CZAS NA PRZESADZANIE

Początek wiosny to dobry czas na przesadzenie naszych roślin doniczkowych. Należy pamiętać, że przesadzenie roślin doniczkowych nie zawsze musi się wiązać z dobraniem dla nich większych doniczek. Na co zwracamy uwagę przy przesadzaniu roślin:

·        Rośliny młode oraz gatunki roślin, które charakteryzują się szybkim wzrostem przesadzamy corocznie,
·        Rośliny starsze przesadzamy co 2-3 lata,
·        Roślinom dużym, których wielkość często uniemożliwia przesadzanie wymieniamy wierzchnią warstwę podłoża,
·        Doniczka dla roślin powinna zawierać: warstwę drenażu na dnie doniczki (drobne kamienie, keramzyt), która pozwoli na wypłynięcie nadmiaru wody z doniczki i dostarczenie korzeniom tlenu oraz podłoże ogrodnicze (dostępne w sklepach ogrodniczych). Należy zwrócić uwagę na odpowiednie podłoże dla danego gatunku rośliny- skład, kwasowość, składniki nawozowe w podłożu.
·        Doniczka powinna stanowić 1/3 wielkości całej rośliny oraz powinna mieć otwór w dnie, przez który będzie odpływać nadmiar wody.
·        Po posadzeniu roślin intensywnie je podlewamy.
·        Pamiętajmy, że po przesadzeniu roślin nie wykonujemy ich nawożenia. Nawożenie możemy wykonać po upływie ok. miesiąca od przesadzenia.
Powodzenia!
Instruktor ds. Oświaty ogrodniczej
mgr inż. Anna Melska

Czas na dobry plan

Ostatnie zdarzenia w kraju i na świecie, wywołują duży niepokój. Konieczność ograniczenia przemieszczania się i zalecenia aby pozostać w domach to aktualnie najlepszy sposób na powstrzymanie rozprzestrzeniania się  choroby. Niech to nie będzie czas zmarnowany.

Niebawem wrócimy do naszych ogrodów z szumiącą już na parapetach rozsadą i nasionami, coraz mocniej utwierdzeni w przekonaniu, jak cenne jest posiadanie własnych plonów.

Już teraz wato przygotować dobry plan

na ogród pełen ekologicznych warzyw.

Najważniejsze zasady dobrze zaplanowanej uprawy

  1. Nie wolno uprawiać po sobie roślin spokrewnionych – należących do tego samego gatunku ani rodziny np. po rzodkiewce nie sadzi się kalarepy lub brokułu oraz nie łączy poplonów z rzepaku i gorczycy z warzywami z rodziny kapustowatych. Powodem takich zaleceń jest rozprzestrzenianie się kiły kapusty atakującej wszystkie gatunki należące do tej rodziny roślin. Z powodu nagromadzenia agrofagów niszczących bakterie brodawkowe żyjące w symbiozie rodziną bobowatych należy nie częściej niż co 4 lata powtarzać uprawy roślin strączkowych (zgłasza grochu). Ze względu na nicienie mątwika burakowego, należy zachować czteroletni odstęp przed powrotem na to samo stanowisko buraka ćwikłowego.
  2. Rośliny o płytkim systemie korzeniowym należy uprawiać na przemian z roślinami korzeniącymi się głęboko. Następstwo roślin o podobnej budowie systemu korzeniowego prowadzi do jednostronnego zubożenia gleby ze składników pokarmowych tych samych warstw gleby. Stąd najpierw sadzi się rośliny o głębokich korzeniach (burak ćwikłowy, kapusta, marchew), a następnie płytko korzeniące się gatunki (cebula, sałata, szpinak), tworząc dla nich tym samym naturalny drenaż.
  3. 3.     Rośliny okrywające glebę powinno się uprawiać przed gatunkami wrażliwymi na zachwaszczenie. Przykładowe rośliny cieniujące to: dynia, cukinia, ogórek, kapusta, a wrażliwe na zachwaszczenie są cebula z siewu, marchew i pietruszka.

 

W uprawie roślin tym samym zagonie, w zależności od gatunku, należy zachować minimalny odstęp czasu zgodny z poniższą tabelą.

Przerwa

Przykłady i gatunki

nie częściej niż co 5 lat

szparag, rośliny narażone na duże nasilenie szkodników np. nicienie w truskawkach lub choroby, np. kiła kapusty, głownia cebuli itp.

nie częściej niż co 4 lata

kapusta, kalafior, kalarepa, rzodkiewka, rzepa, rzodkiew, chrzan, jarmuż, brokuł, pietruszka, cykoria, groch, burak ćwikłowy

nie częściej niż co 3 lata

fasola, ogórek, sałata, czosnek, seler, marchew

nie częściej niż co 2 lata

cebula, por

Przy planowaniu zagonów i grządek warzywnych

należy kierować się przykładami dobrego sąsiedztwa.

