Bioodpady w ROD pod lupą naukowców – współpraca PZD z IOŚ-PIB

Bioodpady w ROD pod lupą naukowców – współpraca PZD z IOŚ-PIB

Polski Związek Działkowców podjął współpracę z Instytutem Ochrony  Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym w ramach realizacji przedsięwzięcia „Bioodpady komunalne posegregowane i poddane recyklingowi u źródła w Polsce”. Jednym z celów tego działania jest oszacowanie masy bioodpadów poddawanych recyklingowi w ROD.

Każda gmina w Polsce zobowiązana jest do osiągnięcia określonych ustawowo poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Dane pozyskane z ROD pozwolą gminom wykazać wyższe poziomy recyklingu bioodpadów, co w praktyce oznaczać będzie pomoc w spełnieniu wymogów prawnych i uniknięciu ewentualnych konsekwencji związanych z nieosiągnięciem wymaganych poziomów recyklingu.

Powszechnie wiadomo, że ROD pełnią ważną rolę w systemie gospodarki o obiegu zamkniętym i aktywnie przyczyniają się do ochrony środowiska poprzez zagospodarowywanie bioodpadów „u źródła” . Posiadanie kompostownika na działce w ROD oraz kompostowanie odpadów pochodzenia organicznego stanowi jeden z obowiązków każdego działkowca, wynikający wprost z Regulaminu ROD. W wielu ROD funkcjonują także kompostowniki ogólnodostępne, usytuowane na terenach wspólnych. Pełnią one ważną rolę w systemie gospodarki bioodpadami w ROD – umożliwiają zagospodarowanie biomasy pochodzącej z terenów ogólnych ogrodu, a także stanowią wsparcie dla działkowców w sytuacjach, gdy ilość bioodpadów wytworzona na działce przekracza możliwości indywidualnego kompostownika.

Ogrody działkowe aktywnie inwestują w infrastrukturę umożliwiającą prawidłową i efektywną gospodarkę odpadami organicznymi w ROD. Tylko w latach 2022–2023, w ramach projektu „Rozwój zielonej infrastruktury poprzez wsparcie ogrodów działkowych”, realizowanego we współpracy z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, 95 Rodzinnych Ogrodów Działkowych zakupiło lub wybudowało ogólnodostępne kompostowniki. Ponadto, 196 ROD zakupiło w ramach tego samego projektu rębaki/rozdrabniacze do gałęzi, które pozwalają przetwarzać zdrewniałe części roślinne na materiał nadający się do kompostowania lub stosowania jako naturalna ściółka. Zarówno kompost wytwarzany w kompostownikach ogólnodostępnych, jak i zrębki, są wykorzystywane na terenach ogólnych ROD, a także stanowią zasób powszechnie wykorzystywany przez działkowców na indywidualnych działkach.

Polski Związek Działkowców przywiązuje także dużą wagę do edukacji działkowców. W 2020 r. Krajowa Rada PZD przyjęła „Otwarty Program Klimatyczny PZD”, którego celem jest podnoszenie poziomu świadomości ekologicznej poprzez upowszechnianie wiedzy z zakresu ochrony środowiska – w tym prawidłowego zagospodarowania bioodpadów w ROD – oraz kształtowanie proekologicznych postaw wśród działkowców. Program ten jest konsekwentnie wdrażany przez struktury Związku poprzez różnorodne działania edukacyjne. Ważnym elementem edukacji działkowców jest działalność wydawnicza Krajowego Zarządu PZD. Co roku ukazuje się szereg bezpłatnych broszur, książek i plakatów opracowywanych przez specjalistów, dystrybuowanych do wszystkich ROD w Polsce. W części publikacji kompostowanie stanowi temat przewodni, a w pozostałych – jeden z wątków. PZD aktywnie promuje również stosowanie naturalnych ściółek, które umożliwiają zagospodarowanie określonych rodzajów bioodpadów w sposób alternatywny wobec kompostowania. Wśród przykładów takich publikacji z ostatnich lat można wymienić m.in. następujące broszury: „Kompostowanie”; „Ściółkowanie”; „Jak nie marnować – poradnik Zero Waste”; „Śmieci w ROD i na działce”; „Bądźmy świadomi, bądźmy EKO”; „Warto ściółkować”.

