnicy poznali techniki efektywnego tworzenia kompostowników, właściwego napowietrzania pryzm oraz specyfiki przetwarzania opadłych liści na wartościową ziemię liściową, która stanowi naturalny i darmowy nawóz poprawiający strukturę gleby.

  • Ciekawostki dendrologiczne parku i ogrodu botanicznego w Brynku

      Zwieńczeniem części edukacyjnej był inspirujący spacer terenowy. Pan Janusz Banaś oprowadził zebranych po zabytkowym parku leśnym i ogrodzie botanicznym, prezentując unikalne, rzadkie i egzotyczne okazy drzew. Działkowcy mieli okazję z bliska podziwiać unikalną florę rozwijaną przez dziesięciolecia z myślą o edukacji leśników i kosztować smacznych owoców cisu, kaliny i innych krzewów.

Finał przy grillu

Doskonałym zakończeniem intensywnego dnia był wspólny grill integracyjny, zorganizowany na terenie parku Technikum Leśnego. W malowniczym otoczeniu wiekowego pałacu Henckel von Donnersmarck, którego historię zarysował pan Janusz Banaś, działkowcy odpoczęli przy pieczonych kiełbaskach, pomarańczowym soku i słodkich ciasteczkach.

Oficjalne Słowa Uznania i Podziękowania

  • Dla Prelegenta: Organizator Ewa Neuman oraz wszyscy zgromadzeni działkowcy składają serdeczne podziękowania panu Januszowi Banasiowi za bezinteresowne dzielenie się swoją ogromną wiedzą, pasją oraz niezwykle przystępny i angażujący sposób prowadzenia warsztatów. Fachowe porady i praktyczne wskazówki z pewnością znajdą zastosowanie na wielu ogrodowych rabatach.

  • Dla Uczestników: Słowa uznania kierujemy również do wszystkich uczestników szkolenia – członków zarządów i doświadczonych działkowców. Wasza obecność, wysoka kultura dyskusji, liczne pytania oraz chęć ciągłego podnoszenia swoich umiejętności dowodzą, jak wielkie serce wkładacie w codzienne prowadzenie swoich ogrodów.

Opracowała:   Ewa Neuman

Zdjęcia:           Henryk Neuman

Reforma strukturalna PZD

Reforma strukturalna PZD

W związku z reformą struktur Związku przyjętą uchwałą Krajowej Rady  PZD nr 2/XXI/2023 z dnia 21 listopada 2023 r.  i potwierdzonej Stanowiskiem  XV Krajowego Zjazdu Delegatów PZD z dnia 4 grudnia 2024, poniżej zamieszczamy wszystkie uchwały dot. reformy strukturalnej PZD.

Rok 2023

1.      Uchwała nr 2/XXI/2023 Krajowej Rady PZD z dnia 21 listopada 2023 r. w sprawie dostosowania struktury okręgowej PZD do aktualnych zadań ROD i potrzeb Związku;

Rok 2024

2. Uchwała nr 5/XXIII/2024 Krajowej Rady PZD z dnia 8 lutego 2024 r. w sprawie określenia jednostek okręgowych objętych reformą struktury terenowej PZD;

3. Stanowisko XV Krajowego Zjazdu Delegatów PZD z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie potrzeby reformy struktur Polskiego Związku Działkowców;

Rok 2025

4. Uchwała nr 2/V/2025 Krajowej Rady PZD z dnia 26 czerwca 2025 r. w sprawie określenia założeń i kierunków reformy struktur PZD oraz wskazania okręgów podlegających przekształceniu w ramach reformy;

5. Uchwała nr 281/2025 Krajowego Zarządu PZD z dnia 8 lipca 2025 r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia reformy struktury terenowej PZD;

6. Uchwała nr 282/2025 Krajowego Zarządu PZD z dnia 8 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowych procedur związanych z przeprowadzeniem reformy struktury terenowej PZD

Rok 2026

7. Uchwała nr 3/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 14 stycznia 2026 r. w sprawie przyjęcia Ramowego Planu Działania realizacji reformy struktury terenowej PZD;

8. Uchwała nr 4/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 14 stycznia 2026 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania biur Jednostek Rejonowych Polskiego Związku Działkowców

9. Uchwała nr 254/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 9 lipca 2026 r. w sprawie wskazania Okręgu w Elblągu do likwidacji i przekształcenia w jednostkę terenową

10. Uchwała nr 255/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 9 lipca 2026 r. w sprawie wskazania Okręgu w Słupsku do likwidacji i przekształcenia w jednostkę terenową

