Ogrody gotowe na pracę w Krajowym Systemie e-Faktur

Ogrody gotowe na pracę w Krajowym Systemie e-Faktur

13 stycznia w Delegaturze Rejonowej PZD w Tarnowskich Górach przeprowadzone zostało kompleksowe szkolenie z przygotowania i wdrożenia w ROD systemu KSeF (Krajowy System e-Faktur). W szkoleniu uczestniczyły wszystkie Zarządy ROD z terenu delegatury. Multimedialne prezentacje z komentarzem księgowego OFK oraz Przewodniczącego Delegatury pomogły w pełni zrozumieć zasady dotyczące KSeF. Dzięki wsparciu delegatury i biura Okręgu Śląskiego PZD ogrody otrzymały komplet dokumentów niezbędnych do rejestracji w systemie KSeF.

W czasie dyskusji, Prezesi Zarządów ROD, Skarbnicy chętnie zadawali pytania, na które uzyskiwali wyczerpujące odpowiedzi prowadzących szkolenie. Zarówno uczestnicy szkolenia jak i Przewodniczący Delegatury spójnie podsumowali szkolenie jako znaczący krok w rozwój Rodzinnych Ogrodów Działkowych i pełne przygotowanie Zarządów ROD do pracy w Krajowym Systemie e-Faktur.

Dotacje celowe ze środków budżetu Miasta Sosnowiec dla Rodzinnych Ogrodów Działkowych

Dotacje celowe ze środków budżetu Miasta Sosnowiec dla Rodzinnych Ogrodów Działkowych

Ogłoszenie o naborze wniosków o przyznanie dotacji celowej ze środków budżetu Miasta Sosnowiec                   na zadania służące tworzeniu warunków dla rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, w szczególności na budowę lub modernizację infrastruktury ogrodowej.

I. Rodzaje zadań, na które może być udzielona dotacja.

  1. Dotacje celowe, o których mowa w niniejszym ogłoszeniu, służą tworzeniu warunków dla rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, o czym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r.  
    o rodzinnych ogrodach działkowych (t. j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1073), zwanej dalej „Ustawą”. Przeznaczenie dotacji musi być zgodne z art. 17 ust. 2 Ustawy.
  2. Dotacja celowa może zostać udzielona na zadanie, zwane dalej „Zadaniem”, przez które rozumie się przedsięwzięcie realizowane na terenie rodzinnego ogrodu działkowego prowadzonego przez dane stowarzyszenie ogrodowe, które spełnia kryteria określone w niniejszym ogłoszeniu.

II. Rodzaje podmiotów, które mogą ubiegać się o dotacje.

Do składania wniosków o udzielenie dotacji celowej uprawnione są stowarzyszenia ogrodowe, o których mowa w art. 2 pkt 6 Ustawy, prowadzące rodzinne ogrody działkowe, o których mowa w art. 2 pkt 5 Ustawy, zwane dalej „ROD”, zlokalizowane na terenie Miasta Sosnowiec.

III. Wysokość dotacji.

  1. Na przyznanie dotacji celowych, o których mowa w niniejszym ogłoszeniu, zabezpieczono w budżecie miasta Sosnowca kwotę 500.000,00 zł.
  2. Dotacja na wykonanie przedsięwzięcia w danym roku budżetowym może być udzielona w wysokości do 50% planowanych do poniesienia kosztów, przy założeniu co najmniej 50% udziału środków własnych ROD ubiegającego się o dotację. Jeden ROD może otrzymać dotację w wysokości nie większej niż 50.000,00 zł.

IV. Termin i warunki realizacji Zadania.

1. Termin realizacji Zadania: w okresie nie wcześniej niż od 27.04.2026 r. i nie później niż do 31.12.2026 r.                                                                                                                                                                                                         

2.   Szczegółowe warunki realizacji Zadania:

 1) ROD, który na zlecenie Gminy Sosnowiec będzie realizował Zadanie, zobowiązany jest do przestrzegania niżej wymienionych warunków realizacji Zadania:

a)  realizowanie Zadania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,

b) w realizację Zadania będzie zaangażowana kadra posiadająca niezbędne kwalifikacje i uprawnienia,

c) ponoszenie wydatków związanych z realizacją Zadania efektywnie i oszczędnie, dokonanie wydatku powinno być poprzedzone dogłębną analizą, pozwalającą jednoznacznie stwierdzić, czy dokonanie wydatku jest bezwzględnie konieczne.