Obecnie trwa badanie w wytypowanych ROD, stanowiących reprezentację każdego województwa. Niezależnie od tego, zarządy ROD które również są zainteresowane wzięciem udziału w badaniu zachęcamy do zgłaszania się do właściwych Okręgowych Zarządów PZD. Wyniki posłużą jako materiał wyjściowy do dalszych analiz i prac badawczych prowadzonych przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy. Na ich podstawie Polski Związek Działkowców będzie mógł także opracowywać kolejne narzędzia wspierające wdrażanie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym w ROD oraz dalsze podnoszenie świadomości ekologicznej działkowców.

Ewelina Skarzyńska

Starszy instruktor ds. ogrodniczych

JK PZD 

Czytajcie „Działkowca”!

Czytajcie „Działkowca”!

W sprzedaży pojawił się już najnowszy – lutowy numer „Działkowca” – największy na rynku magazyn ogrodniczy z ogromnym doświadczeniem i tradycją w przekazywaniu wiedzy! Znaleźć w nim można wiele aktualnych porad, a także wspaniałe inspiracje na zbliżający się sezon! Warto też skorzystać z okazji i zamówić pakiet rocznej prenumeraty „Działkowca” – w atrakcyjnej cenie i z gwarancją bezpłatnej dostawy.

● Zima to znakomita okazja do podsumowań i wniosków z minionego roku na działce oraz przygotowania się do nowego sezonu. Właśnie teraz możemy spokojnie opracować układ rabat, zamówić nasiona i inne akcesoria do uprawy, zanim wpadniemy w wir wiosennych zajęć. Doradzamy też m.in. jak ocenić infrastrukturę działki, zaplanować modernizacje i przygotować harmonogram prac, by wiosną wejść w sezon z jasno określonym planem i bez pośpiechu.

● W rubryce „Porady prawne dla działkowców” podajemy wyjaśnienia najważniejszych i aktualnych kwestii prawnych związanych z użytkowaniem działki i członkostwem w Związku. W tym numerze przedstawiamy tematy: „Rozpatrywanie skarg i skuteczne rozwiązywanie spraw w PZD”, „Wjazd na teren ROD – przypomnienie”.

● Przedstawiamy reportaż z działki pani Zofii Nering w ROD „Malwa” w Koszalinie, która zdobyła pierwsze miejsce w krajowym konkursie PZD „Najpiękniejsza Działka Roku 2025” w kategorii „Działka uprawowo-rekreacyjna”. To inspirująca opowieść o pasji, doświadczeniu i niemal czterech dekadach pracy i konsekwencji, które świadczą, że działka może być nie tylko źródłem zdrowych warzyw i owoców, lecz także miejscem spokoju, dobrych relacji sąsiedzkich i prawdziwej życiowej równowagi.

● Chcecie być na bieżąco? Czytajcie „Wiadomości”! „Tylko w działkowcu” znajdziecie aktualne informacje nt. wydarzeń w Związku i w ogrodach! W tym numerze: „3 mln zł dotacji, 70 ogrodów objętych wsparciem. PZD podsumowuje rok działań po powodzi”, „Działalność oświatowa PZD w 2025 r.”, „Prąd na działce: Kiedy zarząd może odciąć zasilanie? Poznaj swoje prawa i obowiązki.”.

● To praktyczny artykuł dla osób, które chcą połączyć uprawę z estetyką i wygodą. Przedstawiamy zalety warzyw i ziół uprawianych w skrzyniach, donicach i na podwyższonych rabatach. Podpowiadamy, jak dobrać wysokość grządek, materiały i gatunki roślin. Artykuł zawiera też konkretne przykłady nasadzeń, wskazówki dotyczące podlewania oraz rozwiązania ułatwiające pielęgnację i ergonomię pracy.

