Jak dbać o działkę w zimie?

Jak dbać o działkę w zimie?

Zimowe miesiące, to świetny czas na planowanie nowych nasadzeń na działce oraz wykonanie niektórych prac modernizacyjnych i konserwacyjnych. Warto też stale kontrolować zimowe osłony, którymi zabezpieczamy wrażliwe na mróz rośliny oraz dbać, aby śnieg nie zniszczył roślin.

Zima – czas na plany i pomysły
W czasie, kiedy nie ma zbyt wiele prac w ogrodzie można zaplanować nasadzenia nowych gatunków lub przesadzenie roślin już rosnących. Warto też zastanowić się nad udoskonaleniem funkcjonalnego podziału działki aby kompozycja wszystkich jej elementów była bardziej przejrzysta (np. nowy kształt rabat, poprawa układu komunikacji). Wszystkie pomysły najlepiej zapisać (lub narysować) i przemyśleć, aby wiosną łatwiej było przystąpić do prac.
Jak poprawić wygląd działki zimą?
Słoneczne i cieplejsze dni w zimie, to okazja do wykonania prac, dzięki którym można poprawić wygląd elementów altan (np. odświeżenie elewacji), małej architektury lub ogrodzenia (np. remont lub wymiana zużytych elementów). Warto też dokonać przeglądu terenu działki i usunąć z niej niepotrzebne przedmioty zaśmiecające ogród. Pamiętajmy też aby zadbać o narzędzia ogrodowe, które na pewno lepiej będą nam służyć w przyszłym sezonie, jeśli poświecimy im trochę czasu zimą. Narzędzia oczyszczamy, remontujemy lub wymieniamy, oliwimy sekatory i nożyce, a następnie umieszczamy w suchym miejscu.
Jak troszczyć się o rośliny ogrodowe zimą?
Dla wielu ozdobnych roślin ogrodowych, zimą groźny jest nie tylko mróz ale także opady śniegu. Ciężki śnieg zalegający przez dłuższy czas na roślinie może trwale zniekształcić lub nawet połamać gałęzie. Aby tego uniknąć należy obwiązać rośliny sznurkiem przed zbliżającymi się opadami lub otrzepywać z nich śnieg za pomocą miotły lub lekkich grabi (np. grabi do liści). Na uszkodzenia narażone są przede wszystkim lubiane krzewy iglaste o kolumnowym pokroju (np. tuje, jałowce, cyprysiki).
Bielenie pni drzew
Nie można zapominać także o bieleniu pni drzew owocowych. Słoneczne dni w styczniu powodują nagrzanie się dolnych partii pni. Nagły spadek temperatury nocą powoduje pękanie korowiny, a co za tym idzie odsłanianie drewna. Aby temu zapobiec zaleca się  bielenie pni drzew roztworem wapna z dodatkiem farby emulsyjnej.
Jak dbać o trawniki zimą?
Jeśli zimą długo zalega śnieg na powierzchni trawnika, nie należy wydeptywać ścieżek w śniegu. Trawa pod ubitym śniegiem niszczy się – zmniejsza się dostęp powietrza do źdźbeł, co prowadzi do chorób grzybowych, które rozwijają się na trawnikach wiosną. W takim przypadku trawnik po zimie będzie wymagał intensywnej regeneracji lub trzeba będzie zakładać go od początku.
Kontrola zimowych osłon roślin
Długie okresy odwilży, gdy temperatura sięga nawet około plus 10 stopni Celsjusza, to zagrożenie dla roślin zabezpieczonych przed mrozem różnymi osłonami. Okryte rośliny pod wpływem wyższej temperatury zostają pobudzone do wzrostu (zaczynają w nich krążyć soki). Nagły nawrót niskich temperatur powoduje, że rośliny łatwo przemarzają. Dlatego w czasie przedłużającego się ocieplenia w zimie warto sprawdzić, czy nie nabrzmiewają pąki roślin i w razie konieczności zdjąć z nich osłony do czasu ponownego ochłodzenia.