11. Uchwała nr 345/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 28 lipca 2026 r. w sprawie wskazania Okręgu w Częstochowie do likwidacji i przekształcenia w jednostkę terenową

12. Uchwała nr 346/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 28 lipca 2026 r. w sprawie przygotowania reorganizacji struktury wewnętrznej Okręgu Śląskiego PZD w zakresie zastąpienia delegatur rejonowych przez jednostki rejonowe 

13. Uchwała nr 347/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 28 lipca 2026 r. w sprawie przygotowania reorganizacji struktury wewnętrznej Okręgu Mazowieckiego PZD w zakresie utworzenia jednostek rejonowych

14. Uchwała nr 348/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 28 lipca 2026 r. w sprawie podjęcia działań przygotowawczych do połączenia Okręgu w Zielonej Górze  i Okręgu w Gorzowie Wielkopolskim w celu utworzenia Okręgu Lubuskiego PZD

15.   Uchwała nr 349/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 28 lipca 2026 r. w sprawie podjęcia działań przygotowawczych do połączenia Okręgu w Bydgoszczy i Okręgu Toruńsko-Włocławskiego w celu utworzenia Okręgu Kujawsko-Pomorskiego PZD

16. Uchwała nr 2/X/2026 Krajowej Rady PZD z dnia 29 lipca 2026 r. w sprawie likwidacji jednostki terenowej PZD- Okręgu w Częstochowie 

17. Uchwała nr 3/X/2026 Krajowej Rady PZD z dnia 29 lipca 2026 r. w sprawie powołania Jednostki Rejonowej PZD w Częstochowie 

18. Uchwała nr 4/X/2026 Krajowej Rady PZD z dnia 29 lipca 2026 r. w sprawie zmiany obszaru działania Okręgu Śląskiego PZD w związku z powołaniem  Jednostki Rejonowej PZD w Częstochowie 

19. Uchwała nr 5/X/2026 Krajowej Rady PZD z dnia 29 lipca 2026 r. w sprawie likwidacji jednostki terenowej PZD-Okręgu w Elblągu

20.   Uchwała nr 6/X/2026 Krajowej Rady PZD z dnia 29 lipca 2026 r. w sprawie powołania Jednostki Rejonowej PZD w Elblągu

21. Uchwała nr 7/X/2026 Krajowej Rady PZD z dnia 29 lipca 2026 r. w sprawie zmiany obszaru działania Okręgu Warmińsko-Mazurskiego  PZD w związku z powołaniem Jednostki Rejonowej PZD w Elblągu

22.  Uchwała nr 8/X/2026 Krajowej Rady PZD z dnia 29 lipca 2026 r. w sprawie likwidacji jednostki terenowej PZD- Okręgu w Słupsku

23. Uchwała nr 9/X/2026 Krajowej Rady PZD z dnia 29 lipca 2026 r. w sprawie powołania  jednostki terenowej PZD- Okręgu w Słupsku   

24. Uchwała nr 10/X/2026 Krajowej Rady PZD z dnia 29 lipca 2026 r. w sprawie zmiany obszaru działania Okręgu Pomorskiego PZD w związku z powołaniem Jednostki Rejonowej PZD w Słupsku

25. Uchwała 387/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 12 sierpnia 2026 r. w sprawie powołania Komisji ds. Przekształcenia Okręgu w Elblągu w Jednostkę Rejonową PZD w Elblągu

26. Uchwała 388/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 12 sierpnia 2026 r. w sprawie powołania Komisji ds. Przekształcenia Okręgu w Słupsku w Jednostkę Rejonową PZD w Słupsku

27. Uchwała 389/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 12 sierpnia 2026 r. w sprawie powołania Komisji ds. Przekształcenia Okręgu w Częstochowie  w Jednostkę Rejonową PZD w Częstochowie

28. Uchwała 451/2026 Krajowego Zarządu z dnia 17 września 2026 r. w sprawie zasad i trybu likwidacji delegatur rejonowych

29. Uchwała nr 495/2026  Krajowego Zarządu PZD z dnia 1 października 2026 r. w sprawie ramowych  zasad funkcjonowania jednostek rejonowych Polskiego Związku Działkowców

30. Oświadczenie Krajowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców z dnia 1 października 2026 r. w sprawie nieprawdziwych informacji dotyczących reformy struktur PZD w województwie kujawsko-pomorskim

31. Uchwała nr 506/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 13 października 2026 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania biur okręgów oraz zasad zatrudniania w tych biurach.