Poza tym w numerze m.in.:

● Rady na czasie – ochrona przed przymrozkami.

● Przedstawiamy wiosenny terminarz siewów warzyw.

● Polecamy naturalne preparaty do ochrony roślin.

● Doradzamy jak naprawić zdegradowaną glebę.

● Polecamy pyszne, zdrowe i wykwintne przetwory z selera!

A oprócz tego porady ogrodnicze, przykłady nasadzeń, artykuły o uprawie, pielęgnacji, ochronie roślin oraz wiele innych interesujących tematów!

Pamiętaj! „Działkowiec” to nie tylko cenna wiedza i klucz do sukcesu w uprawie działki, to również recepta na zdrowy styl życia!

Zapraszamy do lektury!

Bal karnawałowy „Disco 90” – wspólny sukces szkoły i działkowców ROD Zacisze w Zabrzu 

Bal karnawałowy „Disco 90” – wspólny sukces szkoły i działkowców ROD Zacisze w Zabrzu 

10 stycznia 2026 r. Rada Rodziców Szkoły Podstawowej nr 30 we współpracy z ROD „Zacisze” zorganizowała wyjątkowy bal karnawałowy w klimacie Disco lat 90. Było kolorowo, głośno i tanecznie – brokat, neony, kultowe hity i parkiet, który ani na chwilę nie stygnął. O muzyczną petardę zadbał DJ Tomek, skutecznie cofając wszystkich do czasów kaset magnetofonowych i ortalionowych dresów.

Wydarzenie miało nie tylko rozrywkowy charakter, ale przede wszystkim konkretny cel – wsparcie działań szkoły oraz potrzeb uczniów. Każdy uczestnik dołożył swoją cegiełkę, a dobra zabawa szła w parze z realnym pożytkiem dla szkolnej społeczności. ROD „Zacisze”, który był głównym sponsorem wydarzenia. To jednak nie tylko wsparcie finansowe, ale przede wszystkim zaangażowanie ludzi – działkowców, którzy pokazali, że potrafią działać razem, wspierać dzieci i aktywnie uczestniczyć w życiu lokalnej społeczności. Dzięki tej współpracy bal został przygotowany na bardzo wysokim poziomie organizacyjnym i pozostawił po sobie mnóstwo pozytywnych emocji. Wspólne świętowanie dopełnił słodki akcent w postaci tortu, który był symbolicznym momentem integracji uczestników.

Rada Rodziców SP30 składa serdeczne podziękowania Panu Ireneuszowi Kędzierskiemu – Prezesowi ROD „Zacisze” oraz wszystkim działkowcom za otwartość, pomoc i zaufanie. To najlepszy dowód na to, że gdy szkoła i działkowcy grają do jednej bramki, efekty są naprawdę imponujące.

Podsumowując: udana zabawa, szczytny cel i wzorowa współpraca z działkowcami ROD „Zacisze” — oby więcej takich inicjatyw.

Prezes Zarządu ROD Zacisze – Ireneusz Kędzierski

Trzecie szkolenie z obsługi programu DGCS PZD System w Delegaturze Rejonowej w Rybniku

Trzecie szkolenie z obsługi programu DGCS PZD System w Delegaturze Rejonowej w Rybniku

15 stycznia 2026 roku w siedzibie Delegatury Rejonowej PZD w Rybniku zorganizowano warsztaty szkoleniowe dla prezesów i skarbników zarządów ROD z zakresu obsługi programu DGCS PZD System. Szkolenie prowadził mgr Zbigniew Palian. W warsztatach udział wzięły 32 osoby.

Pan Zbigniew Palian zapoznał uczestników szkolenia z programem DGCS PZD System – narzędziem komputerowym dostosowanym do wymogów funkcjonowania Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Program umożliwia kompleksowe prowadzenie księgowości ROD oraz ewidencję działek. Po zainstalowaniu programu zaprezentowano jego poszczególne moduły.