oma

Kwiaty ciemierników w ogrodzie i w domu

Kwiaty ciemierników w ogrodzie i w domu

Ciepła jesień i łagodna zima spowodowały, że już od listopada obficie kwitną różne odmiany Ciemiernika białego (Helleborus Niger). W tym okresie rzadko można spotkać kwiaty na działce. Doceńmy więc tę bylinę. Wymaga ona gleby lekko zasadowej, wilgotnej -ale przepuszczalnej i cienistego stanowiska. Jeżeli zapewnimy takie warunki to będziemy się cieszyć z kwiatów różnych gatunków czy odmian tej rośliny od początku listopada do kwietnia. Bukiecik z ciętych roślin ozdobi nam mieszkanie, należy jedynie pamiętać aby nie stawiać w domu zaraz zerwanych z działki kwiatów. Powinny one przejść stopniową aklimatyzację przez kilkanaście godzin  – postać w wazonie w chłodnym miejscu i dopiero po tym czasie możemy je wnieść do domu. Z pewnością będą ozdobą mieszkania przez co najmniej tydzień.

Edward Galus, Prezes Okręgu Świętokrzyskiego PZD

W jaki sposób przeciwdziałać pożarom w ROD

W jaki sposób przeciwdziałać pożarom w ROD

W ostatnim czasie dochodzi do częstych pożarów altan w Rodzinnych Ogrodach Działkowych. Z pewnością powstawaniu tych zdarzeń sprzyja okres zimowy i niestety przebywanie na działkach osób bezdomnych lub tych, którzy niezgodnie z obowiązującym prawem i regulaminem ROD, zamieszkują na działkach. Niedawno w Lublinie doszło aż do 5 pożarów altan na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego „Podzamcze”. Służby podejrzewają, że ich przyczyną mogło być celowe podpalenie.

Jednak nie tylko celowe podpalenia są przyczyną pożarów w ROD. Najczęściej są one wynikiem niebezpiecznych działań człowieka- powstają m.in. przy próbach ogrzewania pomieszczeń, czy nielegalnym poborze energii elektrycznej.

Polski Związek Działkowców temat bezpieczeństwa w ROD traktuje bardzo poważnie. Wyrazem tego jest przyjęty we wrześniu 2019 roku  „Otwarty Program Bezpieczeństwa w rodzinnych ogrodach działkowych PZD”. Jeden z jego rozdziałów poświęcony jest także bezpieczeństwu instalacji i sieci ogrodowych. Zgodnie z zaleceniami przyjętymi w programie sieci energetyczne muszą być obowiązkowo wyposażone w zawory bezpieczeństwa pozwalające na natychmiastowe odcięcie całego ogrodu, bądź tylko określonego obszaru od zasilania w przypadku wystąpienia zagrożenia. PZD w programie bezpieczeństwa zwraca także uwagę na bardzo ważny punkt dotyczący- drożności alejek i możliwości przejazdu służb ratowniczych. W przypadku wystąpienia zagrożenia jest niezwykle ważne, aby służby mogły dotrzeć do zagrożonego mienia lub osoby w najkrótszym czasie. Dlatego Zarządy ROD , jak i sami działkowcy powinni zwracać szczególną uwagę na to, czy zapewniona jest przejezdność alejek. Jest to wyraz odpowiedzialności nie tylko za czyjeś życie i mienie- ale także działania w celu zapewnienia własnego komfortu i poczucia bezpieczeństwa.

Pożary wiążą się  z poważnymi startami nie tylko dla samych działkowców, ale także dla infrastruktury ogrodowej. Dlatego należy robić wszystko, aby takich zdarzeń było jak najmniej. Nie da się co prawda całkowicie wyeliminować zagrożenia pożarowego, można jednak podjąć pewne działania prewencyjne. Najważniejszym z nich jest czujność i reagowanie na wszystkie sytuacje, które mogą stwarzać potencjalne zagrożenie pożarem. Dlatego należy odwiedzać swoje działki także poza sezonem. Warto umówić się z kilkoma osobami i robić to naprzemiennie. A wszystkie zaobserwowane sytuacje i pobyty w ogrodach oraz altanach osób bezdomnych, zgłaszać odpowiednim służbom. Nie jest to bynajmniej wyraz bezduszności- a wręcz przeciwnie- dojrzała troska, która może uratować czyjeś życie i zdrowie oraz mienie. W celu zwiększenia poczucia bezpieczeństwa i troski o swoje mienie warto rozważyć także ubezpieczenie altany i wykupienie indywidualnej polisy ubezpieczeniowej.

