W nocy z 3 na 4 marca 2026 r. planowane jest przeprowadzenie ogólnopolskiego badania liczby osób w kryzysie bezdomności. Uzyskane zaktualizowane dane pomogą w przygotowaniu i wdrożeniu kompleksowych działań pomocowych.
Przedsięwzięcie jest nie tylko narzędziem do zlokalizowania miejsc przebywania osób bezdomnych na danym terenie, ale także umożliwia im udzielenie bezpośredniej pomocy.
Informacje będą zbierane m.in. w noclegowniach, schroniskach dla bezdomnych, ogrzewalniach, ośrodkach interwencji kryzysowej, ośrodkach wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, placówkach zdrowia, a także pustostanach, altanach działkowych, ulicach, klatkach schodowych, dworcach czy piwnicach.
W przeprowadzenie badania zaangażowani zostaną pracownicy policji, straży gminnej lub miejskiej, centrów zarządzania kryzysowego, ośrodków pomocy społecznej, placówek udzielających tymczasowego schronienia osobom w kryzysie bezdomności czy pracownicy organizacji pozarządowych.
Szczególnie ważna będzie tu rola funkcjonariuszy policji oraz straży miejskiej dotycząca pomocy w dotarciu – zwłaszcza w nocy – do osoby bezdomnej przebywającej np. na terenie ogródków działkowych czy parku.
Badanie odbędzie się dodatkowo w dniach 3-5 marca w celu pozyskania możliwie najbardziej wiarygodnych wyników.
Informacje dotyczące badania zostały zamieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Jan Dzierżon – Ślązak z ziemi, Polak z urodzenia i Niemiec z wykształcenia, jak sam o sobie mówił – bo nauka nie zna narodowości
215 lat temu urodził się człowiek, który zmienił los pszczół i pszczelarstwa na całym świecie.
Jan Dzierżon (ur. 16 stycznia 1811 r. w Łowkowicach na Śląsku) nie był salonowym uczonym ani profesorem w cylindrze. Był upartym Ślązakiem, księdzem z pasją i uważnym obserwatorem przyrody – człowiekiem, który patrzył, myślał i wyciągał wnioski.
I właśnie dlatego dokonał odkryć, które do dziś stanowią fundament nowoczesnego pszczelarstwa.
Odkrycie, które zmieniło wszystko
W 1845 roku Dzierżon jako pierwszy udowodnił dzieworództwo trutni – wykazał, że trutnie rodzą się z niezapłodnionych jaj, natomiast robotnice i matki pszczele z jaj zapłodnionych.
Za tę tezę był wyśmiewany i podważany. Dziś cała współczesna biologia oraz hodowla pszczół opierają się na tym odkryciu, znanym na świecie jako „prawo Dzierżona”.
Jan Dzierżon był również prekursorem gospodarki pasiecznej opartej na ruchomej zabudowie plastrów. Zaprojektowany przez niego ul umożliwiał:
– wybieranie miodu bez niszczenia gniazda, – kontrolę rodzin pszczelich, – selekcję matek, – znaczący wzrost wydajności pasiek.
Był to rzeczywisty początek nowoczesnego, towarowego pszczelarstwa.
Dorobek naukowy i uznanie międzynarodowe
Ks. Jan Dzierżon był autorem kilkuset publikacji naukowych, publikował w wielu językach i był honorowym członkiem licznych towarzystw naukowych w Niemczech, Austrii, Francji oraz Rosji. W 1872 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Monachium – mimo że nie posiadał formalnych studiów uniwersyteckich ani profesury.
Nie medalami, lecz własnym nazwiskiem wpisał się trwale do historii nauki.
Nie opatentował swoich odkryć. Uważał, że wiedza powinna służyć ludziom, a nie portfelowi jednego człowieka.
Świat go słuchał. Polska długo milczała
I tu pojawia się jeden z najbardziej gorzkich paradoksów jego życia.