Naturalną, biologiczną formą ochrony upraw jest łączenie nasadzeń gatunków, które wzajemnie chronią się przed szkodnikami. Przykładem jest  cebula i marchew, którym olejki lotne na przemian odstraszają śmietkę cebulankę oraz połyśnicę marchwiankę. Pomiędzy grządkami roślin warzywnych warto stosować też wsiewki ziół (tj. koper, szałwia, bazylia, tymianek, rozmaryn, bylica), których zapach odstrasza niektóre szkodniki i gryzonie. Podobne właściwości, ale w stosunku do bakterii i grzybów mają związki lotne zawarte w czosnku i cebuli. Warzywa te posadzone pomiędzy truskawkami zapobiegają szarej pleśni.

Zestawienie gatunków dla upraw współrzędnych

Gatunek

Dobre sąsiedztwo

Burak ćwikłowy

Cebula, czosnek, ogórek, sałata

Cebula

marchew, ogórek, sałata, seler,

Fasola szparagowa

Burak ćwikłowy, kapusta, marchew, ogórwk, sałata, rzodkiewka

Groch

Kapusta, marchew, por, rzodkiewka, sałata, szpinak

Kapusta

Fasolka szparagowa, groch, pomidor, por, sałata, seler, rzodkiewka

Marchew

Cebula, fasola szparagowa, groch, pomidor, por,  sałata, szpinak, rzodkiewka

Ogórek

Burak ćwikłowy, cebula, fasola, kapusta, sałata, seler, szpinak

Por

Kapusta, marchew, pomidor, sałata, rzodkiewka.

Rzodkiewka

Fasola, groch, kapusta, marchew, pomidor, por, sałata, szpinak

Sałata

Burak ćwikłowy, cebula, fasola, marchew, ogórek, pomidor, por, rzodkiewka

Seler

Czosnek, kapusta, pomidor, ogórek

Ziemniak

Czosnek, szpinak

Uprawa roślin ogrodniczych, szczególnie na niewielkim areale, wymaga systematycznej rotacji gatunków. Zmianowanie roślin pozwala ograniczyć zjawisko zmęczenia gleby. Dobrze zaplanowane następstwo roślin po sobie pozwala na uzyskanie zdrowych, wysokich i dobrej jakości plonów oraz ułatwia utrzymanie dobrej kultury i żyzności gleby.

dr inż. Anna Ewa Michowska, Okręg w Lublinie

Pielęgnacja trawnika

Kwiecień, to idealny moment na pielęgnację naszego trawnika. Prawidłowa pielęgnacja na długo zapewni trawnikowi dobry wygląd. Podstawowe zabiegi to koszenie, nawożenie oraz nawadnianie. Raz do roku warto wykonać wertykulację (podłużne nacięcia powierzchni murawy) i aeracje (napowietrzanie gleby). Nie zapominajmy o walce z chwastami, grzybami i szkodnikami.

Pielęgnację należy rozpocząć od skoszenia trawy. Wiosną na każdym trawniku warto przeprowadzić wertykulację. Zabieg ten rozluźnia strukturę gleby, jak również usuwa nierozłożone resztki organiczne. Czynność tę można przeprowadzić wertykulatorem mechanicznym lub specjalnymi grabiami. Ostrza wertykulatora rozerwą rozłogi, poderwą chwasty, dzięki czemu ich korzenie szybciej przeschną, a co za tym idzie- zginą. Po wertykulacji trawnik należy dokładnie wygrabić.

Aeracja ma na celu napowietrzenie oraz rozluźnienie gleby, jak również pobudzenie do wzrostu i zwiększenie masy korzeniowej murawy. Napowietrzanie można wykonać przy pomocy wideł, nakładek na buty z kolcami, bądź specjalistycznych narzędzi ogrodowych.

Trawnik strzyc, dopiero gdy jest potrzeba. Zbyt częste i niskie koszenie negatywnie wpływa na regenerację trawy i jej krzewienie. W okresie suszy trawnik przycinać wyżej, aby ograniczyć parowanie. Nie pozostawiać skoszonych odpadów na trawniku, ponieważ sprzyja to rozwojowi pleśni i chorób.

Na glebach piaszczystych i słabo utrzymujących wilgoć, w upalne lata trawnik należy nawadniać.

Pod drzewami i krzewami zastosować misy (teren zlokalizowany bezpośrednio pod rośliną) np. w kształcie koła. Pozwolą one zabezpieczyć płytki system korzeniowy oraz pień przed uszkodzeniem mechanicznym. Obszar ten pozostawić wolny od roślinności, co zlikwiduje problem konkurencji o wodę i składniki pokarmowe między roślinami.

