Tak, małżonek osoby pełniącej funkcję skarbnika zarządu ROD może zostać ustanowiony gospodarzem ROD. Zgodnie z § 15 ust. 1 Regulaminu ROD zarząd ROD może ustanowić gospodarza ROD. Gospodarzem nie może być członek komisji rewizyjnej ROD, ani członek zarządu ROD.

• 15 Regulaminu ROD wskazuje zamknięty katalog funkcji pełnionych w ROD, które wykluczają jednoczesne pełnienie funkcji gospodarza. Regulamin ROD nie wprowadza zakazu w zakresie ustanowienia gospodarzem ROD osoby spokrewnionej z członkiem zarządu ROD, bądź członkiem komisji rewizyjnej ROD.

Inspektor ds. Terenowo-Prawnych

Magdalena Madera-Kubasiak

Dziedziczenie prawa do działki jest regulacją autonomiczną w stosunku do tej wynikającej z przepisów ogólnych ustawy  z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93). Prawo do działki może dziedziczyć jedynie osoba będąca w kręgów osób bliskich w rozumieniu art. 2 pkt 8 o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13.12.2013r. (Dz.U. 2014 poz. 40), tj. małżonek działkowca, jego zstępni, wstępni, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa oraz osoby pozostające z działkowcem w stosunku przysposobienia.

Zgodnie z art. art. 38 ust 1 ustawy  o rodzinnych ogrodach działkowych w razie śmierci jednego z małżonków prawo do działki, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi. Jeżeli małżonek nie posiadał prawa do działki, może w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci małżonka złożyć oświadczenie woli o wstąpieniu w stosunek prawny wynikający z tego prawa, pod rygorem wygaśnięcia prawa do działki.

Z chwilą wygaśnięcia prawa do działki w następstwie niedokonania czynności, o której mowa powyżej roszczenie o ustanowienie prawa do działki po zmarłym przysługuje innym osobom bliskim. Roszczenie to wygasa w terminie 3 miesięcy od dnia powstania. Ustanowienie prawa do działki nie może nastąpić przed upływem terminu wygaśnięcia roszczenia. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, o ustanowieniu prawa do działki rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, czy osoba bliska, która złożyła wniosek o ustanowienie prawa do działki, korzystała z działki ze zmarłym. Jeżeli zatem w wyżej wskazanym okresie 3 miesięcy, Zarząd ROD podpisze umowę dzierżawy działkowej z jakąkolwiek osoba bliską w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, umowa ta będzie bezwzględnie nieważna, bowiem będzie sprzeczna z art. 38 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Tym samym w przypadku złożenia przez osoby bliskie 2 lub więcej wniosków o ustanowienie prawa do działki po zmarłym, Zarząd ROD bezwzględnie musi poczekać na rozstrzygnięcie sądu, może jednak aktywnie uczestniczyć w postępowaniu sądowym, bowiem PZD jest dopuszczane do udziału w tych postępowaniach jako uczestnik.

Taka sama procedura obowiązuje w razie śmierci działkowca niepozostającego w związku małżeńskim, z tym że roszczenie o ustanowienie prawa do działki po zmarłym, wygasa w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci działkowca. Również i w tym wypadku, jeżeli  Zarząd ROD podpisze umowę dzierżawy działkowej w terminie 6 miesięcy od śmierci działkowca z jakąkolwiek osoba bliską w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, umowa ta będzie bezwzględnie nieważna, a w przypadku złożenia przez osoby bliskie 2 lub więcej wniosków o ustanowienie prawa do działki po zmarłym, Zarząd ROD musi poczekać na rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie.

Mateusz Kubasiak

Radca Prawny

Okręg Śląski PZD w Katowicach

Postanowieniem z dnia 12 października 2018 r., sygnatura akt V CSK 591/17, Sąd Najwyższy w Warszawie stwierdził, że stowarzyszenie ogrodowe ma legitymację czynną do występowania w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Tym samym Sąd Najwyższy wskazał, że drodze analogii można zastosować przepisy dotyczące spółdzielni rolniczych produkcyjnych do stowarzyszeń ogrodowych, w tym do PZD, i  pomimo braku prawa własności nieruchomości w ROD, ustanowić na rzecz PZD służebność drogi koniecznej.

Mając na uwadze powyższe, jeżeli rodzinny ogród działkowy nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należącej do niego infrastruktury ogrodowej, PZD może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej, jako drogi dojazdowej do ROD.

Mateusz Kubasiak

Radca Prawny

Okręg Śląski PZD w Katowicach

Zgodnie z art. 36 ust 3 ustawy  o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13.12.2013r. (Dz.U. 2014 poz. 40) stowarzyszenie ogrodowe może wypowiedzieć umowę, nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, jeżeli działkowiec: pomimo pisemnego upomnienia nadal korzysta z działki lub altany działkowej w sposób sprzeczny z przepisami ustawy lub regulaminem, niszczy infrastrukturę ogrodową albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi ogrodowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych działek, jest w zwłoce z zapłatą opłat ogrodowych lub opłat związanych z utrzymaniem działki na rzecz stowarzyszenia ogrodowego za korzystanie z działki co najmniej przez 6 miesięcy pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności, oddał działkę lub jej część osobie trzeciej do płatnego lub bezpłatnego używania.

Jeżeli zatem działkowiec posiada prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo z art. 288 k.k.- zniszczenia cudzego mienia, dotyczący zniszczenia infrastruktury ogrodowej, to Zarząd ROD może wypowiedzieć takiemu działkowcowi umowę dzierżawy działkowej na podstawie 36 ust 3 pkt 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, bowiem w takim wypadku została spełniona przesłanka wypowiedzenia dotycząca kwestii niszczenia infrastruktury ogrodowej albo wykraczania w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi ogrodowemu.

Mateusz Kubasiak

Radca Prawny

Okręg Śląski PZD w Katowicach

Zgodnie z art. 42. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13.12.2013r. (Dz.U. 2014 poz. 40) w razie wygaśnięcia prawa do działki, działkowcowi przysługuje wynagrodzenie za znajdujące się na działce nasadzenia, urządzenia i obiekty stanowiące jego własność. Wynagrodzenie nie przysługuje za nasadzenia, urządzenia i obiekty wykonane niezgodnie z prawem.

W razie przeniesienia praw do działki warunki zapłaty i wysokość wynagrodzenia określa umowa przeniesienia prawa do działki. W razie rozwiązania umowy w przypadku wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej, warunki zapłaty i wysokość wynagrodzenia ustala się w drodze porozumienia pomiędzy stowarzyszeniem ogrodowym, za którego działa Zarząd ROD, i działkowcem. W ramach takiego porozumienia można powołać dodatkowo niezależnego rzeczoznawcę majątkowego, który wyceni składniki majątkowe na działce, ale nie jest to konieczne jeżeli PZD i działkowiec dojdą do konsensusu w zakresie wartości tych składników majątkowych. W porozumieniu można określić zasady ponoszenia także kosztów rzeczoznawcy.

W razie braku porozumienia zaś, PZD jako stowarzyszenie ogrodowe może w trybie procesu żądać sprzedaży nasadzeń, urządzeń i obiektów w drodze licytacji, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego o uproszczonej egzekucji z nieruchomości. Postanowienie sądu o przysądzeniu własności nasadzeń, urządzeń i obiektów jest równoznaczne z ustanowieniem prawa do działki przez stowarzyszenie ogrodowe.

Mateusz Kubasiak

Radca Prawny

Okręg Śląski PZD w Katowicach