Podczas gdy na Śląsku Jan Dzierżon bywał postrzegany głównie jako „ksiądz-pszczelarz”, świat nauki traktował go jak autorytet najwyższej klasy. Za granicą jego prace były drukowane i cytowane, zapraszano go do debat naukowych, a jego odkrycia uznawano za przełomowe.
Został honorowym członkiem wielu towarzystw naukowych, doktorem honoris causa Uniwersytetu w Monachium i na stałe zapisał się w światowej nauce poprzez pojęcie funkcjonujące do dziś – „prawo Dzierżona”.
Bez dyplomów. Bez profesury. Bez uniwersyteckiej katedry.
Miał jednak to, co w nauce najważniejsze – wyniki.
A u nas?
Na ziemiach polskich, znajdujących się wówczas pod zaborami, Dzierżon nie pasował do żadnego schematu. Był księdzem pozostającym w konflikcie z Kościołem, naukowcem bez formalnego tytułu akademickiego oraz Ślązakiem z prowincji, a nie z Warszawy, Krakowa czy Paryża.
Nie wpisywał się ani w obraz narodowego bohatera romantycznego, ani lojalnego duchownego, ani profesora uniwersyteckiego. Przez długie lata nie doczekał się należnego uznania, bywał pomijany w szerszej narracji historycznej i traktowany raczej jako ciekawostka niż jako gigant nauki.
Historia bywa okrutna
Gdyby Jan Dzierżon urodził się w Paryżu, Berlinie lub Wiedniu, prawdopodobnie miałby pomniki za życia, zabezpieczoną starość i pozycję nietykalnego autorytetu. Tymczasem był Ślązakiem, księdzem prowadzącym pasiekę i człowiekiem, który nie potrafił się kłaniać ani podporządkowywać.
Świat go nagradzał, a u siebie przez długi czas pozostawał niewygodny.
Konflikt z Kościołem
Ks. Jan Dzierżon pozostawał w otwartym konflikcie z Kościołem, przy czym nie był to konflikt wiary z niewiarą. Było to zderzenie niezależnego rozumu z instytucją, która w XIX wieku nie tolerowała samodzielnego myślenia duchownych.
Dzierżon był księdzem głęboko wierzącym, ale jednocześnie naukowcem z krwi i kości. Uważał, że wiara i rozum nie mogą sobie przeczyć, autorytet nie zastępuje argumentu, a prawda nie zależy od decyzji hierarchii.
W ówczesnym Kościele katolickim oczekiwano od księży bezwzględnego posłuszeństwa, podporządkowania się przełożonym oraz powstrzymywania się od publicznych polemik. Dzierżon postępował inaczej – publikował własne poglądy, także te krytyczne wobec Kościoła, kwestionował dogmat o nieomylności papieża ogłoszony w 1870 roku i otwarcie pisał, że Kościół nie powinien obawiać się nauki ani postępu.
Nie były to prywatne rozmowy, lecz drukowane i publicznie dostępne teksty. Dla hierarchii kościelnej stał się osobą niewygodną, nieposłuszną i trudną do kontrolowania.
W 1869 roku został pozbawiony parafii w Karłowicach oraz objęty suspensą, czyli zakazem wykonywania czynności kapłańskich. W praktyce oznaczało to także pozbawienie środków do życia. Nie stało się to z powodu niemoralności ani herezji w sensie wiary, lecz z powodu samodzielnego myślenia i publicznych wypowiedzi.
Przez wiele lat żył na marginesie, utrzymując się skromnie i poświęcając pracy naukowej oraz pasiece. Dopiero na kilka lat przed śmiercią, w 1905 roku, doszło do pojednania z Kościołem. Parafii jednak już nie odzyskał – krzywda pozostała.
Świat mówił: „odkrywca”. U nas przez długi czas: „ksiądz od pszczół”.
Dziś światowy rynek pszczelarski wart jest około 15–20 mld dolarów rocznie, a wartość zapylania dla rolnictwa szacuje się na 200–500 mld dolarów rocznie. Każdy nowoczesny pszczelarz korzysta z odkryć Jana Dzierżona – nawet jeśli nie zawsze zdaje sobie z tego sprawę.