E.CH.

Działkowa permakultura

Działkowa permakultura

Na działce powstaje ogromna ilość masy organicznej, która zamiast trafić do śmietnika, może zostać odpowiednio zagospodarowana. Zrównoważona gospodarka odpadami, pochodzącymi z działki, to jeden z elementów troski o przyrodę. Według założeń permakultury, biodegradowalne odpady to nic innego jak potencjał, z którego można nadal czerpać. Inspirowanie się naturą i stosowanie jej zasad, pozwala przywrócić naturalnemu środowisku jego pierwotną równowagę.

 

 Palenie to nie metoda. Bezmyślne niszczenie bogactwa materii organicznej to nieoceniona strata dla środowiska przyrodniczego. Rozpalanie ognisk powoduje degradację gleby – całkowicie niszczy życie mikrobiologiczne oraz cenne związki i połączenia organiczno-mineralne, które są odpowiedzialne za żyzność gleby. To dzięki próchnicy powstaje struktura gruzełkowata, gwarantująca odpowiednie warunki powietrzno-wodne gleby. Ponadto, spalanie części roślin pochodzących z działki, zwłaszcza na terenach miejskich, jest przyczyną zadymiania i jest niezgodne z miejscowymi przepisami oraz Regulaminem ROD (§68 pkt 5).

Kompost. Zgodnie z §42 Regulaminu ROD, działka musi być wyposażona w kompostownik, a każdy działkowiec ma obowiązek kompostowania odpadów pochodzenia organicznego. W kompostowniku, w procesie przemian mikrobiologicznych z materii organicznej powstaje pełnowartościowy nawóz.  Należy pamiętać, że wszystkie rośliny uprawiane na działce czerpią składniki pokarmowe z gleby. Cała materia organiczna powstała na terenie ogrodu, podczas wzrostu „zabiera” część związków mineralnych, zubożając tym samym środowisko glebowe. Kompostując materiały pozyskane z resztek pożniwnych i innych części roślin oraz stosując nawożenie kompostem, umożliwiamy częściową rekompensatę pobranych z gleby składników. Poza tym wyrzucenie resztek organicznych jest zwykłym marnotrawstwem, a ich spalanie, jak już wspomniano, jest niezgodne z prawem.

Na kompost można przeznaczyć pochodzące z działki części roślin  tj. skoszoną trawę, chwasty, resztki pożniwne, gałęzie po cięciu drzew oraz odpadki kuchenne np. fusy z kawy, herbaty, skorupki jajek, obierki uprawianych w naszym klimacie owoców i warzyw. Materiał układa się warstwowo i przesypuje co 30 cm ziemią, z dużą zawartością części ilastych lub ziemią kompostową. Dobrym rozwiązaniem są też startery do kompostu zawierające szczepy bakterii i grzybów odpowiedzialnych za rozkład materii organicznej. Preparaty stosuje się w formie roztworu lub przesypując poszczególne warstwy kompostu. Drugi sposób wymaga podlania materiału.

 Wermikompost. Dużą popularność ze względu na właściwości próchnico-twórcze ma tzw. kompost koprolitowy (wermikompost), który powstaje przy udziale dżdżownic. Te bezkręgowce najczęściej „przerabiają” całość substratu w którym żyją. Ze względu na swoje upodobanie do materii organicznej i utrzymującej się wilgotności środowiska, chętnie zasiedlają kompostowniki.  Spośród naszych rodzimych gatunków, których na terenie naszego kraju występuje ponad 20, coraz większą popularnością cieszą się tzw. dżdżownice kalifornijskie Eissenia foetida, hodowane ze względu na dużą zdolność przetwarzania materii organicznej. Charakteryzuje je większa zdolność rozrodcza oraz długość życia, która w optymalnych warunkach może osiągnąć nawet kilkanaście lat.Do kompostu można wprowadzić kupioną populację dżdżownic hodowlanych lub zwabić zasiedlające glebę gatunki np. przekopując z glebą przefermentowany obornik koński lub bydlęcy. Kompostowanie jest wyrazem troski o Ziemię oraz umiejętności wykorzystania nadwyżek produkowanej w ogrodach biomasy.