2)  Zgłaszane do realizacji Zadanie powinno, w szczególności:

a)  gwarantować wysoką jakość wykonania danego Zadania,

b)  gwarantować finansowe możliwości realizacji zadania przy jednoczesnym zachowaniu zasady rzetelności i oszczędności podczas sporządzania kalkulacji kosztów.

3) Administratorem danych osobowych przetwarzanych w związku z realizacją zadania jest Zleceniobiorca. Zleceniobiorca jest zobowiązany do przetwarzania danych osobowych zgodnie z powszechnienie obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie, w szczególności zgodnie z zapisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE. L 2016 Nr 119, str. 1).

V.   Składanie wniosków.

  1. Wniosek o przyznanie dotacji wraz z załącznikami należy złożyć na formularzu zgodnym ze wzorem wniosku stanowiącym załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 230 Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 24 kwietnia 2023 r.  w sprawie: przyjęcia wzoru wniosku i sprawozdania dotyczących udzielania dotacji celowej ze środków budżetu Miasta Sosnowiec na zadania służące tworzeniu warunków dla rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, w szczególności na budowę lub modernizację infrastruktury ogrodowej.
    1. Załącznikami do wniosku są:

1) dokument potwierdzający prawo do władania nieruchomością, na której położony jest ROD,

2) oświadczenie, że ROD składający wniosek nie działa w celu osiągnięcia zysku,

3) pozwolenie na budowę lub potwierdzenie zgłoszenia robót budowlanych, jeśli prowadzone prace wymagają przeprowadzenia takiego postępowania w trybie ustawy z dnia 7 kwietnia 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2023 poz. 682, ze zm.),

4) projekt budowlany (jeśli jest wymagany),

5) harmonogram planowanych działań w ramach zadania wraz z terminami ich realizacji,

6) oświadczenie ROD o możliwości lub o braku możliwości odliczenia podatku od towarów i usług,

7) statut ROD oraz aktualny odpis z właściwego rejestru ze wskazaniem osób go reprezentujących lub odpis uchwały o wyborze bądź zmianach w składzie organu reprezentującego ROD.