Jan Dzierżon to przykład człowieka, który miał rację za wcześnie.
Autor: Maria, Sławomir Barwiak-pasieka Maja Ruda Śląska
15 stycznia 2026 roku w siedzibie Delegatury Rejonowej PZD w Rybniku zorganizowano warsztaty szkoleniowe dla prezesów i skarbników zarządów ROD z zakresu obsługi programu DGCS PZD System. Szkolenie prowadził mgr Zbigniew Palian. W warsztatach udział wzięły 32 osoby.
Pan Zbigniew Palian zapoznał uczestników szkolenia z programem DGCS PZD System – narzędziem komputerowym dostosowanym do wymogów funkcjonowania Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Program umożliwia kompleksowe prowadzenie księgowości ROD oraz ewidencję działek. Po zainstalowaniu programu zaprezentowano jego poszczególne moduły.
Program DGCS PZD System składa się z następujących modułów:
Ogrody działkowe
Finanse i księgowość
Kadry i płace
Środki trwałe
Magazyn
Deklaracje podatkowe
Dla zarządów ROD szczególnie istotny jest moduł „Ogrody działkowe”, który umożliwia:
ewidencjonowanie danych dotyczących ROD i działek (m.in. numer działki, powierzchnia, aktualny użytkownik),
ewidencjonowanie danych działkowców (imię i nazwisko, numer działki, dane kontaktowe – adres, telefon),
naliczanie i rozliczanie opłat ogrodowych,
wystawianie przelewów, dokumentów KP i KW oraz sporządzanie raportów kasowych,
organizację walnych zebrań (sporządzanie i wysyłanie zaproszeń, list obecności itp.),
tworzenie różnego rodzaju raportów oraz generowanie druków,
proste rozliczanie zużycia wody i energii elektrycznej,
szybki dostęp do danych historycznych,
wystawianie wezwań do zapłaty,
ochronę danych osobowych zgodną z przepisami RODO.
W module „Finanse i księgowość” prowadzona jest pełna ewidencja rachunkowo-finansowa ogrodu. Moduł „Kadry i płace” umożliwia generowanie rachunków do umów cywilnoprawnych oraz wynagrodzeń z tytułu świadczeń i nagród, a także sporządzanie raportów dotyczących należnych podatków i składek ZUS.
Moduł „Środki trwałe” pozwala na generowanie:
zarządzeń dotyczących przeprowadzenia inwentaryzacji,
spisów środków trwałych,
tabel amortyzacyjnych.
Rodzinne Ogrody Działkowe z terenu działania Okręg Śląski PZD w Katowicach, zainteresowane nabyciem programu DGCS PZD System, mogą składać wnioski w Delegaturze Rejonowej PZD w Rybniku lub bezpośrednio w Okręgu Śląskim.
Przewodnicząca Delegatury zaprasza skarbników i prezesów zarządów ROD na kolejne warsztaty szkoleniowe, które odbędą się w drugiej połowie maja 2026 roku w Delegaturze Rejonowej PZD w Rybniku. Zaproszenie zostanie skierowane drogą e-mailową do ROD oraz zostanie umieszczone ogłoszenie na stronie Delegatury Rejonowej PZD w Rybniku.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad projektem ustawy mającej ułatwić realizację budownictwa społecznego. Zakłada on m.in. uproszczenie przekazywania gruntów państwowych do gmin oraz wprowadzenie preferencyjnych stawek za użytkowanie wieczyste do terenów przeznaczonych pod budownictwo społeczne. Krajowy Zarząd proponuje poszerzenie nowelizacji o kwestię przekazywania do gmin terenów pod rodzinne ogrody działkowe – zwłaszcza na potrzeby odtwarzania ROD. Krajowy ZarządPZD proponuje konkretne rozwiązania w tej sprawie.