32. Uchwała nr 507/2026 Krajowego Zarządu PZD z dnia 13 października 2026 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania biur jednostek rejonowych oraz zasad zatrudniania w tych biurach.

Kolejne rodzinne ogrody działkowe zagrożone wysokimi opłatami za użytkowanie wieczyste. PZD alarmuje – problem narasta! 

Kolejne rodzinne ogrody działkowe zagrożone wysokimi opłatami za użytkowanie wieczyste. PZD alarmuje – problem narasta! 

Do Polskiego Związku Działkowców napływają kolejne pisma dotyczące wprowadzenia opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego gruntów zajmowanych przez ROD. Dotychczas ogrody te korzystały z nieodpłatnego użytkowania wieczystego. Teraz pojawia się zagrożenie obciążenia ich opłatami wynoszącymi aż 3% wartości nieruchomości. W praktyce oznacza to dodatkowe koszty sięgające od kilkunastu do nawet ponad 140 tysięcy złotych rocznie dla jednego ROD.

Kolejne pisma od starostów i samorządów

W ostatnim czasie do Polskiego Związku Działkowców wpłynęły pisma dotyczące wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty rocznej i ustalenia nowych opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Sprawy takie dotyczą m.in. nieruchomości pozostających w kompetencji Starosty Szamotulskiego, Starosty Poznańskiego, Starosty Rawickiego oraz Burmistrza Miasta i Gminy Kazimierza Wielka.

Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że w przedstawionych przypadkach proponowana jest stawka wynosząca 3% wartości gruntu, a więc stawka charakterystyczna dla nieruchomości wykorzystywanych na cele inne niż objęte preferencyjnymi stawkami ustawowymi.

Tymczasem rodzinne ogrody działkowe nie są przedsięwzięciami komercyjnymi. Ich podstawowym zadaniem jest zaspokajanie potrzeb wypoczynkowych i rekreacyjnych społeczeństwa, umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych oraz ochrona terenów zielonych.

Od kilkunastu do ponad 140 tysięcy złotych rocznie za jeden ogród

Skala zagrożenia jest widoczna w konkretnych kwotach wynikających z dokumentacji przekazywanej do PZD. Przykładowo, w przypadku ROD „Zielony Fort” w Sierakowie roczna opłata wynosi 143 148,75 zł, co w przeliczeniu na 167 działek daje średnio 857,18 zł na jedną działkę rodzinną.

Dla ROD „Powstańców Wielkopolskich” w Miejskiej Górce roczna opłata wynosi 52 850,49 zł, a dla ROD „Cukrownik” w tej samej miejscowości – 17 772,45 zł.

Z kolei w przypadku ROD „Olszynka” w Kazimierzy Wielkiej roczne obciążenie wynosi 99 615,12 zł, czyli średnio 240,62 zł w przeliczeniu na jedną działkę rodzinną.

Nie są to odosobnione przypadki. Z przekazanych zestawień wynika, że:

  • w Okręgu w Poznaniu opłaty dotyczące 4 ROD wynoszą łącznie 236 595,88 zł rocznie;
  • w Okręgu w Pile opłaty dotyczące 6 ROD wynoszą łącznie 107 576,40 zł rocznie;
  • w Okręgu Świętokrzyskim wskazane opłaty dotyczące 3 ROD wynoszą łącznie 101 012,79 zł rocznie.

Kto ostatecznie poniesie te koszty?

Nie można zapominać, że ROD nie prowadzą działalności nastawionej na osiąganie zysku. Środki finansowe przeznaczane na ich funkcjonowanie pochodzą przede wszystkim z opłat wnoszonych przez działkowców.

Wprowadzenie nowych, wysokich opłat za użytkowanie wieczyste może zatem oznaczać konieczność zwiększenia obciążeń finansowych ponoszonych przez użytkowników działek.

Dla wielu osób, zwłaszcza emerytów, rencistów i rodzin o niższych dochodach, dodatkowy wydatek wynoszący kilkaset złotych rocznie może stanowić poważne obciążenie domowego budżetu.

Powstaje zasadnicze pytanie: czy rodzinne ogrody działkowe, realizujące cele społeczne i ekologiczne, powinny być obciążane opłatami według stawek stosowanych wobec nieruchomości wykorzystywanych komercyjnie?