  • Wnioski, o których mowa w pkt 1, należy złożyć w terminie do dnia 01.04.2026 r. do godz. 9.00.
    • Czytelnie wypełnione i podpisane wnioski, o których mowa w pkt 1, wraz z wymaganymi załącznikami należy złożyć w okresie trwania naboru wniosków w jeden z następujących sposobów:
  • w Wydziale Współpracy z Organizacjami Pozarządowych Urzędu Miejskiego w Sosnowcu, ul. 3 Maja 33, 41-200 Sosnowiec, pokój 432, 433 lub 409, piętro III;
  • na adres do doręczeń elektronicznych AE:PL-21878-37352-GCIFD-30;
  • za pośrednictwem poczty kurierskiej na adres: Urząd Miejski w Sosnowcu,al. Zwycięstwa 20,                            41-200 Sosnowiec.
    • Wniosek winien zostać podpisany przez osoby do tego upoważnione, zgodnie z KRS. W przypadku podpisania wniosku przez osoby inne niż wymienione w rejestrze, do wniosku należy dołączyć imienne pełnomocnictwo podpisane przez osoby uprawnione zgodnie z KRS.
    • Podpis powinien umożliwić weryfikację osób podpisujących wniosek w formie papierowej. Za prawidłowy zostanie uznany czytelny podpis, podpis z pieczęcią imienną lub wydruk imienia i nazwiska opatrzony podpisem. Złożenie jedynie parafy nie jest wystarczające do uznania, że wniosek został prawidłowo podpisany.
    • Oświadczenia składa się wraz z wnioskiem w oryginale. Pozostałe załączniki składane wraz z wnioskiem powinny być oryginalne lub potwierdzone za zgodność z oryginałem na każdej stronie kopii przez osoby uprawnione (zgodnie z reprezentacją lub pełnomocnictwem).
    • Datą złożenia wniosków jest godzina i data ich wpływu do Urzędu Miejskiego w Sosnowcu. Dotyczy to również wniosków składanych za pośrednictwem poczty lub poczty kurierskiej. Wnioski złożone  po terminie określonym w pkt 3 i w sposób inny niż określony w pkt 4 nie będą rozpatrywane. 
    • Pracownicy Wydziału Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi Urzędu Miejskiego w Sosnowcu udzielają wnioskodawcom stosownych wyjaśnień, dotyczących zadań objętych naborem oraz wymogów formalnych. Numery telefonów:  32 296 23 67, 32 296 23 68, 32 296 23 69, 32 296 23 70.
    •  ROD w ramach naboru może złożyć wniosek, o którym mowa w pkt 1, na realizację maksymalnie jednego Zadania. W przypadku, gdy ROD prowadzi więcej niż jeden rodzinny ogród działkowy, dopuszczalne jest złożenie wniosków na realizację maksymalnie jednego Zadania na każdy rodzinny ogród działkowy.
    •  Złożenie wniosku o przyznanie dotacji nie jest jednoznaczne z przyznaniem dotacji.
    •  Kwota przyznanej dotacji może być niższa od wskazanej we wniosku.
    •  Wybór wniosków może nastąpić wyłącznie w ramach przeznaczonych na ten cel środków finansowych, zabezpieczonych w części budżetu Gminy Sosnowiec realizowanej przez Wydział Współpracy  z Organizacjami Pozarządowymi Urzędu Miejskiego w Sosnowcu.
    •  Prezydent Miasta Sosnowca zastrzega sobie prawo do zmiany niniejszego ogłoszenia.

VI. Ocena wniosków oraz kryteria wyboru wniosków.

  1. Wnioski o przyznanie dotacji będą rozpatrzone do dnia 24.04.2026 r.
  2. Wyniki naboru zostaną opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego
    w Sosnowcu (adres internetowy www.bip.um.sosnowiec.pl), a także na stronie internetowej Sosnowieckiego Centrum Organizacji Pozarządowych www.wsparcie.sosnowiec.pl.
  3. Rozpatrzeniu podlegają wnioski kompletne i złożone w okresie trwania naboru.
  4. Wnioski o przyznanie dotacji celowej opiniować będzie komisja powołana przez Prezydenta Miasta Sosnowca.
  5. Komisja opiniuje wnioski pod względem kryteriów określonych w załączonej do niniejszego ogłoszenia Karty oceny wniosku o przyznanie dotacji celowej ze środków budżetu Miasta Sosnowiec na zadania służące tworzeniu warunków dla rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, w szczególności na budowę lub modernizację infrastruktury ogrodowej. Wnioski, które nie spełnią kryteriów formalnych nie będą opiniowane przez Komisję pod względem pozostałych kryteriów.
  6. Rozstrzygnięcie w sprawie udzielenia dotacji podejmuje Prezydent, po zapoznaniu się z opinią Komisji.

VII. Pozostałe informacje.

Zakres i warunki wykonania Zadania, na realizację którego przyznano dotację (w tym obowiązki sprawozdawcze wnioskodawcy), zostaną określone w umowie.

VIII. Załączniki.

  1. Wzór umowy dotyczącej udzielenia dotacji celowej ze środków budżetu Miasta Sosnowiec na zadania służące tworzeniu warunków dla rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, w szczególności na budowę lub modernizację infrastruktury ogrodowej.
  2. Karta oceny wniosku o przyznanie dotacji celowej ze środków budżetu Miasta Sosnowiec na zadania służące tworzeniu warunków dla rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, w szczególności na budowę lub modernizację infrastruktury ogrodowej.