Problem był przedmiotem prac Krajowego Zarządu PZD jeszcze w ubiegłym roku. Ostatecznie 14 stycznia 2026r. KZ PZD zajął w sprawie oficjalne Stanowisko [POBIERZ], w którym zadecydował o skierowaniu do MRiT propozycji rozszerzenia przygotowywanej ustawy o zagadnienia dotyczące ROD. Załącznikiem do stanowiska jest projekt konkretnych przepisów wraz z szerokim uzasadnieniem. [POBIERZ]. KZ PZD zaapelował również do społeczności działkowej o aktywne włączenie się w kampanię społeczną w tej sprawie.
Najważniejsze założenia propozycji PZD
Propozycja PZD tworzy ramy prawne dla systemowego wsparcia procesów zakładania i odtwarzania ogrodów. Na wzór mechanizmów wsparcia dla budownictwa społecznego opracowanych przez MRiT, nowelizacja przygotowana przez PZD zakłada wprowadzenie do ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisów umożliwiających:
Nieodpłatne przekazywanie gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na rzecz gmin, z przeznaczeniem pod odtwarzanie lub zakładanie nowych ROD,
Wprowadzenie dedykowanej ROD stawki opłat za użytkowanie wieczyste w wysokości 0,1% wartości gruntu – pozwoli to pozyskiwać nowe tereny na odtwarzanie ROD, a także regulować stany prawne ogrodów funkcjonujących od dziesięciolecie na gruntach, na których uwłaszczyły się dawne zakłady pracy,
Wprowadzenie możliwości (nie obowiązku) zwalniania stowarzyszeń ogrodowych z opłat za użytkowanie wieczyste w nowo zakładanych ROD,
Ustanowienie na rzecz gminy prawa pierwokupu za 1% wartości w przypadku zbycia użytkowania wieczystego, z którego korzysta ROD – zabezpieczy to interesy gmin, wykluczając ryzyko nadużywania prawa przez stowarzyszenie ogrodowe poprzez handel terenami ROD.
Cel: rozwój i odtworzenie ogrodów działkowych
Inicjatywę PZD należy postrzegać nie tylko, jako odpowiedź na potrzeby działkowców i społeczności lokalnych i gmin, ale również element polityki zrównoważonego rozwoju miast. Ma to olbrzymie znaczenie w czasach charakteryzujących się rosnącą presją urbanizacji i deficytem terenów zielonych. Wprowadzenie proponowanych przepisów ułatwi gminom odtwarzanie ROD – obecnie, w przypadku likwidacji ogrodów, często nie dysponują one odpowiednimi terenami na ich odtworzenie. Co istotne, przepisy pozwolą również na zakładanie nowych ogrodów. Ma to niebagatelne znaczenie, bowiem zapotrzebowanie społeczne na działki w ROD ciągle rośnie.
Należy podkreślić, że kwestia zabezpieczenia dostępu do działek w ROD pozostaje w ścisłym związku z podstawowym celem projektu MRiT, którym jest zintensyfikowanie budownictwa wielorodzinnego. Działki w ROD z założenia służą zaspokajaniu potrzeb mieszkańców budynków wielorodzinnych. Jeżeli zatem ustawodawca zakłada rozwój mieszkalnictwa wielorodzinnego, to – postępując odpowiedzialnie – powinien jednocześnie wprowadzać mechanizmy służące zaspokajaniu szerszego spektrum potrzeb mieszkańców bloków. Stąd, niezależnie od przesłanek podnoszonych przez przedstawicieli gmin, również z tego względu, inicjatywa PZD pozostaje w oczywistym związku z głównym celem projektu opracowanego w resort.
Krajowy Zarząd
Polskiego Związku Działkowców
Stanowisko KZ z 14.01.2026 r. wraz z załącznikiem: Propozycje zmian zgłaszanych przez PZD do projektu ustawy o rozwiązaniach służących zwiększeniu dostępności gruntów pod budownictwo mieszkaniowe [POBIERZ CAŁOŚĆ]
Pomoc finansowa udzielana rodzinnym ogrodom działkowym ze środków zewnętrznych, w szczególności z budżetów jednostek samorządu terytorialnego, od lat stanowi jedno z kluczowych źródeł finansowania inwestycji i remontów infrastruktury ogrodowej. Dane za 2025 r. potwierdzają, że znaczenie tego rodzaju wsparcia systematycznie rośnie, a samorządy coraz aktywniej włączają się w rozwój rodzinnych ogrodów działkowych.