PZD podjął działania na rzecz zmiany ustawy o gospodarce nieruchomościami

Polski Związek Działkowców, dostrzegając zagrożenia wynikające z obowiązujących przepisów, podjął działania zmierzające do zmiany ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Związek przedstawił Ministerstwu Rozwoju i Technologii konkretne propozycje legislacyjne, przewidujące m.in. wprowadzenie preferencyjnej stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów przeznaczonych na zakładanie, prowadzenie i odtwarzanie rodzinnych ogrodów działkowych w wysokości 0,1% ceny nieruchomości.

Proponowane rozwiązanie ma na celu uwzględnienie szczególnego, społecznego i niekomercyjnego charakteru ROD oraz zapewnienie ogrodom ochrony przed nadmiernymi obciążeniami finansowymi.

Obecnie, wobec braku odrębnej regulacji dotyczącej rodzinnych ogrodów działkowych, pojawia się ryzyko stosowania stawki 3% wartości nieruchomości, przewidzianej w art. 72 ust. 3 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Napływające do PZD kolejne pisma dotyczące ustalania wysokich opłat rocznych pokazują, że problem nie ma charakteru wyłącznie hipotetycznego. W ocenie Związku konieczne jest pilne wprowadzenie rozwiązań ustawowych, które zagwarantują rodzinnych ogrodom działkowym stabilne i przewidywalne warunki funkcjonowania.

Największe zagrożenie może być jeszcze przed nami

Szczególny niepokój budzi możliwość rozszerzenia obecnej praktyki na kolejne rodzinne ogrody działkowe.

Dziś problem dotyczy określonej grupy ROD, jednak nic nie daje gwarancji, że podobne działania nie zostaną podjęte wobec następnych ogrodów, zwłaszcza położonych na gruntach o wysokiej wartości rynkowej.

W dużych miastach, gdzie ceny nieruchomości są szczególnie wysokie, zastosowanie stawki 3% mogłoby prowadzić do jeszcze poważniejszych obciążeń finansowych.

Zagrożenie ma zatem charakter nie tylko finansowy, ale również społeczny. Nadmierny wzrost kosztów utrzymania działek może w przyszłości prowadzić do rezygnacji z ich użytkowania przez osoby, których nie będzie stać na ponoszenie kolejnych opłat.

Rodzinne ogrody działkowe od dziesięcioleci służą społeczeństwu, zapewniając mieszkańcom miast dostęp do zieleni, wypoczynku i rekreacji. Ich funkcjonowanie nie powinno być zagrożone przez obciążenia finansowe nieadekwatne do realizowanych przez nie celów.

Polski Związek Działkowców będzie nadal podejmował działania na rzecz ochrony rodzinnych ogrodów działkowych przed nadmiernymi opłatami za użytkowanie wieczyste. Napływające kolejne pisma potwierdzają, że problem wymaga pilnego i kompleksowego rozwiązania ustawowego.

Jednostka Krajowa PZD

A.Grunt-Mejer

Ogrody z Radzionkowa odznaczone Nagrodą Honorową Crux Adalberti

Ogrody z Radzionkowa odznaczone Nagrodą Honorową Crux Adalberti

9 października na uroczystej sesji Rady Miasta Radzionków, ogrody „Jutrzenka”, „Lepsze Jutro” i „Nasza Przyszłość” zostały odznaczone przez Radę Miasta honorową nagrodą II stopnia Crux Adalberti. Nagroda została przyznana dla wyróżnienia zasług oraz w uznaniu działalności na rzecz miasta Radzionków.

Wyróżnione ogrody od ponad ośmiu dekad pełnią ważną rolę w życiu społecznym i kulturalnym Radzionkowa, tworząc przestrzeń aktywnego wypoczynku, integracji mieszkańców, rozwijania pasji ogrodniczych oraz kształtowania postaw przyjaznych środowisku. Na szczególne uznanie zasługuje troska o infrastrukturę ogrodów, realizowana również we współpracy z miastem. Aktywność ROD obejmuje organizację wydarzeń integracyjnych jak Dzień Działkowca, Dzień Małego Działkowca czy Konkursy na Najładniejszą Działkę.

Na docenienie zasługują działania Zarządów w kwestii podnoszenia standardów ekologicznych otoczenia, propagowania wiedzy ogrodniczej oraz zachowania ogrodów działkowych jako cennego miejsca wypoczynku i działalności mieszkańców. Całość zaangażowania stanowi cenny wkład w budowanie więzi społecznych, rozwój lokalnej wspólnoty oraz zachowanie ogrodów działkowych jako ważnej części dziedzictwa i codziennego życia mieszkańców Radzionkowa. 