źródło: https://www.bip.um.sosnowiec.pl/

Narada szkoleniowa Prezesów Rodzinnych ogrodów działkowych z Zabrza

Narada szkoleniowa Prezesów Rodzinnych ogrodów działkowych z Zabrza

W dniu 20.01.2026 r. odbyła się narada szkoleniowa dla prezesów zabrzańskich ogrodów. Na wstępie przewodniczący przywitał wszystkich zebranych, a z racji pierwszego spotkania w nowym roku, złożył wszystkim życzenia spokoju i wytrwałości w prowadzeniu statutowych obowiązków na ogrodzie.

Podczas spotkania do omówienia było kilka ważnych tematów. Jednym z nich była informacja o możliwości składania do końca stycznia br. wniosków o środki z budżetu Województwa Śląskiego dla Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Zainteresowane ogrody pozyskaniem środków finansowych w formie refundacji na utwardzenie alei na ogrodzie, zostały poproszone o niezbędne złożenie kompletu dokumentów oraz o wcześniejsze zapoznanie się z regulaminem i ciążących na ogrodach obowiązków z tym związanych.

Druga alternatywą pozyskania środków finansowych dla zabrzańskich ogrodów jest możliwość otrzymania dotacji celowej na dofinansowanie zadań związanych z rozwojem rodzinnych ogrodów działkowych, w szczególności na budowę lub modernizację infrastruktury ogrodowej. Stosowne wnioski będzie można składać do Urzędu Miasta Zabrze do końca lutego 2026 r. Łączna kwota 250 tyś zł. zostanie wydatkowana przez miasto, na ogrody które sprostają wymogom zawartym we wniosku.

Podczas spotkania omówiono kwestie związane z KSeF (Krajowy System e-Faktur).To bardzo ważne zagadnienie bowiem dotyczyć będzie wszystkich ogrodów. Przewodniczący przypomniał, że na skrzynkę pocztowa ogrodów z początkiem stycznia br. przesłane zostały gotowe wzory uchwał dla zarządu o dostępie dla administratora oraz uchwała zarządu upoważniająca administratora do nadania dalszych uprawnień. Kopie podjętych uchwał wraz z kopią złożonego dokumentu ZAW-FA do Urzędu Skarbowego trzeba złożyć do delegatury rejonowej. Dodatkowo poinformowano o możliwości skorzystania z bezpłatnych szkoleń organizowanych przez Urząd Skarbowy w Zabrzu pod nazwą „Środy z KSeF – KSeF w Pigułce”. To doskonała okazja do poznania podstawowych informacji oraz pozwoli przybliżyć praktyczne aspekty korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur. Podane konkretne dni i godziny szkoleń oraz możliwość odbycia szkolenia on-line pozwala na dogodne znalezienie odpowiedniego czasu na przybliżenie przedmiotowego zagadnienia.

Nowy rok to także otwarcie tematu związanego z obowiązkowym szkoleniem dla nowych działkowców. Od marca do października br. takie szkolenia będą również organizowane w zabrzańskiej delegaturze. Rolą zarządów jest nakłonienie nowych działkowców do odbycia w wyznaczonych terminach cyklu dwudniowych szkoleń po 4 godziny każdy, z otrzymaniem świadectwa jego ukończenia włącznie.

Przewodniczący Delegatury Rejonowej PZD w Zabrzu – Piotr Witkowski

Bal karnawałowy „Disco 90” – wspólny sukces szkoły i działkowców ROD Zacisze w Zabrzu 

Bal karnawałowy „Disco 90” – wspólny sukces szkoły i działkowców ROD Zacisze w Zabrzu 

10 stycznia 2026 r. Rada Rodziców Szkoły Podstawowej nr 30 we współpracy z ROD „Zacisze” zorganizowała wyjątkowy bal karnawałowy w klimacie Disco lat 90. Było kolorowo, głośno i tanecznie – brokat, neony, kultowe hity i parkiet, który ani na chwilę nie stygnął. O muzyczną petardę zadbał DJ Tomek, skutecznie cofając wszystkich do czasów kaset magnetofonowych i ortalionowych dresów.