Program DGCS PZD System składa się z następujących modułów:

  1. Ogrody działkowe
  2. Finanse i księgowość
  3. Kadry i płace
  4. Środki trwałe
  5. Magazyn
  6. Deklaracje podatkowe

Dla zarządów ROD szczególnie istotny jest moduł „Ogrody działkowe”, który umożliwia:

  • ewidencjonowanie danych dotyczących ROD i działek (m.in. numer działki, powierzchnia, aktualny użytkownik),
  • ewidencjonowanie danych działkowców (imię i nazwisko, numer działki, dane kontaktowe – adres, telefon),
  • naliczanie i rozliczanie opłat ogrodowych,
  • wystawianie przelewów, dokumentów KP i KW oraz sporządzanie raportów kasowych,
  • organizację walnych zebrań (sporządzanie i wysyłanie zaproszeń, list obecności itp.),
  • tworzenie różnego rodzaju raportów oraz generowanie druków,
  • proste rozliczanie zużycia wody i energii elektrycznej,
  • szybki dostęp do danych historycznych,
  • wystawianie wezwań do zapłaty,
  • ochronę danych osobowych zgodną z przepisami RODO.

W module „Finanse i księgowość” prowadzona jest pełna ewidencja rachunkowo-finansowa ogrodu.
Moduł „Kadry i płace” umożliwia generowanie rachunków do umów cywilnoprawnych oraz wynagrodzeń z tytułu świadczeń i nagród, a także sporządzanie raportów dotyczących należnych podatków i składek ZUS.


Moduł „Środki trwałe” pozwala na generowanie:

  • zarządzeń dotyczących przeprowadzenia inwentaryzacji,
  • spisów środków trwałych,
  • tabel amortyzacyjnych.

Rodzinne Ogrody Działkowe z terenu działania Okręg Śląski PZD w Katowicach, zainteresowane nabyciem programu DGCS PZD System, mogą składać wnioski w Delegaturze Rejonowej PZD w Rybniku lub bezpośrednio w Okręgu Śląskim.

Przewodnicząca Delegatury zaprasza skarbników i prezesów zarządów ROD na kolejne warsztaty szkoleniowe, które odbędą się w drugiej połowie maja 2026 roku w Delegaturze Rejonowej PZD w Rybniku. Zaproszenie zostanie skierowane drogą e-mailową do ROD oraz zostanie umieszczone ogłoszenie na stronie Delegatury Rejonowej PZD w Rybniku.

Lucyna Cyrek

Rekordowe wsparcie dla ROD – ponad 21 mln zł dotacji w 2025 roku

Rekordowe wsparcie dla ROD – ponad 21 mln zł dotacji w 2025 roku

Pomoc finansowa udzielana rodzinnym ogrodom działkowym ze środków zewnętrznych, w szczególności z budżetów jednostek samorządu terytorialnego, od lat stanowi jedno z kluczowych źródeł finansowania inwestycji i remontów infrastruktury ogrodowej. Dane za 2025 r. potwierdzają, że znaczenie tego rodzaju wsparcia systematycznie rośnie, a samorządy coraz aktywniej włączają się w rozwój rodzinnych ogrodów działkowych.

Rekordowy poziom wsparcia

W 2025 r. z dotacji zewnętrznych skorzystało łącznie 947 rodzinnych ogrodów działkowych, które otrzymały środki w łącznej wysokości 21 290 932,28 zł.
W porównaniu z rokiem 2024, w którym dofinansowanie otrzymało 889 ROD na kwotę ponad 20,2 mln zł, oznacza to wzrost zarówno liczby beneficjentów, jak i łącznej wartości udzielonej pomocy.

Skala wsparcia udzielonego w 2025 r. jest najwyższa w historii PZD i potwierdza utrzymujący się trend wysokiego zaangażowania jednostek samorządu terytorialnego w rozwój infrastruktury ogrodowej.