 Zbigniew Palian

Kierownik Biura Delegatury w Tarnowskich Górach 

Delegaturowy Dzień Działkowca w DR w Będzinie

Delegaturowy Dzień Działkowca w DR w Będzinie

W dniu 9-10-2026 roku działkowcy z Delegatury Będzin świętowali 45 lecie PZD. W uroczystości uczestniczył Prezes Okręgu Śląskiego PZD Pan Leszek Bucki. Kierownik Delegatury Sławomir Woźniak zaprosił Prezydentów miast Zagłębia, Sosnowca Pana Arkadiusza Chęcińskiego wraz z pełnomocnikiem Panem Mateuszem Krukiem, Prezydenta Dąbrowy Pana Marcina Bazylaka oraz Będzina Pana Łukasza Komoniewskiego. W imieniu Prezesów ROD Pani Beata Śnioch członek Okręgowej Rady Okręgu Śląskiego i kierownik Delegatury podziękowali za wsparcie naszych ogrodów, za bardzo dobrą merytoryczną współprace.

Zaproszeni goście w przemówieniach, podkreślali znaczenie pracy działkowców na rzecz rozwoju miast za dbanie o tą ekologiczną zieloną część rekreacyjną zagłębiowskich miast. Każdego tygodnia na ogrodach wypoczywa aktywnie kilka tysięcy działkowców wraz z rodzinami, sąsiadami, przyjaciółmi a integracja społeczności lokalnej jest bardzo ważna dla mieszkańców Zagłębia. Prezydenci podkreślali bardzo dobrą współpracę Delegatury Rejonowej PZD w Będzinie z władzami miast. Dziękowali za aktywność działkowców w rozwoju miast, wspieranie tych ekologicznych inwestycji w miastach oraz zaangażowanie i troskę o rozwój rodzinnych ogrodów działkowych, gdyż są to zielone otwarte enklawy służące społeczności lokalnej.

Prezes Okręgu Pan Leszek Bucki podziękował Prezesom ROD za prowadzone inwestycje, które w znacznym stopniu poprawiły infrastrukturę ogrodową, a co za tym idzie komfort wypoczynku. Kierownik Delegatury otrzymał najwyższe Związkowe odznaczenie Za Zasługi dla PZD Prezesi otrzymali puchary za 90 lecie, 80 lecie oraz 45 lecie ROD. Honorowym gościem był Pan Jan Kubat były członek Okręgowej Rady PZD, wieloletni Prezes ROD „Staszica” w Dąbrowie Górniczej. Mimo 91 lat nadal dzieli się wiedzą doświadczonego działkowca. Były kwiaty, gratulacje i przede wszystkim okazja, by podziękować ludziom, którzy z ogromnym sercem dbają o nasze zielone zakątki. Oczywiście zabawa była tym akcentem integrującym, to podziękowanie dla społeczników z ROD za naszą prace na rzecz wspaniałej rodziny działkowców jak i społeczności lokalnej.

Kolejne ROD z rachunkiem na prawie ćwierć miliona złotych

Kolejne ROD z rachunkiem na prawie ćwierć miliona złotych

Ministerstwo bagatelizuje problem opłat za użytkowanie wieczyste rujnujących ogrody i odmawia poparcia nowelizacji usuwającej lukę w przepisach. Wg resoru skala problemu nie jest wystarczająco duża. Tymczasem rachunki otrzymują kolejne ROD, tym razem wystawił go starosta rawicki, stosując oczywiście stawki w najwyższej, komercyjnej wysokości, co oznacza od kilkuset do ponad tysiąca zł rocznie od działkowca.

Jeszcze 3 września w Sejmie wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski przekonywał, że problem opłat za użytkowanie wieczyste gruntów ROD ma charakter marginalny. Powołał się na dane, według których odpłatnością objęte były 182 ha gruntów w 54 ROD. W ocenie resortu skala zjawiska nie uzasadniała zmiany ustawy. Stanowisko to ministerstwo podtrzymało 14 września w odpowiedzi na interpelację poselską. Resort stwierdził wprost, że przypadki stosowania najwyższej stawki mają charakter marginalny, a wobec tego „brak jest uzasadnienia dla podejmowania w tym zakresie interwencji legislacyjnej”.

Problem w tym, że dane, na które się powołał, pochodzą z wiosny, kiedy odpłatne użytkowanie wieczystego obejmowało 182 ha. Dzisiaj, po uwzględnieniu kolejnych ujawnionych przypadków, PZD dokumentuje już 247,76 ha w 62 ROD. To prawie 66 ha więcej, a więc wzrost o ponad 36% w stosunku do danych, na których resort oparł ocenę skali problemu.