Wydarzenie miało nie tylko rozrywkowy charakter, ale przede wszystkim konkretny cel – wsparcie działań szkoły oraz potrzeb uczniów. Każdy uczestnik dołożył swoją cegiełkę, a dobra zabawa szła w parze z realnym pożytkiem dla szkolnej społeczności. ROD „Zacisze”, który był głównym sponsorem wydarzenia. To jednak nie tylko wsparcie finansowe, ale przede wszystkim zaangażowanie ludzi – działkowców, którzy pokazali, że potrafią działać razem, wspierać dzieci i aktywnie uczestniczyć w życiu lokalnej społeczności. Dzięki tej współpracy bal został przygotowany na bardzo wysokim poziomie organizacyjnym i pozostawił po sobie mnóstwo pozytywnych emocji. Wspólne świętowanie dopełnił słodki akcent w postaci tortu, który był symbolicznym momentem integracji uczestników.

Rada Rodziców SP30 składa serdeczne podziękowania Panu Ireneuszowi Kędzierskiemu – Prezesowi ROD „Zacisze” oraz wszystkim działkowcom za otwartość, pomoc i zaufanie. To najlepszy dowód na to, że gdy szkoła i działkowcy grają do jednej bramki, efekty są naprawdę imponujące.

Podsumowując: udana zabawa, szczytny cel i wzorowa współpraca z działkowcami ROD „Zacisze” — oby więcej takich inicjatyw.

Prezes Zarządu ROD Zacisze – Ireneusz Kędzierski

215 lat od urodzin Jana Dzierżona – patrona dwóch Rodzinnych Ogrodów Działkowych w Rudzie Śląskiej i w Knurowie

215 lat od urodzin Jana Dzierżona – patrona dwóch Rodzinnych Ogrodów Działkowych w Rudzie Śląskiej i w Knurowie

Jan Dzierżon – Ślązak z ziemi, Polak z urodzenia i Niemiec z wykształcenia, jak sam o sobie mówił – bo nauka nie zna narodowości 🐝

215 lat temu urodził się człowiek, który zmienił los pszczół i pszczelarstwa na całym świecie.

Jan Dzierżon (ur. 16 stycznia 1811 r. w Łowkowicach na Śląsku) nie był salonowym uczonym ani profesorem w cylindrze. Był upartym Ślązakiem, księdzem z pasją i uważnym obserwatorem przyrody – człowiekiem, który patrzył, myślał i wyciągał wnioski.

I właśnie dlatego dokonał odkryć, które do dziś stanowią fundament nowoczesnego pszczelarstwa.

Odkrycie, które zmieniło wszystko

W 1845 roku Dzierżon jako pierwszy udowodnił dzieworództwo trutni – wykazał, że trutnie rodzą się z niezapłodnionych jaj, natomiast robotnice i matki pszczele z jaj zapłodnionych.

Za tę tezę był wyśmiewany i podważany. Dziś cała współczesna biologia oraz hodowla pszczół opierają się na tym odkryciu, znanym na świecie jako „prawo Dzierżona”.

Jan Dzierżon był również prekursorem gospodarki pasiecznej opartej na ruchomej zabudowie plastrów. Zaprojektowany przez niego ul umożliwiał:

– wybieranie miodu bez niszczenia gniazda, – kontrolę rodzin pszczelich, – selekcję matek, – znaczący wzrost wydajności pasiek.

Był to rzeczywisty początek nowoczesnego, towarowego pszczelarstwa.

Dorobek naukowy i uznanie międzynarodowe

Ks. Jan Dzierżon był autorem kilkuset publikacji naukowych, publikował w wielu językach i był honorowym członkiem licznych towarzystw naukowych w Niemczech, Austrii, Francji oraz Rosji. W 1872 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Monachium – mimo że nie posiadał formalnych studiów uniwersyteckich ani profesury.

Nie medalami, lecz własnym nazwiskiem wpisał się trwale do historii nauki.

Nie opatentował swoich odkryć. Uważał, że wiedza powinna służyć ludziom, a nie portfelowi jednego człowieka.

Świat go słuchał. Polska długo milczała

I tu pojawia się jeden z najbardziej gorzkich paradoksów jego życia.

Podczas gdy na Śląsku Jan Dzierżon bywał postrzegany głównie jako „ksiądz-pszczelarz”, świat nauki traktował go jak autorytet najwyższej klasy. Za granicą jego prace były drukowane i cytowane, zapraszano go do debat naukowych, a jego odkrycia uznawano za przełomowe.