Rekordowy poziom wsparcia
W 2025 r. z dotacji zewnętrznych skorzystało łącznie 947 rodzinnych ogrodów działkowych, które otrzymały środki w łącznej wysokości 21 290 932,28 zł. W porównaniu z rokiem 2024, w którym dofinansowanie otrzymało 889 ROD na kwotę ponad 20,2 mln zł, oznacza to wzrost zarówno liczby beneficjentów, jak i łącznej wartości udzielonej pomocy.
Skala wsparcia udzielonego w 2025 r. jest najwyższa w historii PZD i potwierdza utrzymujący się trend wysokiego zaangażowania jednostek samorządu terytorialnego w rozwój infrastruktury ogrodowej.
Systematyczny wzrost w ostatnich latach
Analiza danych z lat 2020–2025 pokazuje wyraźny i konsekwentny wzrost skali pomocy zewnętrznej dla ROD. W 2020 r. dotacje otrzymało 603 ROD na łączną kwotę niespełna 8,8 mln zł. W kolejnych latach następował systematyczny wzrost zarówno liczby ogrodów korzystających z pomocy, jak i wysokości przyznawanych środków.
W ciągu pięciu lat:
łączna kwota dotacji wzrosła o ponad 140%,
liczba ROD korzystających z pomocy zwiększyła się o ponad 50%.
Trend ten potwierdza, że środki samorządowe stają się stabilnym i coraz ważniejszym filarem finansowania rozwoju ROD.
Najaktywniejsze okręgi
Największym beneficjentem środków zewnętrznych w 2025 r. był Okręgowy Zarząd PZD w Poznaniu, który pozyskał 4 752 378 zł dla 114 ROD. Wysokie kwoty wsparcia odnotowano również w:
OZ Śląskim – 2 443 320 zł (73 ROD),
OZ Mazowieckim – 1 390 795 zł (78 ROD),
OZ Łódzkim – 1 321 176,50 zł (55 ROD).
Znaczące środki trafiły także do ROD za pośrednictwem OZ w Pile, Wrocławiu, Opolu i Zielonej Górze.
Pod względem średniej wysokości dotacji przypadającej na jeden ROD najwyższą skuteczność osiągnął OZ w Opolu (ponad 50 tys. zł na ROD) oraz OZ w Poznaniu (ponad 41 tys. zł).
Wsparcie ze strony miast i gmin
Miasto Poznań, przekazało na rzecz ROD łącznie 2 mln zł. Wysokie kwoty wsparcia pochodziły również m.in. z Lublina, Krakowa, Kielc oraz Zielonej Góry.
Doświadczenia z tych miast pokazują, że tam, gdzie funkcjonują stabilne programy dotacyjne, jasne procedury oraz dobra współpraca pomiędzy samorządami a strukturami PZD, ROD są w stanie skutecznie pozyskiwać znaczące środki publiczne.
Potencjał na kolejne lata
Analiza wyników z 2025 r. wskazuje, że wciąż istnieje istotny potencjał do dalszego zwiększania poziomu wsparcia finansowego dla rodzinnych ogrodów działkowych, zwłaszcza w okręgach, w których dotychczas pozyskiwano niskie lub symboliczne środki.
Jednocześnie dane te jednoznacznie potwierdzają, że osiągnięte rezultaty są bezpośrednim efektem systemowych działań i zaangażowania struktur Polskiego Związku Działkowców na wszystkich szczeblach jego organizacji.