Systematyczny wzrost w ostatnich latach

Analiza danych z lat 2020–2025 pokazuje wyraźny i konsekwentny wzrost skali pomocy zewnętrznej dla ROD. W 2020 r. dotacje otrzymało 603 ROD na łączną kwotę niespełna 8,8 mln zł. W kolejnych latach następował systematyczny wzrost zarówno liczby ogrodów korzystających z pomocy, jak i wysokości przyznawanych środków.

W ciągu pięciu lat:

  • łączna kwota dotacji wzrosła o ponad 140%,
  • liczba ROD korzystających z pomocy zwiększyła się o ponad 50%.

Trend ten potwierdza, że środki samorządowe stają się stabilnym i coraz ważniejszym filarem finansowania rozwoju ROD.

Najaktywniejsze okręgi

Największym beneficjentem środków zewnętrznych w 2025 r. był Okręgowy Zarząd PZD w Poznaniu, który pozyskał 4 752 378 zł dla 114 ROD. Wysokie kwoty wsparcia odnotowano również w:

  • OZ Śląskim – 2 443 320 zł (73 ROD),
  • OZ Mazowieckim – 1 390 795 zł (78 ROD),
  • OZ Łódzkim – 1 321 176,50 zł (55 ROD).

Znaczące środki trafiły także do ROD za pośrednictwem OZ w Pile, Wrocławiu, Opolu i Zielonej Górze.

Pod względem średniej wysokości dotacji przypadającej na jeden ROD najwyższą skuteczność osiągnął OZ w Opolu (ponad 50 tys. zł na ROD) oraz OZ w Poznaniu (ponad 41 tys. zł).

Wsparcie ze strony miast i gmin

Miasto Poznań, przekazało na rzecz ROD łącznie 2 mln zł. Wysokie kwoty wsparcia pochodziły również m.in. z Lublina, Krakowa, Kielc oraz Zielonej Góry.

Doświadczenia z tych miast pokazują, że tam, gdzie funkcjonują stabilne programy dotacyjne, jasne procedury oraz dobra współpraca pomiędzy samorządami a strukturami PZD, ROD są w stanie skutecznie pozyskiwać znaczące środki publiczne.

Potencjał na kolejne lata

Analiza wyników z 2025 r. wskazuje, że wciąż istnieje istotny potencjał do dalszego zwiększania poziomu wsparcia finansowego dla rodzinnych ogrodów działkowych, zwłaszcza w okręgach, w których dotychczas pozyskiwano niskie lub symboliczne środki.

Jednocześnie dane te jednoznacznie potwierdzają, że osiągnięte rezultaty są bezpośrednim efektem systemowych działań i zaangażowania struktur Polskiego Związku Działkowców na wszystkich szczeblach jego organizacji.

Kluczowe znaczenie w tym procesie ma:

  • aktywność Organów PZD, które nie tylko skutecznie reprezentują interesy ROD w kontaktach z jednostkami samorządu terytorialnego, lecz także aktywnie inicjują nowe projekty oraz zabiegają o uruchamianie kolejnych programów wsparcia finansowego dla ogrodów,
  • dobre przygotowanie zarządów ROD do składania wniosków o dofinansowanie, będące efektem szkoleń, doradztwa i bieżącego wsparcia udzielanego przez struktury PZD,
  • konsekwentne budowanie pozytywnego wizerunku rodzinnych ogrodów działkowych jako ważnego elementu lokalnej infrastruktury społecznej i zielonej, realizowane przez organy PZD w ramach długofalowej polityki Związku.

Dane za 2025 r. potwierdzają, że pomoc zewnętrzna staje się jednym z kluczowych i stabilnych źródeł finansowania rozwoju ROD dzięki skoordynowanym działaniom Polskiego Związku Działkowców, a w kolejnych latach środki te będą systematycznie pozyskiwane i kierowane na dalszy rozwój rodzinnych ogrodów działkowych.

A. Grunt-Mejer