Ściółkowanie to inny sposób wykorzystania materii pochodzącej z działki, szczególnie przydatny dla posiadaczy drzewek owocowych wymagających intensywnej pielęgnacji. Na rabatach kwiatowych oraz wokół drzew i krzewów uprawianych na działce rozkłada się korę sosnową, zrębki lub przekompostowane trociny drzewne.  Aby ściółki mogły spełniać swoją rolę, grubość materiału nie powinna być mniejsza niż 10 cm. Dlatego należy je systematycznie uzupełnić, zwłaszcza wokół roślin wrażliwych na mróz. Rozkładanie ściółki wpływa korzystnie na utrzymanie prawidłowej wilgotności gleby, poprawia jej strukturę, warunki termiczne oraz ogranicza występowanie chwastów.

Ważnym etapem pozyskania materiałów ściółkujących jest zrębkowanie gałęzi i drewna pozostałego po cięciu i prześwietlaniu drzew. Przy użyciu rębaka lub rozdrabniacza do gałęzi, można zagospodarować te odpady z korzyścią dla gleby i środowiska. W zależności od wielkości zrębków, zmienia się sposób ich wykorzystania. Najdrobniejsze części przeznacza się na kompost, większe można rozłożyć jako ściółkę, a najgrubsze kawałki drewna nadadzą się do konstrukcji podwyższonych grządek (jako warstwa drenująca).

dr inz.  Anna Ewa Michowska, PZD Okręg w Lublinie

Co zrobić z opakowaniem po przeterminowanym lub niechcianym pestycydzie?

Co zrobić z opakowaniem po przeterminowanym lub niechcianym pestycydzie?

Środki ochrony roślin, nawozy mineralne i generalnie wszystkie preparaty chemiczne należy stosować wyłącznie w okresie przydatności do użycia przewidzianej przez producenta oraz przechowywać w warunkach przez niego zalecanych.

Przed ich wyrzuceniem należy zapoznać się z etykietą środka chemicznego. Jeżeli znajduje się na niej chociaż jeden z poniższych piktogramów:

-opakowanie po takim środku należy bezwzględnie potraktować jako „odpad niebezpieczny” i wyrzucić do specjalnie oznaczonych pojemników lub oddać (nieodpłatnie) do Gminnego Punktu Zbiórki Odpadów Niebezpiecznych (GPZON). 

Zgodnie ze znowelizowaną ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2018 poz.1454), każda gmina odpowiada za odbiór, transport i przetwarzanie odpadów w tym właśnie odpadów niebezpiecznych. Informacje na temat lokalizacji gminnych punktów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych są upublicznione na stronach internetowych poszczególnych gmin.

 

Puste opakowania po nawozach czy innych środkach chemicznych można bez konieczności okazywania paragonu oddać do sklepu, który uczestniczy w Systemie Zbiórki Opakowań – System PSOR. Listę punktów odbioru opakowań po środkach niebezpiecznych można znaleźć na stronie internetowej: http://systempsor.pl/punkty-odbioru/. Sklepy prowadzące sprzedaż środków ochrony roślin, mają obowiązek przyjąć zużyte opakowania.  

 

Anna Ewa Michowska

instruktor ds. ogrodniczych Okręg w Lublinie

Zieleń w walce ze skutkami smogu we wnętrzach. Jakie rośliny oczyszczą powietrze w domu?

Zieleń w walce ze skutkami smogu we wnętrzach. Jakie rośliny oczyszczą powietrze w domu?