Zagrożenie dla 650 000 działkowców

PZD od początku wskazywał, że problemu nie można oceniać wyłącznie przez pryzmat liczby ogrodów, które już obciążono opłatami. Obowiązujące przepisy stwarzają ryzyko objęcia odpłatnością każdego ROD korzystającego z gruntów w użytkowaniu wieczystym. Potencjalnie problem dotyczy ogrodów obejmujących około 650 tys. działek.

Scenariusz, przed którym ostrzegał PZD, właśnie zaczyna się materializować.

Najbardziej aktualnym przykładem są trzy ROD w powiecie rawickim. 24 września Starosta Rawicki wypowiedział dotychczasowe warunki użytkowania wieczystego i zastosował wobec gruntów ROD „Zielony Fort”, ROD im. Powstańców Wielkopolskich oraz ROD „Cukrownik” stawkę 3% wartości nieruchomości. Łączna roczna opłata ma wynieść 213 771,69 zł. W zależności od ogrodu oznacza to wzrost obciążenia przypadającego na działkę o kilkaset, a nawet ponad tysiąc złotych rocznie.

Należy podkreślić, że charakter tych gruntów w żaden sposób się nie zmienił. Nadal funkcjonują na nich rodzinne ogrody działkowe. Nie stały się terenami komercyjnymi. Zmieniło się natomiast ich obciążenie finansowe, które – jeżeli się utrzyma – będzie musiało zostać pokryte ze środków ROD, a więc w praktyce przez działkowców.

Co istotne, nowe obciążenia są wprowadzane jednostronnym wypowiedzeniem dotychczasowych warunków przez urzędnika. Bez zmiany prawa podobne działania mogą być podejmowane wobec kolejnych ROD posiadających grunty w użytkowaniu wieczystym.

Minister zapowiedział reakcję, jeśli problem będzie narastał.

Odpowiadając w Sejmie na pytania poselskie, wiceminister Tomasz Lewandowski deklarował, że sytuacja będzie monitorowana, a jeżeli liczba ogrodów, w których ustanawiane są opłaty, będzie rosła, resort będzie reagował.

Dziś właśnie z takim wzrostem mamy do czynienia. Wiosną było około 182 ha, obecnie PZD dokumentuje już prawie 248 ha. W ciągu kilku miesięcy skala zjawiska wzrosła więc o ponad 36%. Czy to wystarczający sygnał, aby potraktować problem poważnie i rozpocząć prace nad zmianą przepisów?

Rozwiązanie nie wymaga szukania od podstaw. PZD opracował i przekazał resortowi projekt nowelizacji, zakładający wprowadzenie stawki 0,1% dla gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste na cele zakładania, prowadzenia i odtwarzania ROD. Tak określona opłata odpowiadałaby społecznemu i niekomercyjnemu charakterowi ogrodów,  usuwałaby dzisiejszą niepewność, wreszcie odpowiadałaby zwykłemu poczuciu sprawiedliwości.

„Pułapka” na działkowców

Umowy o przejęciu w użytkowanie wieczyste terenów ogrodów zawierano w latach 90. XX w. w odniesieniu do gruntów, z których działkowcy już wcześniej korzystali na podstawie innych nieodpłatnych tytułów. W uzasadnieniu do ustawy zapisano, że użytkowanie wieczyste przyczyni się do stabilizacji sytuacji prawnej ROD i będzie nieodpłatne. To samo zapisano w umowach. Jednak późniejsze zmiany prawa i orzecznictwo otworzyły możliwość nakładania opłat. Jednocześnie ustawodawca nie stworzył odrębnej stawki opłat odpowiadającej niekomercyjnemu i socjalnemu charakterowi ROD.

W efekcie ogrody są dziś obciążane komercyjną stawką, mimo że nie prowadzą takiej działalności i nadal wykorzystują grunty dokładnie do tego celu, dla którego zostały one im przekazane. Działkowcy sygnalizują, że tak wysokie koszty spowodują porzucanie działek. W krótkiej perspektywie może to doprowadzić do całkowitego upadku ogrodów.

W ten sposób prawo, które miało wzmacniać bezpieczeństwo działkowców, po latach stało się źródłem zagrożenia dla ich fundamentalnych praw. Tajemnicą pozostaje, dlaczego ministerstwo nadal odmawia usunięcia oczywistej luki w przepisach.

rpr B. Piech