Został honorowym członkiem wielu towarzystw naukowych, doktorem honoris causa Uniwersytetu w Monachium i na stałe zapisał się w światowej nauce poprzez pojęcie funkcjonujące do dziś – „prawo Dzierżona”.

Bez dyplomów. Bez profesury. Bez uniwersyteckiej katedry.

Miał jednak to, co w nauce najważniejsze – wyniki.

A u nas?

Na ziemiach polskich, znajdujących się wówczas pod zaborami, Dzierżon nie pasował do żadnego schematu. Był księdzem pozostającym w konflikcie z Kościołem, naukowcem bez formalnego tytułu akademickiego oraz Ślązakiem z prowincji, a nie z Warszawy, Krakowa czy Paryża.

Nie wpisywał się ani w obraz narodowego bohatera romantycznego, ani lojalnego duchownego, ani profesora uniwersyteckiego. Przez długie lata nie doczekał się należnego uznania, bywał pomijany w szerszej narracji historycznej i traktowany raczej jako ciekawostka niż jako gigant nauki.

Historia bywa okrutna

Gdyby Jan Dzierżon urodził się w Paryżu, Berlinie lub Wiedniu, prawdopodobnie miałby pomniki za życia, zabezpieczoną starość i pozycję nietykalnego autorytetu. Tymczasem był Ślązakiem, księdzem prowadzącym pasiekę i człowiekiem, który nie potrafił się kłaniać ani podporządkowywać.

Świat go nagradzał, a u siebie przez długi czas pozostawał niewygodny.

Konflikt z Kościołem

Ks. Jan Dzierżon pozostawał w otwartym konflikcie z Kościołem, przy czym nie był to konflikt wiary z niewiarą. Było to zderzenie niezależnego rozumu z instytucją, która w XIX wieku nie tolerowała samodzielnego myślenia duchownych.

Dzierżon był księdzem głęboko wierzącym, ale jednocześnie naukowcem z krwi i kości. Uważał, że wiara i rozum nie mogą sobie przeczyć, autorytet nie zastępuje argumentu, a prawda nie zależy od decyzji hierarchii.

W ówczesnym Kościele katolickim oczekiwano od księży bezwzględnego posłuszeństwa, podporządkowania się przełożonym oraz powstrzymywania się od publicznych polemik. Dzierżon postępował inaczej – publikował własne poglądy, także te krytyczne wobec Kościoła, kwestionował dogmat o nieomylności papieża ogłoszony w 1870 roku i otwarcie pisał, że Kościół nie powinien obawiać się nauki ani postępu.

Nie były to prywatne rozmowy, lecz drukowane i publicznie dostępne teksty. Dla hierarchii kościelnej stał się osobą niewygodną, nieposłuszną i trudną do kontrolowania.

W 1869 roku został pozbawiony parafii w Karłowicach oraz objęty suspensą, czyli zakazem wykonywania czynności kapłańskich. W praktyce oznaczało to także pozbawienie środków do życia. Nie stało się to z powodu niemoralności ani herezji w sensie wiary, lecz z powodu samodzielnego myślenia i publicznych wypowiedzi.

Przez wiele lat żył na marginesie, utrzymując się skromnie i poświęcając pracy naukowej oraz pasiece. Dopiero na kilka lat przed śmiercią, w 1905 roku, doszło do pojednania z Kościołem. Parafii jednak już nie odzyskał – krzywda pozostała.

Świat mówił: „odkrywca”. U nas przez długi czas: „ksiądz od pszczół”.

Dziś światowy rynek pszczelarski wart jest około 15–20 mld dolarów rocznie, a wartość zapylania dla rolnictwa szacuje się na 200–500 mld dolarów rocznie. Każdy nowoczesny pszczelarz korzysta z odkryć Jana Dzierżona – nawet jeśli nie zawsze zdaje sobie z tego sprawę.

Jan Dzierżon to przykład człowieka, który miał rację za wcześnie.

Autor: Maria, Sławomir Barwiak-pasieka Maja Ruda Śląska