AP

Jak Gromadzić deszczówkę?

Jak Gromadzić deszczówkę?

Pozyskiwanie i gromadzenie deszczówki jest już koniecznością. Coraz częstsze i dłuższe susze stają się naszą codziennością. Polska należy do krajów z najniższą ilością opadów w Europie. A prognozy w tym zakresie nie pozostawiają złudzeń – nie będzie lepiej. Dlatego czas rozejrzeć się za możliwościami korzystania z wody opadowej – darmowej, miękkiej, idealnej do podlewania roślin.

Łapanie deszczówki to same korzyści. Z dachu altany o powierzchni 35 m² można zebrać rocznie aż 24 tysiące litrów wody! Aby ją zatrzymać i przechować niezbędne jest dobre orynnowanie dachu i duże zbiorniki retencyjne. Z pomocą przychodzi rynek, oferując coraz lepsze systemy orynnowania i estetyczne zbiorniki w różnych, czasem bardzo dużych rozmiarach. Wybór nie jest łatwy dlatego z pomocą przychodzi miesięcznik „działkowiec”.

 

Wszystkich działkowców zachęcamy do zapoznania się z artykułem „Sposoby na deszcz – przegląd rynku” w bieżącym, wrześniowym wydaniu „działkowca”. To doskonały przewodnik po ofercie rynkowej orynnowania oraz zbiorników naziemnych i podziemnych, wyjaśniający na co zwracać uwagę kupując konkretne elementy, co warte jest uwagi i ile to kosztuje, jakie dodatkowe wyposażenie ułatwi nam korzystanie z deszczówki. Warto już teraz zaplanować założenie lub wymianę orynnowania oraz podpięcie go do systemu odbioru i przechowania wody na działce. Korzyści i oszczędności będą ogromne. To naprawdę się opłaca!

„Czarna rzodkiew”- czas na poplon.

„Czarna rzodkiew”- czas na poplon.

Koniec sierpnia w ogrodach to czas zbiorów warzyw i owoców, ale i ostatni już dzwonek na wysianie poplonu, który będzie wykorzystany dla zdrowia i urody. Czas na czarną rzodkiew, fantastyczne warzywo, które ma wiele witamin, miedzy innymi: C, PP oraz kilka z grupy B. To źródło soli mineralnych: potasu, wapnia, fosforu, sodu, magnezu, żelaza, cynku oraz molibdenu. Warzywo posiada właściwości bakteriobójcze. Doskonale sprawdza się więc jako środek leczniczy przy przeziębieniach i infekcjach grypopodobnych. To wszystko dla zdrowia, a dla urody „Czarna rzodkiew” znalazła zastosowanie  też kosmetyce. Można ją znaleźć w składzie wielu kosmetyków do włosów. Minerały i związki siarkowe, które znajdują się w czarnej rzodkwi wzmacniają cebulki włosów przez, co przyspiesza ich wzrost. Działają również na włosy na całej ich długości, wzmacniając je, odżywiając, uelastyczniając i nadając im piękny połysk.

Do końca sierpnia można  bezpośrednio do gruntu wysiewać nasiona z grupy odmian zimowych, np. Rzodkiew Murzynka. Ta rzodkiew to późna odmiana tworząca średniej wielkości, kuliste lub lekko owalne zgrubienia wypełnione białym, ostrym w smaku miąższem i pokryte czarną skórką.

Nasiona wysiewa się w rzędy co 40-50cm. Po utworzeniu zgrubienia rośliny przerywa się pozostawiając je w rzędzie, co 10-12cm i po około 60 dniach od siewu korzenie są gotowe do zbioru. Nad ziemią roślina wytwarza gęstą rozetę szorstko owłosionych, lirowatych, pierzastodzielnych liści. Czarna rzodkiew wymaga stanowisk słonecznych, gleb żyznych, przepuszczalnych, zasobnych w składniki pokarmowe.

Czarna rzodkiew zasługuje na powrót do uprawy w ROD i wykorzystanie jej w kuchni,  jak i  do przyrządzania domowych leków i kosmetyków.

Lucyna Cyrek.

Zdjęcia – Lucyna Cyrek (własna uprawa).

Po co robić analizę chemiczną gleby?

Po co robić analizę chemiczną gleby?

Gleba jest kluczowym elementem ekosystemu w ogrodzie. Jest nie tylko podłożem dla roślin, ale również magazynuję wodę i składniki pokarmowe. Jeżeli będziemy wiedzieli jaki ma odczyn pH, oraz czy jest zasobna w makro i mikroelementy, uda się nam osiągnąć większe plony, a rośliny będą pięknie i zdrowo rosły. Jak powszechnie wiadomo nawozy sztuczne powinno się stosować tylko po to, aby uzupełnić niedobór pierwiastków mineralnych w glebie. Ich niedobór może objawiać się niskim plonami, natomiast nadmiar zgromadzony w glebie wpływa na jakość warzyw i owoców. Aby wyeliminować nawożenie” na oko”  powinniśmy skorzystać z analizy chemicznej gleby. Podstawą nawożenia powinny być nawozy naturalne: kompost i obornik, które wzbogacają glebę w materię organiczną.