Wciąż rosną zagrożenia dla zdrowia ludzi wynikające ze smogu „wiszącego” nad polskimi miastami, dlatego nieprzerwanie trzeba zastanawiać się, jak poprawiać jakość powietrza. O ile poprawa powietrza na zewnątrz w miastach zależy przede wszystkim od działań władz i świadomości mieszkańców, o tyle jakość powietrza w naszych mieszkaniach, domach możemy znacząco poprawić sami. A to wszystko dzięki roślinom doniczkowym, które – umiejętnie dobrane – będą nie tylko  zielonym akcentem, ale mogą znacząco oczyszczać powietrze, którym oddychamy w domowych pieleszach.

Zanieczyszczeń w powietrzu jest bardzo wiele, a najgroźniejsze dla zdrowia i najczęściej występujące to:

  • Formaldehyd – np. z płyt wiórowych, drewna, dywanów
  • Benzen – np. z olejów, farb, różnych tworzyw sztucznych
  • Tlenek węgla – ze spalin, gazów, dymu
  • Trichloroetylen –np. z klejów, lakierów, farb drukarskich

Jest wiele roślin doniczkowych, które znamy i stosujemy od lat, ponieważ są łatwe w uprawie i stanowią zieloną ozdobę naszych mieszkań i domów. Rzadko jednak zdajemy sobie sprawę, że właśnie wśród tych roślin są prawdziwe „skarby”, które pochłaniają szkodliwe substancje i produkują dla nas zdrowe powietrze. W hodowli spotkać można co najmniej kilkanaście roślin, które w mniejszym lub większym stopniu realnie wpływają na poprawę jakości powietrza we wnętrzach, a co za tym idzie także na poprawę samopoczucia ludzi. Dzięki zastosowaniu konkretnych roślin znacząco można zmniejszyć niekorzystne objawy zdrowotne. Rośliny te odpowiednio zastosowane we wnętrzach wpływają głównie na:

  • obniżenie podrażnień oczu
  • zmniejszenie podrażnień układu oddechowego
  • zmniejszenie przypadków bólu głowy u personelu o
  • zredukowanie przypadków upośledzenia oddychania
  • zmniejszenie zachorowań na astmę

Istnieje pewien kanon kilku roślin o szczególnych właściwościach, dzięki którym są wybitnie cenione i polecane do mieszkań, domów i wnętrz w ogóle. Jakie to rośliny? Jakich potrzebują warunków?

 

1. ZŁOTOWIEC ŻÓŁTAWY, Palma Areka (Chrysalidocarpus lutescens)

Palma nadająca się do uprawy w domu, która jednak potrafi osiągnąć dość duże rozmiary, jak na przeciętne mieszkania – nawet w donicach łodygi tej rośliny potrafią osiągnąć 1,8m wysokości. Złotowiec oczyszcza doskonale powietrze z dwutlenku węgla (CO2 w O2). 4 rośliny (o wielkości sięgającej do ramion dorosłego człowieka) na osobę potrafią zapewnić doskonałej jakości powietrze (dane: zdrowy-dom.com).

Jak uprawiać złotowiec? Najlepiej rośnie w temp. 18-27 °C. Należy go obficie podlewać, złotowiec musi mieć zawsze wilgotne korzenie. Raz w miesiącu dodać nawozu dla roślin doniczkowych. W upalne, letnie dni, palmę należy zraszać codziennie. Najlepiej rośnie w jasnym, choć nie bezpośrednim, świetle – należy go ochronić przed bezpośrednio padającymi promieniami słonecznymi. Okazy o przerośniętych korzeniach należy przesadzać na wiosnę.

2. SANSEWIERIA GWINEJSKAWężownica (Sansevieria trifasciata)

Popularna od lat sansewieria (w kilku odmianach) bywa też nazywana „językiem teściowej”, pochodzi z zachodniej Afryki. Opisywana odmiana ma liście w formie miecza, z żółtymi obrzeżeniami, co jest niezwykle dekoracyjne. Jest bardzo łatwa w hodowli i odporna. Sansewieria oczyści powietrze z dwutlenku węgla (CO2 w O2) w nocy, a także z benzenu, ksylenu i toluenu, trójchloroetylenu i formaldehydu. Dzięki temu, razem ze wspomnianym wyżej złotowcem, z pewnością bardzo znacząco poprawi jakość powietrza w pomieszczeniu – 6 do 8 sztuk roślin (sięgających mniej więcej do pasa) na osobę  oczyszcza powietrze w pomieszczeniu zamkniętym (dane: zdrowy-dom.com).