Kluczowe znaczenie w tym procesie ma:
aktywność Organów PZD, które nie tylko skutecznie reprezentują interesy ROD w kontaktach z jednostkami samorządu terytorialnego, lecz także aktywnie inicjują nowe projekty oraz zabiegają o uruchamianie kolejnych programów wsparcia finansowego dla ogrodów,
dobre przygotowanie zarządów ROD do składania wniosków o dofinansowanie, będące efektem szkoleń, doradztwa i bieżącego wsparcia udzielanego przez struktury PZD,
konsekwentne budowanie pozytywnego wizerunku rodzinnych ogrodów działkowych jako ważnego elementu lokalnej infrastruktury społecznej i zielonej, realizowane przez organy PZD w ramach długofalowej polityki Związku.
Dane za 2025 r. potwierdzają, że pomoc zewnętrzna staje się jednym z kluczowych i stabilnych źródeł finansowania rozwoju ROD dzięki skoordynowanym działaniom Polskiego Związku Działkowców, a w kolejnych latach środki te będą systematycznie pozyskiwane i kierowane na dalszy rozwój rodzinnych ogrodów działkowych.
Krajowy Zarząd PZD na pierwszym posiedzeniu w 2026 roku, podjął decyzję o zarejestrowaniu w swoich strukturach nowego rodzinnego ogrodu działkowego.
Nowy ROD położony jest na terenie miasta Gniezna przy ulicy Powstańców Wielkopolskich i jest dedykowany jego mieszkańcom. Ogród powstał dzięki wspólnej współpracy i zaangażowaniu PZD i władz miasta Gniezna. Nowy ROD zgodnie z uchwałą Okręgowej Rady PZD w Poznaniu nosi nazwę „Milenijny” i zajmuje obszar 5,7592 ha. Na tym terenie 146 gnieźnieńskich rodzin, zacznie swoją przygodę z ogrodnictwem działkowym, będzie zagospodarowywać działki, uczyć nowe pokolenie miłości do ogrodnictwa, uzupełniać swoje budżety pozyskując plony z ekologicznych własnych upraw warzyw i owoców. To również miejsce wytchnienia, relaksu i nawiązywania przyjaźni i więzi społecznych.
Działkowcy użytkujący ten teren mają uregulowany stan prawny, gdyż 2 grudnia 2025 roku nieruchomość, na której urządzony jest ROD „Milenijny” w Gnieźnie została przez władze miasta Gniezna, przekazana na rzecz PZD w nieodpłatne użytkowanie, co nastąpiło podpisaniem stosownej umowy przed notariuszem.
Teren jest ogrodzony, wyposażony w 6 bram wjazdowych i 4 furtki. Posiada wydzielone 146 indywidualnych działek ogrodniczych, wyposażony w przyłącze wodociągowe i rozprowadzoną sieć wodociągową do poszczególnych działek oraz przyłącze energetyczne wraz z rozprowadzoną wewnętrzną siecią elektryczną niskiego napięcia, z szafami i złączami kablowo pomiarowymi. Teren posiada instalację służącą jego oświetleniu wraz z lampami, miejsca postojowe wraz z drogami manewrowymi oraz utwardzone miejsca pod pojemniki na odpady komunalne.
Wszystko jest nowe i czeka na działkowców. Chętnych jest znacznie więcej, niż tych 146 szczęśliwych rodzin którym zostaną przydzielone działki i będą na tym terenie budować swoje małe, zielone ojczyzny.
Ogród powstał przy dużej pomocy i zaangażowaniu miasta Gniezna oraz dobrej i owocnej współpracy struktur PZD z władzami miasta Gniezna.
Wszystko to efekt wcześniejszych działań, uzgodnień oraz dużego zaangażowania po stronie stowarzyszenia ogrodowego PZD jako zaufanego i godnego do powierzenia prowadzenia kolejnego ogrodu.
Mamy nadzieję , że zapał nie ostygnie i powstaną kolejne nowe ogrody, nie tylko w Gnieźnie, bo zapotrzebowanie na działki ciągle nie maleje i PZD będzie otwierał kolejne ogrody. Warto z tego przykładu brać wzór, stwarzając nowe zielone miejsca dla działkowców w innych miastach.
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. AkceptujPolityka Prywatności
Polityka Prywatności
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