Sami możemy spróbować określić właściwości gleby na uprawianej przez nas działce poprzez obserwację rośliny samoistnie pojawiające się na uprawianych częściach działki. Znajomość roślin wskaźnikowych pomoże określić np. zawartość niektórych pierwiastków w glebie. Radą również służą Instruktorzy SSI, którzy są obecni w Rodzinnych Ogrodach Działkowych. Ich wiedza o roślinach, pomoże nowym działkowcom prawidłowo uprawiać rośliny. Poprzez lustrację działki i rozpoznanie roślin wskaźnikowych rosnących na działce pomogą przybliżyć właściwości gleby. pH możemy również określić samodzielnie za pomocą kwasomierzy. Najprostszym kwasomierz ze wskazówką należy wbić w wilgotną ziemię po ok. minucie można odczytać wynik.

Analiza chemiczna jaką można wykonać w specjalnych laboratoriach i Stacjach Chemiczno-Rolniczych pomoże odpowiednio dobrać nawożenie do uprawianych roślin, określi jej odczyn pH oraz zawartość metali ciężkich. Jest to metoda bardzo dokładna.

Regulacja pH gleby przed sadzeniem i sianiem roślin jest bardzo ważna. Większość roślin ogrodniczych dobrze rośnie w glebie o odczynie lekko kwaśnym i obojętnym. Jednak są również rośliny o „specjalnych” wymaganiach np. rośliny kwasolubne np. żurawina, borówka amerykańska. Dlatego należy wcześniej zapewnić roślinom odpowiednie pH, aby mogły rośną i wydać plony. Jeżeli gleba ma nieodpowiedni odczyn, utrudnione jest pobieranie składników pokarmowych przez rośliny. Nawet jeżeli ich poziom w glebie jest optymalny rośliny mogą wykazywać objawy niedoborów, np. będzie on widoczny w słabym wzroście.

Analizę gleby powinno się wykonywać co 3-4 lata. Najlepszym terminem do pobierania próbek jest okres wczesnej wiosny lub późnego lata oraz jesień po zbiorze plonów. Jeżeli w czasie uprawy zauważymy, że rośliny słabo rośna a liście zmieniają kolor może to być sygnał, aby wykonać analizę chemiczną.

Decydując się wykonać badanie należy pamiętać o prawidłowym pobraniu próbki. Należy oddzielnie pobrać próbki z części sadowniczej, warzywniczej czy ozdobnej. Pomocny może być szkic działki z podziałem działki na poszczególne części. Należy unikać pobierania próbek z miejsc z brzegu działki, po kompostowniku czy kretowisku. Pamiętajmy, aby nie pobierać próbek w czasie suszy czy nadmiernych opadów.

Próbki z warstw ok. 0-20 cm oraz najlepiej pobierać poruszając się zygzakiem lub po przekątnej. Do pobrania próbek pomocny będzie szpadel lub laska Egnera. Należy pobrać wiele próbek 15-20, włożyć do pojemnika lub wiadra, a następnie zmieszać. Z wymieszanego materiału, należy odłożyć ok. 0,5 kg gleby, jest to nasza próbka uśredniona, którą należy oddać do analizy.

Taki materiał suszymy w temperaturze pokojowej. Wraz z opisem który powinien zawierać: nazwę uprawy, poziom pobrania, termin oraz adres przekazujemy do analizy do najbliższej Stacji Chemiczno-Rolniczej (na terenie Okręgu Śląskiego Stacja znajduje się w Gliwicach ul. Sowińskiego 26 ) bądź laboratorium prywatnego wykonującym takie analizy.

Polski Związek Działkowców szczególnie zachęca działkowców do prowadzenia upraw w sposób ekologiczny bez udziału chemicznych środków ochrony roślin i nawozów sztucznych.  Śmiało można stwierdzić, że uprawy prowadzone przez działkowców są w ekologiczne. Wykorzystują własnoręcznie uzyskany kompost, gnojówki i wyciągi oraz dobre sąsiedztwo roślin. Wiedza na ten temat jest propagowana w wydawnictwach Związkowych oraz broszurach tematycznych. Młodzi działkowcy również powinni pogłębiać swoją wiedzę na temat ekologicznych upraw. Dzięki temu  uzyskane  plony będą bezpieczne i zdrowe.

 D.Wojciechowska

Instruktor ds. ogrodniczych

zdjęcia: pixabay.com