Jak o nią dbać? Pomimo, że jest bardzo odporna, to nie należy trzymać jej w temperaturze poniżej 13°C, a optymalna temperatura uprawy to 18-27 °C. Podlewamy ją niezbyt obficie latem i oszczędnie zimą. Świeżo posadzonych roślin nie należy nawozić przez 6 miesięcy, potem raz na miesiąc zasilamy rośliny specjalnym nawozem – najlepiej do kaktusów. Lubi stanowiska nasłonecznione oraz lekko zacienione. Co też bardzo ważne, wilgotność powietrza nie ma żadnego wpływu na tę roślinę. Przesadza się ją raz na 4-5 lat, gdy już  nie mieści się w doniczce.

 

3. EPIPREMNUM ZŁOCISTERafidofora Złota (Epipremnum aureum)

Niemniej popularne w naszych domach epipremnum złociste pochodzi z Wysp Salomona. Jej Znak rozpoznawczy rośliny to bardzo długie, mocno rozgałęzione łodygi i twarde, kanciaste liście o kształcie sercowym – zielone, żółto nakrapiane. Rafidofora oczyszcza powietrze z formaldehydu i innych lotnych związków organicznych (LZO). 3 sztuki na osobę powinny zapewnić najlepszą jakość powietrza (dane: zdrowy-dom.com).

Czego potrzebuje epipremnum? Nie toleruje spadków temperatury poniżej 10°C i nadmiaru wody w glebie. Najlepiej rośnie w temp. 18-24 °C.  Latem warto spryskiwać liście 2-3 razy w tygodniu. Epipremnum lubi lekko kwaśny odczyn gleby, dlatego należy zasilać roślinę, używając  nawozów z lekką ilością torfu oraz nawozy płynne przeznaczone dla roślin ozdobnych. Nie lubi bezpośredniego nasłonecznienia, woli lekko zacienione miejsca. Tę roślinę trzeba chronić przed wyziewami z urządzeń gazowych i olejowych. Przesadza się ją na wiosnę.

 

4. SKRZYDŁOKWIAT, skrzydłolist (Spathiphyllum)

Roślina ta, podobnie jak poprzednie również od lat jest chętnie stosowana w naszych domach i mieszkaniach. Skrzydłokwiaty to długowieczne rośliny, pochodzące z Meksyku, tropikalnej Ameryki, Malezji, rosną na zachodnim Pacyfiku, w naturalnych warunkach powszechnie występują wzdłuż rzek i strumieni.

Nie mają zbyt dużych wymagań uprawowych – najlepiej czują się w środowisku o temperaturze powyżej 18 stopni i należy unikać tylko umieszczenia ich w przeciągu. W lecie muszą być bardziej oddalone od bezpośredniego światła słonecznego. Rośliny z rodzaju skrzydłokwiat, mają zdolność wchłaniania pięciu związków chemicznych zanieczyszczających powietrze – formaldehydu, benzenu, ksylenu, trójchloroetylenu i tlenku węgla). Dodatkową ozdobą skrzydłokwiatów są charakterystyczne białe, kolbiaste kwiatostany.

Oprócz opisanych roślin, na poprawę jakości powietrza we wnętrzach mogą wpłynąć także:

Bambus palmowy (Sasa palmata), Chamedora wytworna, nazywana palmą koralową (Chamaedorea elegans), Nefrolepis wyniosły (Nefrolepis exaltata)czyli najpopularniejsza paproć domowa, draceny (Dracaena), fikusy (Ficus), zielistka (Chlorophytum).

 

oprac.:

Maciej Aleksandrowicz

OZ Mazowiecki